Sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử tự nhiên?

Khi phân tích sự phát triển của lịch sử nhân loại theo lý luận cấu trúc hình thái kinh tế – xã hội, C.Mác đã cho rằng: “Sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử – tư nhiên“. Hãy cùng nghiên cứu hình thái kinh tế – xã hội và tìm hiểu vì sao Sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử tự nhiên.

Phạm trù hình thái kinh tế – xã hội

Hình thái kinh tế – xã hội là một phạm trù của chủ nghĩa duy vật lịch sử vẻ vang dùng để chỉ xã hội ở từng tiến trình lịch sử vẻ vang nhất định, với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, tương thích với một trình độ nhất định của lực lượng sản xuất, và với một kiến trúc thượng tầng tương ứng được thiết kế xây dựng trên những quan hệ sản xuất ấy .
Hình thái kinh tế – xã hội là một mạng lưới hệ thống hoàn hảo, có cấu trúc phức tạp, trong đó có những mặt cơ bản là lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng .

Mỗi mặt của hình thái kinh tế – xã hội có vị trí riêng và tác động qua lại lẫn nhau, thống nhất với nhau. Các hình thái kinh tế – xã hội còn có quan hệ về gia đình, dân tộc và các quan hệ xã hội khác. Các quan hệ đó đều gắn bó chặt chẽ với quan hệ sản xuất, biến đổi cùng với sự biến đổi của quan hệ sản xuất.

Hình thái kinh tế – xã hội là một mạng lưới hệ thống, trong đó, những mặt không ngừng ảnh hưởng tác động qua lại lẫn nhau tạo thành những quy luật hoạt động, tăng trưởng khách quan của xã hội .

Sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử tự nhiên?

Xã hội loài người đã phát triển trải qua nhiều hình thái kinh tế – xã hội nối tiếp nhau. Trên cơ sở phát hiện ra các quy luật vận động phát triển khách quan của xã hội, C.Mác đã đi đến kết luận: “Sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử – tự nhiên. Nguyên nhân của sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử tư nhiên vì:

+ Sự hoạt động và tăng trưởng của xã hội không tuân theo ý chí chủ quan của con người mà tuân theo những quy luật khách quan, đó là những quy luật của chính bản thân cấu trúc hình thái kinh tế – xã hội, là mạng lưới hệ thống những quy luật xã hội thuộc những nghành kinh tế, chính trị, văn hóa truyền thống, khoa học, … Trong đó quan trọng và cơ bản nhất là quy luật quan hệ sản xuất tương thích với trình độ tăng trưởng của lực lượng sản xuất và quy luật kiến trúc thượng tầng tương thích với hạ tầng .
+ Nguồn gốc của mọi sự hoạt động, tăng trưởng của xã hội, của lịch sử dân tộc trái đất, của mọi nghành nghề dịch vụ kinh tế, chính trị, văn hóa truyền thống, … của xã hội suy đến cùng, xét đến cùng đều có nguyên do trực tiếp hay gián tiếp từ sự tăng trưởng của lực lượng sản xuất của xã hội

+ Quá trình phát triển của các hình thái kinh tế – xã hội, tức là quá trình thay thế lẫn nhau của các hình thái kinh tế – xã hội trong lịch sử nhân loại và đó là sự phát triển của lịch sử xã hội loài người, có thể do sự tác động của nhiều nhân tố chủ quan, nhưng nhân tố giữ vai trò quyết định chính là sự tác động của các quy luật khách quan.

Dưới sự ảnh hưởng tác động của quy luật khách quan mà lịch sử vẻ vang trái đất, xét trong đặc thù hàng loạt của nó, là quy trình sửa chữa thay thế tuần tự của những hình thái kinh tế – xã hội : hình thái kinh tế – xã hội nguyên thủy đến hình thái kinh tế – xã hội nô lệ, phong kiến, hình thái kinh tế – xã hội tư bản chủ nghĩa và tương lai nhất định thuộc về hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa .
Như vậy, quy trình lịch sử vẻ vang – tự nhiên của sự tăng trưởng xã hội chẳng những diễn ra bằng con đường tăng trưởng tuần tự, mà còn bao hàm cả sự bỏ lỡ, trong những điều kiện kèm theo nhất định, một hoặc một vài hình thái kinh tế – xã hội nhất định

Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của chúng tôi về vấn đề: Sự phát triển của những hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử tự nhiên. Nếu trong quá trình nghiên cứu tìm hiểu và giải quyết vấn đề còn điều gì mà bạn đọc thắc mắc hay quan tâm bạn có thể liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ.