Ô nhiễm không khí nhìn từ góc độ kinh tế
PV: Gần đây, các số liệu quan trắc không khí cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí ở một số đô thị lớn đã vượt ngưỡng an toàn và nhiều thời điểm đã ở mức nghiêm trọng. Ô nhiễm không khí đang là một trong những vấn đề người dân quan tâm nhất hiện nay. Các cảnh báo về tác động nguy hại đến sức khỏe đã được đưa ra. Vậy tác động của ô nhiễm không khí trên phương diện kinh tế thì sao thưa Giáo sư?
GS.TS Trần Thọ Đạt: Ô nhiễm không khí chính là một trong những rủi ro môi trường lớn nhất mà loài người phải đối mặt, đã và đang là một thách thức lớn đối với cộng đồng và toàn xã hội. Tác động rõ nhất và dễ nhìn thấy nhất của ô nhiễm không khí là đến sức khỏe con người. Tổ chức Y tế Thế giới đã ước tính khoảng 4,5 tỷ người trên toàn thế giới bị phơi nhiễm với nồng độ vật chất hạt trong không khí (PM) cao gấp hai lần so với mức được cho là an toàn. Ở Việt Nam cũng đã có một số nghiên cứu tính toán số ca tử vong tăng lên do ô nhiễm PM10 từ giao thông còn lớn hơn cả số ca tử vong do tai nạn giao thông, hoặc khi hàm lượng PM10, PM2.5 tăng lên thì số ca nhập viện liên quan đến đường hô hấp của trẻ em tăng tương ứng.
Bạn đang đọc: Ô nhiễm không khí nhìn từ góc độ kinh tế
Những tác động ảnh hưởng của việc hít thở không khí ô nhiễm không riêng gì để lại hệ lụy về sức khỏe thể chất đơn thuần, mà cũng đã có những nghiên cứu và điều tra cho thấy ô nhiễm không khí làm giảm kỹ năng và kiến thức nhận thức và hiệu suất việc làm người của người lao động. Nghiên cứu mới của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy ô nhiễm không khí tác động ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất con người và tăng trưởng kinh tế với khoảng chừng 92 % người dân trên toàn quốc tế không được hít thở không khí sạch, gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn thế giới 5 ngàn tỷ USD mỗi năm. Ô nhiễm ozon trên mặt đất dự kiến sẽ làm giảm 26 % hiệu suất cây xanh nòng cốt vào năm 2030. Một TP. hà Nội, hay đô thị lớn, điểm du lịch của một quốc gia nếu bị xếp hạng mức độ ô nhiễm không khí nghiêm trọng thì khó hoàn toàn có thể lôi cuốn được khách du lịch và cả những nhà đầu tư .
Cụ thể về lượng hóa được tác động về kinh tế của ô nhiễm không khí sẽ như thế nào, thưa ông?
Trong kinh tế học, ô nhiễm không khí được xem là một ngoại ứng xấu đi, trong đó những công ty đưa ra những giải pháp sản xuất kinh doanh thương mại, nhưng đã không tính đến thiệt hại do phát thải gây ô nhiễm không khí và gây ra ngân sách bên ngoài mạng lưới hệ thống thị trường, đến người dân. Nếu cơ quan chính phủ không thực thi những giải pháp gì thì rất nhiều người ngoài cuộc bị tổn hại bởi những chất ô nhiễm đó. Giống như khi ai đó hút thuốc, những người ngoài cuộc cũng bị ảnh hưởng tác động, nhưng người hút thuốc không trả ngân sách thiệt hại cho người hít phải khói thuốc .Do hầu hết ngân sách phát thải gây ô nhiễm không khí là tác dụng của những tác động ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, đơn cử là đến tỷ suất mắc bệnh và đặc biệt quan trọng là tử trận, những nhà kinh tế đã sử dụng những quy mô, trong đó có thể lượng hóa bằng tiền những ảnh hưởng tác động sức khỏe thể chất do ô nhiễm không khí gây ra và đo lường và thống kê ngân sách xã hội của việc, ví dụ điển hình, phát thải thêm một tấn ( hoặc đơn vị chức năng khác ) một loại chất ô nhiễm nhất định. giá thành xã hội bằng tiền này sau đó được sử dụng để giám sát tổng thiệt hại bằng tiền do một lượng phát thải nhất định trong một khoảng chừng thời hạn gây ra. Ví dụ, ô nhiễm không khí chỉ do sản xuất nguồn năng lượng ở Mỹ đã gây ra thiệt hại tối thiểu là 131 tỷ đô la trong năm 2011, so với số lượng này của năm 2002 là 175 tỷ đô la. Thiệt hại giảm đi này cho thấy sự thành công xuất sắc của những lao lý phát thải khắt khe hơn so với ngành nguồn năng lượng và những giải pháp trấn áp ngặt nghèo hơn so với việc phát thải những chất ô nhiễm không khí, đã được chứng tỏ là có hiệu suất cao ở Mỹ. Điều này cũng chứng tỏ bài toán ô nhiễm không khí là có giải thuật nếu có chủ trương tương thích .Thống kê của Ngân hàng Thế giới cho thấy, ô nhiễm không khí tại Nước Ta đã gây thiệt hại tới 5-7 % GDP hàng năm. Bên cạnh đó, theo điều tra và nghiên cứu của Đại học Fulbright Nước Ta, ô nhiễm không khí ở nước ta đã tạo ra thiệt hại kinh tế khoảng chừng 9,86 – 12,45 tỷ USD vào năm 2013 và tăng lên đáng kể những năm gần đây. Chỉ tính riêng TP.HN, ước tính ngân sách khám, chữa bệnh về hô hấp, thiệt hại kinh tế do nghỉ ốm với người dân nội thành của thành phố là 1.500 đồng / người / ngày. Với khoảng chừng 3,5 triệu dân nội thành của thành phố, quy đổi tổng thiệt hại kinh tế do mắc những bệnh đường hô hấp khoảng chừng 2000 tỷ đồng / năm .
Thành Phố Hà Nội đang trong những ngày ô nhiễm nhất trong năm
Tác động của ô nhiễm không khí là đến tất cả mọi người, nhưng đến những nhóm người khác nhau liệu có giống nhau?
Chắc chắn là không giống nhau. Nhóm dễ bị tác động ảnh hưởng nhất là người cao tuổi, phụ nữ có thai, trẻ nhỏ, người có sẵn những bệnh lý mạn tính … Về vĩnh viễn, mọi người đều bị tác động ảnh hưởng cả. Về khoanh vùng phạm vi chịu tác động ảnh hưởng của ô nhiễm không khí, người ở gần những khu vực có phát thải ô nhiễm, gần trục đường giao thông vận tải lớn chịu ô nhiễm không khí nhiều hơn. Tác động ô nhiễm không khí cũng có sự bất bình đẳng giữa những nhóm thu nhập, đặc biệt quan trọng dễ quan sát thấy ở những nước đang tăng trưởng. Nhóm người thu nhập cao có năng lực kinh tế tài chính mua thiết bị phòng ngừa, hạn chế ô nhiễm từ hít thở không khí, có thời hạn ở nhà và trong văn phòng tiện lợi nhiều hơn, trong khi người thu nhập thấp ít có điều kiện kèm theo hơn. Một cuộc tìm hiểu đã ước tính rằng nhóm người thu nhập cao dành 80 % thời hạn trong nhà, nơi chất lượng không khí tốt hơn nhiều so với ngoài trời. Sự tăng trưởng của những phương tiện đi lại phòng ngừa ô nhiễm không khí trên thực tiễn đã lan rộng ra sự bất bình đẳng về thiên nhiên và môi trường giữa người nghèo và người giàu .Trên phương diện vương quốc, giữa những nước khác nhau cũng có khoảng cách về bất bình đẳng về ô nhiễm không khí. Rõ ràng vương quốc nào cũng đều đồng thời có những mối chăm sóc đến chất lượng không khí và môi trường tự nhiên, cũng như chăm sóc đến thu nhập và tăng trưởng. Như vậy, tùy vào từng tiến trình tăng trưởng, mỗi nước hoàn toàn có thể đưa ra những tiêu chuẩn không khí cần cung ứng, một mức độ điều tiết cân đối tối ưu giữa vận tốc tăng trưởng và mức độ bảo đảm an toàn về không khí đồng ý được. Chúng ta không hề đưa ra những pháp luật quá khắt khe về ô nhiễm không khí gây ra mức tổn hại quá lớn đến thời cơ tăng trưởng và việc làm trong nền kinh tế. Đồng thời, cũng không hề để tiêu chuẩn này ở mức quá thấp khiến thành quả của tăng trưởng hoàn toàn có thể lại không bù đắp được tổn hại về điều trị những loại bệnh tật do bị tác động ảnh hưởng bởi ô nhiễm không khí. Về vĩnh viễn, khi khoảng cách thu nhập của những nước trên quốc tế được thu hẹp thì cũng là lúc hoàn toàn có thể thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng về ô nhiễm không khí giữa những vương quốc .
Qua nghiên cứu, Giáo sư có thể cho biết một số kinh nghiệm các nước giải quyết vấn đề này?
Có khá nhiều kinh nghiệm tay nghề từ những nước, ví dụ ở Trung Quốc. Cộng đồng quốc tế đã rất chăm sóc đến thực trạng ô nhiễm không khí ở Trung Quốc trong thời kỳ Thế vận hội Olympic 2008, và họ nhu yếu phải cải tổ thực trạng này. Trong một khoảng chừng thời hạn thực sự ngắn, hơn một năm, rất nhiều lao lý của chính phủ nước nhà Trung Quốc tương quan đến việc giảm thiểu phát thải gây ô nhiễm đã được thực thi, mang đến một sự cải tổ rất ấn tượng. Chất lượng không khí trong Thế vận hội tốt hơn khoảng chừng 30 % so với năm trước đó. Các nhà khoa học khi đó đã có một nghiên cứu và điều tra xem xét liệu cải tổ chất lượng không khí trong Thế vận hội có tác động ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất của mọi người hay không, và tác dụng cho thấy đã có sự cải tổ lớn về sức khỏe thể chất người dân, ngay cả trong thời gian ngắn : số người chết vì bệnh tim mạch và những bệnh về đường hô hấp giảm ngay .Điều này không riêng gì xảy ra ở Bắc Kinh mà còn thấy rõ ở những thành phố khác. Tuy nhiên, khoảng chừng thời hạn sau Thế vận hội, từ năm 2010 đến 2013, chất lượng không khí ở Trung Quốc lại xấu đi. Và đến năm 2013, cơ quan chính phủ Trung Quốc đã quyết tâm khởi xướng một đại chiến chống ô nhiễm không khí với những lao lý rất ngặt nghèo. Trong gần 6 năm qua, chất lượng không khí ở những thành phố phía bắc Trung Quốc vốn rất ô nhiễm, đã được cải tổ hơn 35 %. Vì vậy, nếu so sánh Bắc Kinh ngay giờ đây với 6 năm trước, hoàn toàn có thể thấy chất lượng không khí hiện tại thậm chí còn còn tốt hơn so với mức độ trong Thế vận hội Olympic .
Ông nhận định như thế nào về triển vọng cuộc chiến chống ô nhiễm không khí trên toàn cầu?
Phải thừa nhận ngân sách giảm ô nhiễm không khí là rất cao, đặc biệt quan trọng là so với những nước đang tăng trưởng, vốn đang phải nỗ lực thôi thúc tăng trưởng để thu hẹp khoảng cách về thu nhập với những nước khác. Tuy nhiên, về lâu bền hơn, từ nỗ lực trong thực tiễn của một số ít nước, hoàn toàn có thể kỳ vọng giảm được ô nhiễm khí thải để cung ứng những nhu yếu của Tổ chức Y tế Thế giới trên toàn thế giới nếu có sự quyết tâm, đồng thuận và nỗ lực của cơ quan chính phủ những nước. Hiện tại có rất nhiều tổ chức triển khai phi chính phủ đã nỗ lực công bố tài liệu ô nhiễm và khí thải trực tuyến, cung ứng thông tin cho công chúng và từ đó tạo áp lực đè nén lên những cơ quan quản trị. Vì vậy, tất cả chúng ta kỳ vọng nếu có sự hợp tác giữa những cơ quan chính phủ, tổ chức triển khai phi chính phủ và công chúng thì hoàn toàn có thể xử lý được tốt hơn yếu tố này. nhà nước những nước, tùy vào toàn cảnh và kế hoạch tăng trưởng đơn cử của mình, cần tiến hành phương pháp hiệu suất cao kinh tế nhất để xử lý tối ưu bài toán cân đối giữa nhu yếu cần đạt được của tăng trưởng kinh tế với mức độ gật đầu được ở mức bảo đảm an toàn của ô nhiễm không khí .
GS. TS.Trần Thọ Đạt
Ông khuyến nghị các giải pháp chính sách cụ thể và cấp bách cần lưu ý thế nào để giảm thiểu ô nhiễm không khí ?
Cũng giống như những nước đang trong quy trình công nghiệp hóa thường có sự chậm trễ tương đối trong những tiêu chuẩn môi trường tự nhiên, nước ta trong quy trình tiến độ đầu tăng trưởng đã ưu tiên ngày càng tăng nguồn lực sản xuất, gồm có cả góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế, hệ lụy là đã có nhiều dự án Bất Động Sản trả giá đắt về ô nhiễm thiên nhiên và môi trường .Nhìn toàn diện và tổng thể, để đại chiến chống ô nhiễm không khí đạt được hiệu suất cao về kinh tế và xã hội, cần thực thi ngay một mạng lưới hệ thống những giải pháp đồng nhất và tổng lực, gồm có những giải pháp cảnh báo nhắc nhở, dự báo, khuyến nghị và thực thi những chủ trương cắt giảm những hoạt động giải trí gây ô nhiễm không khí. Ở nước ta những nguyên do cơ bản dẫn đến thực trạng ô nhiễm không khí là do quy trình đô thị hóa nhanh, tỷ lệ thiết kế xây dựng cao, lượng phương tiện đi lại giao thông vận tải tăng đột biến do những hoạt động giải trí đa phần từ những nguồn tại chỗ, như hoạt động giải trí giao thông vận tải, thiết kế xây dựng, sản xuất công nghiệp, đốt rơm rạ, đốt rác và 1 số ít nguồn luân chuyển từ xa. Ô nhiễm không khí ở những đô thị lớn thường tăng cao vào giờ cao điểm do ngày càng tăng những phương tiện đi lại giao thông vận tải, ví dụ điển hình từ 60 % đến 70 % bụi mịn là do ôtô, xe máy thải ra .Việc càng có nhiều thông tin về những nguồn gây ô nhiễm, đối tượng người tiêu dùng phát thải, nơi phát thải thì sẽ càng có nhiều năng lực đưa ra những chủ trương can thiệp có tiềm năng và được phong cách thiết kế tốt. Do ô nhiễm không khí trên phương diện kinh tế là một ngoại ứng xấu đi nên những can thiệp của chính phủ nước nhà là khá rõ ràng về nguyên tắc : đánh thuế nguồn phát thải và trợ cấp những đối tượng người tiêu dùng chịu thiệt. Tuy nhiên, những chủ trương kinh tế đơn cử thì phải linh động theo khoảng trống và thời hạn mới đạt được hiệu suất cao cao. Chẳng hạn, vào những khung giờ khác nhau hoàn toàn có thể thu những mức thuế khác nhau so với những phương tiện đi lại giao thông vận tải vào nội đô. Hay không nên vận dụng cùng một mức thuế phát thải trên quy mô toàn nước vì ví dụ điển hình sản xuất điện đốt than của nhà máy sản xuất nhiệt điện gần khu đông dân cư sẽ có ảnh hưởng tác động hơn nhiều lần so với khu vực ít dân cư .Chính quyền những cấp cần nhìn ngay vào những nguồn nguồn gây ô nhiễm không khí ở địa phương mình : do nhà máy sản xuất, do phương tiện đi lại vận tải đường bộ, hay do tiêu dùng than tổ ong, do đốt rơm rạ, … mà yêu cầu hoặc tiến hành những giải pháp cấp bách ngay hoặc cơ bản và lâu dài hơn như : dừng sản xuất hay vận động và di chuyển nhà máy sản xuất ra bên ngoài, tăng trưởng phương tiện đi lại giao thông vận tải công cộng, thu phí phương tiện đi lại giao thông vận tải vào nội đô giờ cao điểm, trợ cấp giá điện cho khu vực dân cư nghèo đang dùng than tổ ong, trợ cấp cho nông dân tái chế rơm, trông thêm cây xanh, …Từ kinh nghiệm tay nghề của nhiều nước, khác với những thất bại thị trường của đổi khác khí hậu ( như nhiệt độ tăng, nước biển dâng gặp nhiều thử thách do cần có sự nỗ lực rất lớn ở quy mô toàn thế giới ), đại chiến chống ô nhiễm không khí trọn vẹn hoàn toàn có thể mang lại tác dụng tích cực nếu cơ quan chính phủ một nước có quyết tâm cao và tiến hành ngay những giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí nhằm mục đích đạt hiệu suất cao giảm thải, cải tổ sức khỏe thể chất hội đồng và đồng thời bền vững và kiên cố và hiệu suất cao về kinh tế .
Xin cảm ơn ông những chia sẻ của ông!
Trí thức trẻ
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường
