Ba mối đe dọa với các nền kinh tế mới nổi năm 2022

Đầu tiên, hãy xét đến chính sách tiền tệ của Mỹ. Thị trường vừa trải qua cú sốc về Omicron thì tiếp tục nhận tin Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell cho biết Fed có thể đẩy nhanh kế hoạch giảm quy mô mua lại tài sản. Với vai trò của đồng USD và trái phiếu kho bạc Mỹ trong hệ thống tài chính toàn cầu, động thái của Fed có thể tác động đến tâm lý của nhà đầu tư với tài sản rủi ro. Theo đó, dòng vốn đổ vào các thị trường mới nổi sẽ có xu hướng giảm dần. Đồng USD sẽ mạnh lên, do vai trò của nó trong dòng chảy thương mại toàn cầu.

Để nhìn nhận xem nơi nào phải đương đầu với sức ép lớn nhất từ việc Fed đang thắt chặt chủ trương, The Economist đã thu thập dữ liệu vĩ mô của 40 nền kinh tế mới nổi. Thâm hụt thông tin tài khoản vãng lai lớn, mức nợ cao ( đặc biệt quan trọng là nợ quốc tế ), lạm phát kinh tế tràn ngập và dự trữ ngoại hối thiếu vắng là những chỉ số hoàn toàn có thể gây rắc rối cho những vương quốc, nếu dòng vốn hòn đảo chiều do Mỹ thắt chặt chủ trương tiền tệ .Thang điểm 40 là tổn thương cao nhất, tương ứng với màu đỏ. Đồ họa : The EconomistKết hợp những thông số kỹ thuật này của những vương quốc sẽ tạo ra ” chỉ số dễ bị tổn thương ” ( Vulnerability Index ). Kết quả là 1 số ít thị trường sẽ gặp rắc rối nghiêm trọng. Ví dụ như Argentina, vương quốc đứng đầu list về chỉ số này. Họ phải đương đầu với lạm phát kinh tế trên 50 % và khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng .Các chỉ số cơ bản của Thổ Nhĩ Kỳ có vẻ như tốt hơn một chút ít, nhưng rủi ro đáng tiếc của họ tăng thêm do cơ quan chính phủ nhất quyết muốn hạ lãi suất vay khi Chi tiêu tăng vọt. Đồng lira năm nay đã mất giá 45 % so với đôla Mỹ .

Yếu tố nguy hiểm thứ hai đến từ nền kinh tế đang chậm lại của Trung Quốc. Khi Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, các nhà xuất khẩu trên thế giới sẽ thiệt hại. Nhìn chung, họ là nước tiêu thụ nhôm, than đá, bông và đậu nành lớn nhất thế giới. Không những vậy, Trung Quốc còn là nhà nhập khẩu chính của nhiều mặt hàng, từ thiết bị cơ bản đến rượu vang.

The Economist cũng triển khai xếp hạng 40 nền kinh tế mới nổi như trên, theo tiêu chuẩn GDP của họ nhờ vào ra làm sao vào giao thương mua bán với Trung Quốc, để tạo ra chỉ số mức độ dễ bị tổn thương vì kinh tế nước này ( China Vulnerability ) .Nhiều nước xuất khẩu lớn sang Trung Quốc, như Nước Ta, đang là những mắt xích quan trọng trong chuỗi đáp ứng toàn thế giới. Tuy nhiên, họ sẽ không gặp khó khăn vất vả khi Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, miễn là người Mỹ liên tục shopping và quan hệ thương mại Trung-Mỹ vẫn không thay đổi. Vì những nước này đáp ứng nguyên vật liệu cho Trung Quốc sản xuất hàng đi Mỹ .

Trong khi đó, chịu rủi ro lớn hơn là những nước xuất khẩu sản phẩm cho tiêu thụ tại Trung Quốc. Đó có thể là thực phẩm hay nguyên vật liệu xây dựng.

Kết hợp hai thước đo mức độ dễ bị tổn thương do Mỹ thắt chặt chủ trương và Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, tất cả chúng ta sẽ thấy những nền kinh tế mới nổi nào chịu rủi ro đáng tiếc do dịch chuyển của một trong hai siêu cường này. Thậm chí, có vài nước nhiều năng lực chịu ảnh hưởng tác động lớn của cả hai, như Brazil và Chile .Ví dụ, mặc kệ mức nợ cao và lạm phát kinh tế tăng vọt, giá sản phẩm & hàng hóa nguyên vật liệu cao đã giúp Brazil duy trì niềm tin của nhà đầu tư. Nhưng nền kinh tế Trung Quốc đang suy yếu hoàn toàn có thể tước đi quyền lợi đó của Brazil. Trung Quốc là nơi thu mua nguyên vật liệu rất lớn cho Brazil. Vì vậy, nếu kinh tế Trung Quốc trật bánh, tiền tệ Brazil hoàn toàn có thể lao dốc, lạm phát kinh tế tăng cường và kinh tế rơi vào khủng hoảng cục bộ .Thế giới từng phải đương đầu với sức ép tương tự như. Vào giữa những năm 2010, những thị trường mới nổi mong manh chịu cú sốc đồng USD tăng giá, khi Fed rút tương hỗ tiền tệ sau khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính toàn thế giới. Cùng lúc đó, sự yếu kém trong quản trị thị trường kinh tế tài chính và thắt chặt tín dụng thanh toán khiến Trung Quốc tăng trưởng chậm lại. Tăng trưởng ở những thị trường mới nổi, ngoại trừ Trung Quốc, giảm từ 5,3 % năm 2011 xuống chỉ còn 3,2 % năm năm ngoái .Sức ép tổng hợp lần này gần như chắc như đinh sẽ tệ hơn. Điều đó một phần là do Fed được cho là sẽ thắt chặt chủ trương nhanh hơn so với những năm 2010. Trung Quốc cũng có rủi ro tiềm ẩn khó khăn vất vả hơn so với nửa thập kỷ trước. Hầu hết nhà kinh tế cho rằng tăng trưởng của họ sẽ chậm lại, còn 4,5 – 5,5 %, trước cả khi Omicron Open. Nếu không tính năm 2020, thì đây sẽ là vận tốc tăng trưởng thấp nhất kể từ năm 1990 .

Mối nguy hiểm thứ ba với các thị trường mới nổi năm sau chính là sự lây lan của Omicron và nguy cơ xuất hiện các biến thể khác nữa trong tương lai. Vẫn còn rất ít thông tin về mức độ nguy hiểm của Omicron. Nhưng thế giới mới nổi vẫn đặc biệt dễ bị tổn thương bởi sự bùng phát của Covid-19. Các nước nghèo vẫn có tỷ lệ tiêm chủng thấp hơn nước giàu.

Chỉ một phần mười dân số châu Phi đã được tiêm một mũi, ít hơn so với tỷ suất người Mỹ đã đã tiêm mũi thứ ba. Trong nhóm 40 vương quốc mới nổi mà The Economist theo dõi, tỷ suất tiêm chủng đặc biệt quan trọng thấp ở Ai Cập và Pakistan. Đây cũng chính là hai vương quốc rất dễ bị tác động ảnh hưởng bởi việc thắt chặt tiền tệ của Mỹ .

Sự lây lan của một biến thể mới mà các loại vaccine hiện tại không có nhiều hiệu quả sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ cho các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch. Nói rộng hơn thì ngân sách của các nước này không đủ khả năng chi tiêu thêm nhằm tiếp tục cứu ngành du lịch.

Sự phối hợp của 3 rủi ro đáng tiếc nói trên sẽ khiến kinh tế những nước nghèo chật vật hơn nữa. Dòng vốn rút đi khi Fed thắt chặt chủ trương hoàn toàn có thể khiến những cơ quan chính phủ thị trường mới nổi gặp khó khăn vất vả khi đương đầu với những đợt bùng phát mới .Các đợt phong tỏa cục bộ do Omicron ở Trung Quốc hoàn toàn có thể giáng một đòn nữa vào những nhà xuất khẩu ở thị trường mới nổi. Trong khi đó, những vương quốc nhờ vào vào du lịch ở Khu vực Đông Nam Á, từng là điểm đến nổi tiếng của hành khách Trung Quốc, hoàn toàn có thể sẽ còn vắng ngắt thêm một thời hạn nữa .

Phiên An (theo The Economist)

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường