Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 và những vấn đề đặt ra

Ảnh minh họa. Nguồn : Internet

Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 và những vấn đề đặt ra

“Bức tranh” kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021

Mặc dù, đại dịch COVID-19 đã và đang có những diễn biến khó lường, phức tạp tác động xấu đến các lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội, nhưng vượt lên trên khó khăn chung, “bức tranh” kinh tế – xã hội Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 vẫn có những gam màu sáng.

Báo cáo tình hình kinh tế-xã hội tháng 6/2021 và 6 tháng đầu năm 2021 của Tổng cục Thống kê cho thấy, tổng sản phẩm trong nước ( GDP ) quý II / 2021 ước tăng 6,61 % so với cùng kỳ năm 2020, cao hơn vận tốc tăng 0,39 % của quý II / 2020 ; tính chung 6 tháng đầu năm 2021, GDP tăng 5,64 %, cao hơn vận tốc tăng 1,82 % của 6 tháng đầu năm 2020 .
Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 và những vấn đề đặt ra  - Ảnh 1
Trong 6 tháng đầu năm 2021, thu NSNN đạt 781 nghìn tỷ đồng, bằng 58,2 % dự trù, tăng 16,3 % so với cùng kỳ năm 2020, tăng 4,5 % so với cùng kỳ năm 2019 ; trong đó : thu trong nước đạt 56,3 % dự trù, tăng 13,9 % ; thu từ dầu thô đạt 80,7 %, giảm 12,2 % ; thu cân đối từ hoạt động giải trí xuất nhập khẩu đạt 69,5 % dự trù, tăng 37,5 % so với cùng kỳ năm 2020 .
Cùng với quản trị thu NSNN hiệu suất cao, chi NSNN cũng được quản trị ngặt nghèo, triệt để tiết kiệm ngân sách và chi phí chi tiếp tục ngay từ khâu lập dự trù đầu năm và trong quy trình thực thi, gắn với việc tiến hành công tác làm việc sắp xếp lại cỗ máy, tinh giản biên chế, thay đổi khu vực sự nghiệp công theo những Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 6 ( Khóa XII ) .
Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm, chi NSNN ước đạt 694,4 nghìn tỷ đồng, bằng 41,2 % dự trù ; trong đó : chi góp vốn đầu tư tăng trưởng đạt 28,1 % dự trù, chi trả nợ lãi đạt 51,6 % dự trù, chi tiếp tục đạt 48,3 % dự trù, phân phối kịp thời trách nhiệm chi phát sinh theo quy trình tiến độ triển khai và dự trù được giao của những đơn vị chức năng sử dụng ngân sách .
Trong khu vực công nghiệp và kiến thiết xây dựng, ngành công nghiệp 6 tháng đầu năm 2021 tăng 8,91 % so với cùng kỳ năm 2020. Sản xuất công nghiệp trong quý II / 2021 tăng trưởng khá, do hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại của doanh nghiệp ( Doanh Nghiệp ) được duy trì và đang dần phục sinh với vận tốc tăng thêm đạt 11,45 % so với cùng kỳ 2020. DN ĐK xây dựng mới trong 6 tháng đầu năm 2021 đạt 67,1 nghìn Doanh Nghiệp, tăng 8,1 % so với cùng kỳ 2020 và tăng 34,3 % về vốn ĐK .
Tính chung 6 tháng đầu năm 2021, tổng số Doanh Nghiệp xây dựng mới và Doanh Nghiệp quay trở lại hoạt động giải trí đạt 93,2 nghìn Doanh Nghiệp, tăng 6,9 % so với cùng kỳ năm 2020 ; vốn ĐK trung bình của một Doanh Nghiệp xây dựng mới đạt 14,1 tỷ đồng, tăng 24,2 % so với cùng kỳ năm 2020. Đáng quan tâm, 6 tháng đầu năm, có 26,1 nghìn Doanh Nghiệp quay trở lại hoạt động giải trí, tăng 3,9 % so với cùng kỳ 2020 .
Tăng trưởng tín dụng thanh toán của nền kinh tế tính đến thời gian 21/6/2021 đạt 5,47 % so với cuối năm 2020. Hoạt động kinh doanh thương mại bảo hiểm tăng trưởng tích cực, lệch giá phí bảo hiểm toàn thị trường 6 tháng đầu năm 2021 tăng 17 % so với cùng kỳ 2020 ; đầu tư và chứng khoán tăng mạnh với tổng mức kêu gọi vốn cho nền kinh tế tăng 68 % so với cùng kỳ năm 2020 .
Tổng vốn góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế ( FDI ) vào Việt Nam tính đến ngày 20/6/2021 ( gồm có vốn ĐK cấp mới, vốn ĐK kiểm soát và điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua CP của nhà đầu tư quốc tế ) đạt gần 15,27 tỷ USD, giảm 2,6 % so với cùng kỳ 2020 .
Trong đó, có 804 dự án Bất Động Sản được cấp phép mới với số vốn ĐK đạt gần 9,55 tỷ USD, giảm 43,3 % về số dự án Bất Động Sản, nhưng tăng 13,2 % về số vốn ĐK so với cùng kỳ 2020 ; có 460 lượt dự án Bất Động Sản đã cấp phép từ những năm trước ĐK kiểm soát và điều chỉnh vốn góp vốn đầu tư với số vốn tăng thêm đạt 4,12 tỷ USD, tăng 10,6 % so với năm 2020. Vốn FDI thực thi 6 tháng đầu năm 2021 ước đạt 9,24 tỷ USD, tăng 6,8 % so với cùng kỳ 2020 .
Đáng chú ý quan tâm, dù dịch bệnh phức tạp gây ra không ít khó khăn vất vả, thử thách, nhưng hoạt động giải trí góp vốn đầu tư của Việt Nam ra quốc tế trong 6 tháng đầu năm 2021 vẫn được tiến hành tích cực với 24 dự án Bất Động Sản được cấp mới giấy ghi nhận góp vốn đầu tư, với tổng số vốn của phía Việt Nam là 143,8 triệu USD, bằng 77,6 % so với cùng kỳ năm 2020 ; có 9 lượt dự án Bất Động Sản kiểm soát và điều chỉnh vốn với số vốn tăng thêm 403,2 triệu USD, tăng 10,8 lần so với cùng kỳ năm 2020 .
Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 và những vấn đề đặt ra  - Ảnh 2
Tính chung tổng vốn góp vốn đầu tư của Việt Nam ra quốc tế ( vốn cấp mới và tăng thêm ) đạt 547 triệu USD, tăng gần 2,5 lần so với cùng kỳ 2020 .
Cũng trong đà tăng, kim ngạch xuất, nhập khẩu 6 tháng đầu năm đạt mức tăng trưởng ấn tượng. Cụ thể, tính chung 6 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt 316,73 tỷ USD, tăng 32,2 % so với cùng kỳ 2020 ; trong đó, xuất khẩu đạt 157,63 tỷ USD, tăng 28,4 %, nhập khẩu đạt 159,1 tỷ USD, tăng 36,1 % so với cùng kỳ năm 2020 …
Bên cạnh những “ gam màu sáng ” về tăng trưởng, trong 6 tháng đầu năm 2021, nền kinh tế Việt Nam đối lập với không ít khó khăn vất vả, thử thách như :
Một là, số Doanh Nghiệp tạm dừng hoạt động giải trí kinh doanh thương mại có thời hạn tăng 22,1 % ; dừng hoạt động giải trí chờ làm thủ tục giải thể tăng 25,7 % và số Doanh Nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 33,8 % so với cùng kỳ năm 2020 .
Hai là, chỉ số tồn dư toàn ngành công nghiệp chế biến, sản xuất ước tính tại thời gian 30/6/2021 tăng 24,3 % so với cùng thời gian năm 2020. Trong khi, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng ( PMI ) của ngành chế biến, sản xuất của Việt Nam giảm còn 44,1 điểm, được xem là mức giảm mạnh nhất trong vòng hơn một năm nay. Chỉ số này giảm xuống dưới 50 điểm cho thấy, những Doanh Nghiệp được tìm hiểu khá bi quan về tình hình sản xuất kinh doanh thương mại thời hạn tới .
Ba là, tỷ suất thất nghiệp trong độ tuổi lao động tăng 0,2 điểm Phần Trăm, tỷ suất thiếu việc làm trong độ tuổi lao động tăng 0,4 điểm Xác Suất. Ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến lao động một số ít ngành như : Du lịch, dịch vụ lưu trú và nhà hàng là nghiêm trọng .
Trong 6 tháng đầu năm, khách quốc tế đến Việt Nam giảm 97,6 % so với cùng kỳ năm 2020. Tổng mức kinh doanh nhỏ sản phẩm & hàng hóa và lệch giá dịch vụ tiêu dùng quý II / 2021 giảm 8,4 % so với quý I / 2021 .

Vấn đề đặt ra trong những tháng cuối năm 2021

Rủi ro đối với kinh tế-xã hội 6 tháng cuối năm 2021 là nguy cơ dịch bệnh kéo dài, khó kiểm soát trong cộng đồng. Điều này khiến tình trạng giãn cách xã hội kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế.

Trong toàn cảnh tỷ suất tiêm vắc-xin ở Việt Nam còn thấp, cũng như biến chủng của virus SARS-CoV-2 ngày càng phức tạp, Việt Nam đang đương đầu với nhiều bất định trong quy trình trấn áp dịch bệnh và hệ quả của nó so với kinh tế – xã hội .
Đây là những yếu tố đặt ra so với những ngành dịch vụ, sản xuất công nghiệp đang đứng trước nhiều thử thách. Nếu tình hình giãn cách xã hội lê dài và thị trường lao động không được cải tổ, thì ngành Bán lẻ cũng sẽ bị ảnh hưởng tác động nghiêm trọng .
Nếu dịch bệnh lê dài đến tháng 8/2021 và sang những tháng tiếp theo, Việt Nam sẽ liên tục gặp khó khăn vất vả. Nhu cầu về một gói tương hỗ kinh tế là cấp thiết để duy trì độ sáng sủa và nhu cầu mua sắm trong nền kinh tế, bảo vệ thị trường lao động và sản xuất không bị tổn hại nặng nề. Đặc biệt, gói cứu trợ kinh tế này cần phải được đưa đến đúng cá thể, hay đơn vị chức năng cần tương hỗ, với thủ tục xử lý đơn thuần, nhanh gọn, thuận tiện và dễ giải ngân cho vay .
Các chuyên viên kinh tế cho rằng, không nên xem thường rủi ro đáng tiếc lạm phát kinh tế tăng ở những nước khác sẽ kéo theo ngân sách nguồn vào của nền kinh tế ngày càng tăng ở nhiều nghành nghề dịch vụ, cũng như Chi tiêu tiêu dùng. Chỉ số giá tiêu dùng ( CPI ) chỉ là một trong nhiều chỉ số giám sát lạm phát kinh tế để tìm hiểu thêm và phụ thuộc vào nhiều vào cách áp đặt những trọng số trong rổ sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ dùng để thống kê giám sát .
CPI không phải là thước đo duy nhất để nhìn nhận tình hình lạm phát kinh tế và càng không nên xem xét là địa thế căn cứ duy nhất để ra quyết định hành động điều hành kinh tế. Do đó, Việt Nam cần một bộ chỉ số giá vừa đủ hơn, với nhiều loại chỉ số Chi tiêu để người làm chủ trương, cũng như dân cư có một cách nhìn tổng lực hơn về tình hình lạm phát kinh tế .
Các chuyên viên kinh tế dẫn chứng, với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ( Fed ), chỉ số đo lường và thống kê lạm phát kinh tế yêu thích là chi tiêu dùng cá thể, chứ không phải CPI .
Ngoài ra, còn có những chỉ số lạm phát kinh tế kỳ vọng dựa trên những loại sản phẩm kinh tế tài chính của thị trường được phong cách thiết kế để giúp nhà góp vốn đầu tư phòng thủ trong trường hợp lạm phát kinh tế tăng cao. Ở Việt Nam, khi chưa có một bộ công cụ rất đầy đủ, thì không nên đưa ra những đánh giá và nhận định duy ý chí rằng, lạm phát kinh tế là cao, thấp, hay trong tầm trấn áp khi chỉ nhìn vào một chỉ số CPI .
Cách tiếp cận tựa như cũng nên được vận dụng với chỉ tiêu GDP hay bất kể chỉ tiêu kinh tế vĩ mô nào khác. Thay vào đó, là những nhìn nhận chừng mực, có ngữ cảnh và giải pháp quản trị rủi ro đáng tiếc tương ứng. Trong một quốc tế đầy bất định do đại dịch COVID-19 gây ra, bất kỳ mục tiêu hay nhận định và đánh giá nào cũng nên linh động và hoàn toàn có thể đổi khác theo điều kiện kèm theo đơn cử .
Năm 2021, nền kinh tế Việt Nam đã đi được hơn nửa chặng đường, từ những chỉ số kinh tế cho thấy, xu thế trong những tháng cuối năm khó khăn vất vả là chủ yếu nhưng về cơ bản, tín hiệu tích cực, sáng sủa vẫn là phổ cập .
Nhìn ra quốc tế, lúc bấy giờ, kinh tế quốc tế đang có nhiều tín hiệu khởi sắc, tăng trưởng kinh tế quốc tế đang không thay đổi trở lại, điều này phần nào hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Trước tình hình đó, mới gần đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã yêu cầu nhà nước giữ nguyên những tiềm năng tăng trưởng, phấn đấu đạt vận tốc tăng trưởng ở mức cao nhất từ 6 % – 6,5 % .
Bên cạnh đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng công bố 2 ngữ cảnh tăng trưởng kinh tế gồm : ( i ) Để đạt được tiềm năng tăng trưởng kinh tế 6 % năm 2021 thì quý III / 2021 cần đạt mức tăng trưởng 6,2 %, quý IV / 2021 tăng 6,5 % ; ( ii ) Để đạt được tiềm năng tăng trưởng kinh tế 6,5 %, quý III / 2021 phải đạt mức tăng trưởng là 7 %, quý IV / 2021 tăng 7,5 % .
Thực hiện những tiềm năng tăng trưởng trên, cần tập trung chuyên sâu vào những nội dung sau : Phòng, chống dịch bệnh ; khuynh hướng điều hành kinh tế vĩ mô ; chủ trương tương hỗ Doanh Nghiệp, kích thích nền kinh tế ; tập trung chuyên sâu cắt giảm ngân sách logistics, ngân sách luân chuyển, cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành ; giải ngân cho vay vốn góp vốn đầu tư công ; dữ thế chủ động phòng chống, ứng phó với thiên tai, lũ lụt ; tăng nhanh quy đổi số, tăng trưởng kinh tế số ; thiết kế xây dựng, lập, phê duyệt quy hoạch …
Trong những tháng cuối năm, dự báo, tình hình kinh tế quốc gia còn đương đầu với nhiều khó khăn vất vả, thử thách, nhất là nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, nên chịu ảnh hưởng tác động xen kẽ nhiều mặt bởi tình hình kinh tế quốc tế ngày càng phức tạp, khó lường .
Mặc dù, tiêm chủng vắc-xin phòng, chống dịch bệnh COVID-19 được nhiều nước trên quốc tế tiến hành can đảm và mạnh mẽ, nhưng sự độc lạ giữa tỷ suất tiêm chủng giữa những vương quốc và khu vực dẫn đến rủi ro tiềm ẩn phục sinh không đồng đều và mong manh của kinh tế quốc tế, làm gián đoạn chuỗi đáp ứng toàn thế giới, ảnh hưởng tác động tới những ngành thương mại, du lịch, vận tải đường bộ, tỷ suất thất nghiệp và thiếu việc làm ngày càng tăng, tác động ảnh hưởng can đảm và mạnh mẽ đến phúc lợi xã hội. Do đó, việc triển khai hiệu suất cao “ tiềm năng kép ” là thử thách lớn, cần sự chung sức, đồng lòng của nhà nước, Doanh Nghiệp và người dân .

Tài liệu tham khảo:

1. Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Báo cáo nhìn nhận tác dụng triển khai Kế hoạch tăng trưởng kinh tế – xã hội 6 tháng đầu năm và những giải pháp thực thi Kế hoạch tăng trưởng kinh tế – xã hội 6 tháng cuối năm 2021 ;
2. nhà nước, Nghị quyết số 68 / NQ-CP về 1 số ít chủ trương tương hỗ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn vất vả do đại dịch Covid-19 ;

3. Tổng cục Thống kê, Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội quý II/2021 và 6 tháng đầu năm 2021;

4. Học viện Tài chính, Hội thảo: “Diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam 6 tháng đầu năm và dự báo cả năm 2021”. 

(*) ThS. Nguyễn Quỳnh Trang Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh Hưng Yên.

(**) Bài đăng trên Tạp chí Tài chính kỳ 2 tháng 7/2021.