So sánh kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường

Kinh tế nước ta trải qua nhiều tiến trình khác nhau theo sự đổi khác và dịch chuyển của tình hình chính trị. Trong đó phải kể đến nền kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường .

Qua nội dung bài viết đội ngũ chuyên viên tư vấn của chúng tôi xin so sánh kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường để bạn đọc có cái nhìn bao quát về vấn đề.

Kinh tế bao cấp là gì?

Trước khi so sánh kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường bài viết xin làm rõ hai khái niệm kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường là gì để bạn đọc hiểu vấn đề hơn.

Sau cuộc chiến tranh dai dẳng và khốc liệt của nhân dân ta với các quốc gia lớn trên thế giới như thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và nhiều quân đội của các nước đồng minh khác khi thông nhất đất nước, toàn thể nhân dân ta bước vào giai đoạn hòa bình, xây dựng đất nước. Thời kì đó gọi là thời kì bao cấp, nước ta xây dựng theo mô hình chủ nghĩa xã hội giống như Liên Xô (cũ).

Trong thời kì bao cấp chính sách quản trị kinh tế của nước ta chính là chính sách kế hoạch hóa tập trung chuyên sâu. Kinh tế tư nhân dần bị xoá bỏ trong nền kinh tế, nhường chỗ cho kinh tế nhà nước chỉ huy. Trong nền kinh tế bao cấp, thương nghiệp tư nhân bị vô hiệu, hàng hoá được phân phối theo chính sách tem phiếu do nhà nước nắm toàn quyền điều hành quản lý, hạn chế đến thủ tiêu việc mua và bán trên thị trường hoặc luân chuyển tự do sản phẩm & hàng hóa từ địa phương này sang địa phương khác .

Kinh tế thị trường là gì?

Năm 1986 quốc gia thay đổi và tăng trưởng. Kinh tế thị trường là nền kinh tế mà trong đó người mua và người bán ảnh hưởng tác động với nhau theo quy luật cung và cầu, giá trị để xác lập giá thành và số lượng hàng hoá, dịch vụ trên thị trường. Ở nền kinh tế thị trường, trong trường hợp lượng cầu hàng hoá lớn hơn lượng cung thì Chi tiêu hàng hoá sẽ tăng lên, mức doanh thu cũng tăng khuyến khích người sản xuất tăng lượng cung .
Đơn vị sản xuất nào có chính sách sản xuất hiệu suất cao hơn đồng nghĩa tương quan với việc có tỷ suất lợi nhuận cao hơn được cho phép tăng quy mô sản xuất. Ngược lại, những đơn vị chức năng sản xuất có chính sách sản xuất kém hiệu suất cao thì sẽ có tỷ suất lợi nhuận thấp, năng lực mua nguồn lực sản xuất thấp dẫn đến năng lực cạnh tranh đối đầu kém, bị đào thải nhanh gọn .

Điểm giống nhau giữa kinh tế thị trường và kinh tế bao cấp

Dù là kinh tế bao cấp hay kinh tế thị trường đều thuộc sự quản trị và chi phối điều khiển và tinh chỉnh bởi Nhà nước nhằm mục đích Giao hàng quyền lợi cho nhân dân. Tuy nhiên, sự can thiệp của nhà nước ở những nền kinh tế là khác nhau .
Cả hai kiểu kinh tế bao cấp hay kinh tế thị trường đều chịu sự ảnh hưởng tác động của cơ chế thị trường với mạng lưới hệ thống những quy luật : quy luật giá trị, quy luật cung và cầu, quy luật cạnh tranh đối đầu, quy luật lưu thông tiền tệ …

Điểm khác nhau giữa kinh tế thị trường và kinh tế bao cấp

Khi so sánh kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường thì điểm khác nhau giữa hai nền kinh tế là hết sức quan trọng. Một số điểm khác nhau tiêu biểu giữa kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường là:

– Thứ nhất : Trong nền kinh tế bao cấp, nhà nước trọn vẹn độc quyền phối hàng hoá, hạn chế trao đổi bằng tiền mặt. Nhà nước quản trị nền kinh tế đa phần bằng mệnh lệnh hành chính dựa trên mạng lưới hệ thống chỉ tiêu pháp lệnh chi tiết cụ thể áp đặt từ trên xuống dưới. Các doanh nghiệp hoạt động giải trí trên cơ sở những quyết định hành động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và những chỉ tiêu pháp lệnh được giao .
Tất cả phương hướng sản xuất, nguồn vật tư, tiền vốn ; định giá loại sản phẩm, tổ chức triển khai cỗ máy, nhân sự, tiền lương … đều do những cấp có thẩm quyền quyết định hành động. Nhà nước giao chỉ tiêu kế hoạch cấp phép vốn, vật tư cho doanh nghiệp, doanh nghiệp giao nộp loại sản phẩm cho Nhà nước. Lỗ thì Nhà nước bù, lãi thì Nhà nước thu. Cụ thể, chính sách hộ khẩu được thiết lập trong thời kỳ này để phân phối lương thực, thực phẩm theo đầu người, tiêu biểu vượt trội nhất là sổ gạo ấn định số lượng và loại sản phẩm được phép mua .
+ Trong nền kinh tế thị trường sẽ có sự tham gia của rất nhiều doanh nghiệp tư nhân ; Nhà nước không độc quyền phân phối sản phẩm & hàng hóa nưã. Các doanh nghiệp được Nhà nước tạo điều kiện kèm theo để tăng trưởng. Khi đó lãi lỗ thì sẽ do Doanh nghiệp chịu nghĩa vụ và trách nhiệm .
– Thứ hai : Trong kinh tế bao cấp những cơ quan hành chính được can thiệp quá sâu vào hoạt động giải trí sản xuất, kinh doanh thương mại của những doanh nghiệp và sẽ không phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm gì về vật chất và pháp lý so với những quyết định hành động của mình. Những thiệt hại vật chất do những quyết định hành động của cơ quan hành chính gây ra thì ngân sách nhà nước phải gánh chịu. Các doanh nghiệp không có quyền tự chủ sản xuất, kinh doanh thương mại, cũng không bị ràng buộc nghĩa vụ và trách nhiệm so với tác dụng sản xuất, kinh doanh thương mại .
+ Tuy nhiên so với nền kinh tế thị trường những cơ quan hành chính chỉ được tiếp đón vai trò của mình mà không được can thiệp. Đối với những doanh nghiệp có sự góp mặt vốn góp vốn đầu tư nhà nước sẽ phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trước những rủi ro đáng tiếc của mình .
– Thứ ba : Trong nền kinh tế bao cấp quan hệ sản phẩm & hàng hóa – tiền tệ bị coi nhẹ, chỉ là hình thức, quan hệ hiện vật là đa phần, việc phân phối hàng hoá hầu hết dựa vào mạng lưới hệ thống tem phiếu. Mua hàng gì thì có tem phiếu hàng đó. Một phần tiêu biểu vượt trội của thời kỳ bao cấp là đồng xu tiền Nước Ta bị mất giá. Lương của công nhân cũng được trả bằng hiện vặt thay vì tiền mặt .

+ Nền kinh tế thị trường quan hệ hàng hóa – tiền tệ được coi trọng. Nền kinh tế thị trường  không sử dụng tem phiếu mà tiền tệ được đẩy mạnh lưu thông và phát hành. Lương của lao động được trả bằng tiền tệ.

– Không chỉ vậy nền kinh tế bao cấp quốc gia ngừng hoạt động, không giao lưu kinh doanh hay ngoại giao với những vương quốc khác trên quốc tế nên sản phẩm & hàng hóa rất khan hiếm và dựa đa phần trên sự tụ cung tự cấp của nền kinh tế trong nước .
+ Đối với nền kinh tế thị trường chủ trương mở cửa hàng hóa nhập khẩu mạnh và thoáng rộng. Nguồn hàng hóa phong phú và đa dạng và phong phú trong cả nước và giá thành cạnh tranh đối đầu .

Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của chúng tôi về vấn đề: so sánh kinh tế bao cấp và kinh tế thị trường. Nếu trong quá trình nghiên cứu tìm hiểu và giải quyết vấn đề còn điều gì mà bạn đọc thắc mắc hay quan tâm bạn có thể liên hệ chúng tôi qua tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ.