Chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế biển: Cần linh hoạt và nhanh chóng

(TN&MT) – Để Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững, thịnh vượng, an ninh, an toàn, Việt Nam đã có nhiều quyết sách quan trọng để thúc đẩy việc phát triển bền vững kinh tế biển. Tuy nhiên, đứng trước sự biến động không ngừng của xã hội và ảnh hưởng sâu sắc của đại dịch Covid-19 tới nền kinh tế nói chung, kinh tế biển nói riêng, rất cần nhanh chóng chuyển dịch cơ cấu kinh tế biển sang những ngành, lĩnh vực mới hơn, năng động và bền vững hơn.

Đứt gãy sâu sắc nhiều ngành kinh tế biển

Nghị quyết 36 / NQ-TW về Chiến lược tăng trưởng bền vững và kiên cố kinh tế biển Nước Ta đến năm 2045 đã xác lập 6 mũi nhọn ưu tiên phải thành công xuất sắc, tạo thành khâu nâng tầm cho ngành kinh tế biển. Tuy nhiên, đứng trước sự tác động ảnh hưởng can đảm và mạnh mẽ của đại dịch Covid-19, một số ít ngành kinh tế được xác lập là mũi nhọn như du lịch và dịch vụ du lịch, dầu khí, khai thác và nuôi trồng thủy, món ăn hải sản … đang sụt giảm lệch giá nghiêm trọng, không xác lập thời gian phục sinh. Đây thực ra là những ngành kinh tế dựa vào tự nhiên, do đó dễ bị tổn thương trước diễn biến dịch bệnh .

Dịch Covid-19 kéo dài cũng làm gián đoạn hoạt động thương mại thủy sản toàn cầu cũng như thay đổi xu hướng tiêu thụ sản phẩm thủy sản. Theo đó, các sản phẩm xuất khẩu chính của Việt Nam cũng biến động theo xu hướng thị trường, dẫn đến xuất khẩu tôm chân trắng, tôm biển, cá biển, cua, ghẹ và nhuyễn thể hai mảnh vỏ tăng, trong khi xuất khẩu cá tra lại giảm sâu; cá ngừ, mực, bạch tuộc giảm  mạnh và khó tiêu thụ trong nước.

Khai thác và kinh doanh thương mại dầu khí cũng bị ảnh hưởng tác động nghiêm trọng khi giá dầu châu Á đã ở mức thấp liên tục trong những tháng đầu năm và vẫn trên đà giảm hơn 5 % đến thời gian lúc bấy giờ do biến thể Delta của virus gây dịch Covid-19 .
Trong nước, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, lây lan nhanh, mạnh trên diện rộng cùng việc triển khai giãn cách xã hội ở nhiều tỉnh, thành phố theo Chỉ thị số 16 / CT-TTg cũng tác động ảnh hưởng, tác động ảnh hưởng lớn đến hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại của những doanh nghiệp ; trong đó có PVN và những đơn vị chức năng thành viên khiến việc tiêu thụ những mẫu sản phẩm dầu khí như dầu thô, khí, điện, xăng dầu, phân bón đều giảm mạnh. Theo dự báo, trong những tháng còn lại của năm 2021, nhu yếu dầu thô của khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Khu vực Đông Nam Á đều giảm sút do dịch Covid-19, thị trường tiêu thụ những loại sản phẩm dầu khí liên tục gặp nhiều khó khăn vất vả .

Cơ hội cho những ngành kinh tế mới

Theo PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Nguyên Phó Tổng cục Trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Nước Ta, đại dịch Covid-19 đã làm tất cả chúng ta phải đổi khác cách nhìn nhận so với những nền kinh tế biển. Ví dụ như những địa phương ven biển lấy du lịch biển làm nền tảng, mũi nhọn để tăng trưởng kinh tế sẽ chịu thiệt hại nặng nề nhất. Những nguồn lực vật chất, hạ tầng cơ sở của ngành du lịch như khu nghỉ ngơi, khách sạn, phương tiện đi lại giao thông vận tải, dịch vụ chịu ảnh hưởng tác động theo, dẫn tới nhiều doanh nghiệp phá sản .

Từ đó, ông đề xuất biện pháp chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế biển một cách kịp thời linh hoạt, cụ thể, phải nhanh chóng có cơ chế để đầu tư vào năng lượng biển tái tạo, năng lượng gió ngoài khơi, đầu tư cho những ngành nghề mới như nuôi thủy sản xa bờ, phát triển nghề cá giải trí.

Thay vì đánh cá hoàn toàn có thể nuôi cá, tổ chức triển khai du lịch ra khơi ngắm cá và câu cá vui chơi, lặn ngắm sinh vật biển. Đây là những ngành nghề tạo giá trị kinh tế cao và ít gây tổn hại đến tự nhiên. Mô hình nuôi biển ngoài khơi và dịch vụ du lịch vui chơi ngắm cảnh đáy biển khá phổ cập trên quốc tế. Tuy nhiên, tại Nước Ta, còn ít doanh nghiệp tham gia bởi góp vốn đầu tư khởi đầu lớn và chưa có chính sách đơn cử khuyến khích và tạo điều kiện kèm theo cho những doanh nghiệp tăng trưởng .

Mặt khác, về tăng trưởng đô thị biển tại 28 tỉnh ven biển. Bài toán quy hoạch lúc bấy giờ không chỉ là xây nhà, lan rộng ra diện tích quy hoạnh mà phải làm kinh tế, tạo một hệ sinh thái nhân sinh. Ông lấy ví dụ những đô thị ven biển như Quy Nhơn, Nha Trang, Vũng Tàu, Thành Phố Đà Nẵng đã đổi khác rất nhiều, trở thành những đô thị ven biển văn minh, đáng sống .

Đồng thời, muốn chuyển dịch kinh tế biển từ “nâu” sang “xanh” các địa phương còn phải biết tận dụng lợi thế của mình và biết chuyển những điểm yếu thành cơ hội để phát triển và kết nối vùng, không nên chỉ dựa vào khai thác tự nhiên. Ví dụ như một trong những lợi thế của miền Trung về phát triển cảng và hàng hải là có các vũng, vịnh ven bờ khá sâu, ít sa bồi, gần tuyến hàng hải quốc tế. Tuy nhiên, vùng này cũng có yếu thế là chân hàng (nguồn hàng) khan hiếm,… Để chuyển yếu thế thành lợi thế, cần phát triển chuỗi đô thị ven biển thông qua việc nâng cấp và mở rộng quy mô của những đô thị ven biển có sẵn (Thanh Hóa, Vinh, Hà Tĩnh, Đồng Hới, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Tam kỳ, Quảng Ngãi, Quy Nhơn, Tuy Hòa, Nha Trang, Phan Rang, Phan Thiết và Vũng Tàu) và thiết lập các đô thị mới trong tương lai dựa trên việc xây dựng các khu kinh tế ven biển gắn với cảng biển nước sâu (Nghi Sơn, Vũng Áng, Chân Mây, Chu Lai – Dung Quất, Nhơn Hội, Vân Phong,…). Sự hình thành “chuỗi đô thị ven biển” sẽ gia tăng khả năng thu hút và tích tụ dân số, tạo ra cầu và cung (nhu cầu nội vùng), kéo theo việc tăng nguồn hàng “xuất ngay tại chỗ”.

Bên cạnh việc tạo ra link vùng trong tăng trưởng, những đô thị ven biển “ mới ” sẽ dần Open theo thời hạn, giống như thành phố TP. Hải Phòng hơn 286 năm về trước. Khi đó, một miền Trung nắng nhiều hơn mưa, nhìn liền phía Tây là dãy Trường Sơn sừng sững, nhìn xuống chân là cát nóng bỏng ( dãy cồn đụn cát lê dài hơn 500 km ), nhìn về phía Đông là rủi ro đáng tiếc từ biển cả, … sẽ trở thành một miền Trung thịnh vượng, cải tiến vượt bậc từ lợi thế của biển
Đó là những gợi ý để thấy kinh tế đô thị sẽ tăng trưởng tốt cùng kinh tế biển. Ngoài ra, PGS.TS Nguyễn Chu Hồi cũng bày tỏ mong ước, sau Phú Quốc, sẽ có thêm Côn Đảo, Phú Quý, Cát Bà sẽ trở thành đô thị “ đô thị hòn đảo ” thật sự, là điểm cầu lôi cuốn góp vốn đầu tư, liên kết bờ và biển, biển và hòn đảo, liên kết biển Nước Ta với đại dương quốc tế .

Theo Báo cáo của Thương Hội du lịch Nước Ta, có đến 90 % doanh nghiệp không hoạt động giải trí, 10 % doanh nghiệp hoạt động giải trí cầm chừng. Các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ làm dịch vụ đại lý tour phần nhiều cho 100 % lao động nghỉ việc, 60 – 90 % nhân sự doanh nghiệp lữ hành đang nghỉ không lương .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường