Kinh tế 2017-2018 khởi sắc: Dấu ấn của đổi mới, sáng tạo, hiệu quả

Kinh tế Nước Ta đã có một năm 2017 với nhiều ấn tượng đáng ghi nhớ .

Trong bối cảnh vĩ mô còn rất khó khăn, tăng trưởng thấp, nợ xấu nhiều, nợ công lớn, doanh nghiệp nhà nước cải cách chậm, tài chính ngân sách căng thẳng, sức mua giảm thấp, nhiều doanh nghiệp thua lỗ, hàng chục dự án đầu tư lớn rơi vào bế tắc…; thiên tai bão lụt nặng nề liên tiếp hiếm có trong lịch sử; thị trường thế giới chưa hồi phục và cạnh tranh ngày càng gay gắt do khuynh hướng bảo hộ trỗi dậy…, ngay từ đầu năm, nhiều dự báo e ngại về việc thực hiện những mục tiêu tăng trưởng và ổn định kinh tế đặt ra cho năm 2017 rất khó đạt. Nhưng thật đáng mừng, những e ngại đó đã được giải tỏa.

GDP tăng trưởng ngoạn mục đạt 6,81%

Bức tranh kinh tế năm 2017 với không ít sắc màu tươi sáng đã làm cho nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Lần đầu tiên sau nhiều năm, chúng ta đã hoàn thành 13 chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội do Quốc hội đề ra, tốc độ tăng trưởng GDP khởi sắc, đạt 6,81% (cao nhất từ năm 2011) nhờ sự đóng góp khá đồng đều ở cả 3 khu vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ. Chất lượng tăng trưởng cải thiện một bước, đóng góp TFP vào GDP đạt mức 30,5% so với mức 28,5% năm 2016 và bình quân 25,8% giai đoạn 2011 – 2016; kinh tế tư nhân và hộ gia đình phát huy mạnh vai trò động lực quan trọng.

Xuất khẩu thủy sản đạt giá trị cao đóng góp vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu năm 2017. Ảnh: PV
Xuất khẩu thủy sản đạt giá trị cao đóng góp vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu năm 2017. Ảnh: PV

Kinh tế vĩ mô liên tục không thay đổi, lạm phát kinh tế thấp, tỉ giá không thay đổi, lãi suất vay giảm nhẹ, dự trữ ngoại hối tăng cao kỷ lục ( trên 51 tỉ USD ). Nông nghiệp hồi sinh ấn tượng đạt mức tăng trưởng 2,9 % so với mức tăng 1,36 % năm năm nay, trong điều kiện kèm theo chống trả với rất nhiều khó khăn vất vả do thiên tai và biến hóa khí hậu. Thu hút vốn góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế tăng mạnh, trong đó vốn ĐK cấp mới và tăng thêm đạt 29,7 tỉ USD, tăng 44,2 % so với năm năm nay, đặc biệt quan trọng vốn thực hiên đạt mức kỷ lục 17,5 tỉ USD. Xuất khẩu tăng tiêu biểu vượt trội, trên 21 % ( loại trừ yếu tố giá tăng 17,6 % ), đạt mức trên 213,7 tỉ USD, đặc biệt quan trọng xuất khẩu thủy hải sản và rau củ quả tăng ấn tượng ( 18,5 % và 43,1 % ). Khu vực dịch vụ tăng 7,44 % so với mức dưới 7 % năm năm nay, liên tục là một động lực tăng trưởng chung. Đặc biệt du lịch tăng mạnh, đón gần 13 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 30 %. Thị trường sàn chứng khoán tăng trưởng ấn tượng ( khoảng chừng 50 % ), là mức tăng cao nhất trong những thị trường ở Châu Á Thái Bình Dương, tỉ lệ vốn hóa đạt mức kỷ lục gần 70 % GDP. Môi trường kinh doanh thương mại được cải tổ đáng kể, cải cách thể chế có bước tiến ấn tượng ( tăng 14 bậc về thiên nhiên và môi trường kinh doanh thương mại do WB nhìn nhận, tăng 5 bậc về năng lượng cạnh tranh đối đầu vương quốc do WEF xếp hạng … ) .
nhà nước đã ra tay hành vi theo hướng thiết kế, kinh khủng cải tổ thiên nhiên và môi trường kinh doanh thương mại, tháo gỡ rào cản và áp lực đè nén về thuế và phí, tạo thuận tiện cho doanh nghiệp tăng trưởng và khởi nghiệp. Gần 127 ngàn Doanh Nghiệp mới sinh ra là số lượng chưa từng có, ngoài những còn có gần 26,4 ngàn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động giải trí. Rất đáng chú ý quan tâm Doanh Nghiệp trong nông nghiệp cùng với bà con nông dân, doanh nghiệp trong công nghiệp chế biến, du lịch dịch vụ có nhiều khởi sắc mới, vừa tăng nhanh sản xuất kinh doanh thương mại, vừa vươn lên trong tiêu thụ xuất khẩu, góp thêm phần quan trọng đạt tăng trưởng cao vượt tiềm năng đề ra. Hội nhập quốc tế lan rộng ra và đi sâu thêm một bước với việc liên tục đàm phán ký kết những Hiệp định tự do thương mại song phương, đa phương trong toàn cảnh mới. Đặc biệt đã tổ chức triển khai thành công xuất sắc Năm APEC Nước Ta 2017, với công bố chung cấp cao khẳng định chắc chắn khu vực Châu Á Thái Bình Dương – Thái Bình Dương liên tục thôi thúc tự do thương mại, góp vốn đầu tư, toàn thế giới hóa, là động lực tăng trưởng vững chắc, bao trùm. Khởi động cách mạng công nghiệp 4.0 thôi thúc thay đổi phát minh sáng tạo và khởi nghiệp. Chỉ số Đổi mới phát minh sáng tạo tăng 12 bậc, lên thứ 47 trên 127 nước xếp hạng ( do Tổ chức Sở hữu trí tuệ quốc tế, Trường Đại học Cornell và Viện nghiên cứu và điều tra INSTEAD triển khai ) .
Rõ ràng, những hiệu quả đạt được trong nền kinh tế đã ghi dấu ấn về sự nỗ lực cao độ của nhân dân, của những ngành những địa phương, Doanh Nghiệp, gắn với sự thay đổi và kinh khủng trong chỉ huy quản lý và điều hành của nhà nước và quyết tâm chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước .

Những thách thức không nhỏ trong năm 2018

Tuy vậy, hạn chế và khó khăn vất vả vẫn còn rất lớn biểu lộ ở những mặt đã nêu như nợ xấu, nợ công, cải cách doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tài chính ngân sách … Trong đó cần nhấn mạnh vấn đề tiến trình tái cơ cấu tổ chức nền kinh tế còn chậm, cải cách chưa đồng nhất, khâu thực thi còn yếu ; thực trạng “ trên nóng dưới lạnh ” còn thông dụng, gây trở ngại lớn cho cải cách và tăng trưởng. Trong đời sống kinh tế xã hội phát sinh những yếu tố nổi cộm như một số ít dự án Bất Động Sản BOT giao thông vận tải không được kiến thiết xây dựng và quản trị đúng ( BOT Cai Lậy … ), khiếu kiện đất đai ( vụ Đồng Tâm … ) và thực trạng gian lận thương mại, hàng giả hàng nhái, dược phẩm xấu làm giảm sút niềm tin của nhân dân, gây bức xúc trong dư luận xã hội khá nặng nề …
Năm 2017 như vậy ghi lại một bước chuyển của nền kinh tế sang một trạng thái mới, khởi động quy trình tăng trưởng mới tích cực, hài hòa và hợp lý và bền vững và kiên cố, đi mạnh vào hiệu suất, chất lượng, hiệu suất cao gắn với tái cơ cấu tổ chức thực ra hơn. Điều đó thật sự vừa là nhu yếu, vừa có năng lực, vừa sẵn thời cơ trong sự nỗ lực vượt qua thử thách nóng bức. Điều đó cần được chứng minh và khẳng định và dẫn chứng rõ hơn trong thực tiễn đời sống kinh tế năm 2018, một năm có ý nghĩa bản lề của kế hoạch 5 năm, một năm hội nhập có những sự kiện rất quan trọng : Nước Ta sẽ được WTO công nhận là nền kinh tế thị trường hay không, Hiệp định thương mại tự do Nước Ta – EU ( EVFTA ) có ký được không …
Hướng đi, trách nhiệm và giải pháp đã được Trung ương Đảng, Quốc hội, nhà nước xác lập. Điểm nhấn là liên tục tăng trưởng cao hài hòa và hợp lý trong thế giữ vững không thay đổi vĩ mô, trấn áp lạm phát kinh tế, nợ công và bội chi ngân sách, khắc phục nhanh nợ xấu, cải cách nhanh doanh nghiệp nhà nước đi cùng tăng trưởng mạnh kinh tế tư nhân và kinh tế chiếm hữu hỗn hợp ( CP ), nâng cao hiệu suất cao hội nhập quốc tế … Đó cũng là tăng trưởng và tăng trưởng gắn chặt với tái cơ cấu tổ chức kinh tế thực ra, trong đó động lực quan trọng nhất là thay đổi triển khai xong thể chế và tiến mạnh vào khoa học công nghệ tiên tiến theo hướng cách mạng công nghiệp 4.0, tăng trưởng vững chắc bao trùm. Bức tranh kinh tế năm mới 2018 đang chờ tỏa sáng nếu tất cả chúng ta quyết tâm nỗ lực đẩy lùi trở ngại, vượt qua thử thách, đồng tâm nhất trí tiến lên phía trước .

Theo đại diện một số DN, để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế việc điều hành chính sách tiền tệ phải linh hoạt và phù hợp với diễn biến thị trường, không bơm tiền ra thị trường ồ ạt dẫn đến tình trạng không hấp thụ được. Khi cung cấp nguồn vốn phải cân nhắc khả năng hấp thụ của DN và sử dụng hiệu quả; đồng thời không điều chỉnh tỉ giá đột ngột, gây sốc cho thị trường. Về chính sách Tài chính – Ngân sách Nhà nước, dự toán và thu chi ngân sách cần tuân thủ đúng mục tiêu ngân sách 2018 đã được thông qua và hạn chế tối đa việc cấp bảo lãnh của Chính phủ cho doanh nghiệp các thành phần kinh tế khác.

TS Lê Xuân Nghĩa – nguyên Viện trưởng Viện

Nghiên cứu thị trường – Uỷ ban Vật giá Nhà nước Việt Nam: Dự báo kinh tế 2018 tăng trưởng theo 2 xu hướng


 
 
Hiện tại, có hai dự báo về kinh tế Việt Nam năm 2018. Một dự báo là tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam có thể thấp hơn năm 2017 một chút do chu kỳ tăng trưởng kinh tế thế giới đang chững lại. Điều này sẽ tạo tác động nhất định tới kinh tế Việt Nam. Một dự báo khác là tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2018 có thể cao hơn một chút so với năm 2017 do kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng ngắn hạn. Nhưng về dài hạn, có thể tốc độ tăng trưởng sẽ giảm. Nền tảng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam vẫn dựa trên tăng tổng cầu, bao gồm tăng tiêu dùng, tăng đầu tư và tăng xuất khẩu. Như vậy, tăng trưởng xuất khẩu năm 2018 có thể đạt mức năm 2017 hoặc thấp hơn một chút, song vẫn cao hơn nhiều mức Chính phủ trình Quốc hội. “Về lạm phát, tương tự năm 2017, dự báo sẽ không có đột biến giá cả. Cũng có thể các điều chỉnh về giá của một số dịch vụ như y tế, giáo dục, điện sẽ là yếu tố chính tác động tới lạm phát ở Việt Nam. Tuy nhiên, chúng ta kiểm soát khá tốt yếu tố cung tiền, yếu tố cơ bản tác động tới lạm phát ở Việt Nam dưới 2% nên tôi cho rằng lạm phát năm 2018 chúng ta vẫn có thể kiểm soát tốt.
Sự phát triển của thị trường chứng khoán vẫn được dự báo là khả quan. Bởi sau APEC 2017, làn sóng đầu tư trực tiếp và gián tiếp vào Việt Nam đang có xu hướng tăng trở lại. Trong bối cảnh chúng ta giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, đầu tư nước ngoài sẽ phát huy tác dụng tích cực trong thời gian tới. Khi Việt Nam vào WTO năm 2007, làn sóng đầu tư bắt đầu phát triển mạnh nhưng sau đó suy sụp do Việt Nam rơi vào khủng hoảng kinh tế vĩ mô. Lần này, cũng có một làn sóng như vậy nhưng chúng ta giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, đặc biệt là lạm phát. Tôi cho rằng động lực tăng trưởng kinh tế lớn nhất năm 2018 vẫn là khu vực dịch vụ, các dịch vụ du lịch, bán lẻ, tài chính vẫn là quan trọng nhất. Đồng thời, tăng trưởng của khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo cũng sẽ góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2018. 

TS Trương Văn Phước – Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia: Tiếp tục theo đuổi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững giai đoạn 2018-2020


 

Mặc dù 2017 số lượng tăng trưởng của Nước Ta khá cao, nhưng nếu nhìn vào số lượng tuyệt đối thì với mức tăng này, GDP của Nước Ta vẫn ở mức thấp so với những nước trong khu vực. Thực tế, tất cả chúng ta mới chỉ thoát ra khỏi ngưỡng “ thu nhập thấp ” và bước vào những vương quốc “ thu nhập trung bình ”. Do đó, để bắt kịp những nước trong khu vực và quốc tế, tất cả chúng ta liên tục cần đi nhanh hơn nữa. Trong toàn cảnh quốc tế chuyển biến can đảm và mạnh mẽ, nhất là cuộc cách mạng công nghệ tiên tiến 4.0 diễn ra trên toàn thế giới, nền kinh tế Nước Ta lại càng cần phải tăng cường để hoàn toàn có thể bắt kịp và tận dụng đòn kích bẩy quan trọng này. Chỉ có vậy, Nước Ta mới hoàn toàn có thể nhanh gọn thu hẹp khoảng cách với những nước đang tăng trưởng trong khu vực. Đó là nguyên do tại sao tất cả chúng ta cần phải đạt tăng trưởng cao. Nhìn từ góc nhìn trong nước, tất cả chúng ta còn không ít khó khăn vất vả, thử thách. Chất lượng tăng trưởng của Nước Ta chưa cao, phụ thuộc vào và tích góp và ngày càng tăng những yếu tố nguồn vào mà không phải tăng hiệu suất lao động ; động lực tăng trưởng nhờ vào nhiều vào khu vực kinh tế đối ngoại mà chưa thấy rõ vai trò nòng cốt của kinh tế tư nhân ; những yếu tố rình rập đe dọa kinh tế không thay đổi vĩ mô trong nước như thâm hụt ngân sách, nợ công chưa được giải quyết và xử lý triệt để … Mô hình tăng trưởng kinh tế chưa hiệu suất cao, không ổn định vĩ mô dồn tích thực sự là những lực cản đang ngưng trệ vận tốc tăng trưởng và nâng tầm của kinh tế Nước Ta …
Để nền kinh tế tăng trưởng cao và vững chắc, thứ nhất, cần kinh khủng thực thi thay đổi tăng trưởng để nâng cao hiệu suất lao động của nền kinh tế, tạo cải tiến vượt bậc tăng trưởng. Thứ hai, song song với tăng trưởng kinh tế cao cần liên tục củng cố không thay đổi vĩ mô, kinh khủng hơn trong triển khai tái cơ cấu tổ chức nền kinh tế nhằm mục đích củng cố tài khóa, giải quyết và xử lý dứt điểm những yếu tố rình rập đe dọa không ổn định vĩ mô như nợ xấu, giải quyết và xử lý những ngân hàng nhà nước yếu kém … Thứ ba, cung vốn từ một mạng lưới hệ thống kinh tế tài chính văn minh hóa cần liên tục được giữ vai trò chủ chốt trong tổng vốn góp vốn đầu tư toàn xã hội, liên tục vai trò đòn kích bẩy tương hỗ tăng trưởng ở mức cao .

TS Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương: Năm 2018 cần tiếp tục là “Năm cắt giảm thủ tục kinh doanh, cắt giảm chi phí”


 
 

Một số giải pháp đơn cử là đặt tiềm năng tăng 14 – 18 bậc về môi trường tự nhiên kinh doanh thương mại trong năm 2018. Trong đó tập trung chuyên sâu vào những chỉ số khởi sự kinh doanh thương mại, cấp phép kiến thiết xây dựng, ĐK sở hữu tài sản, nộp thuế và bảo hiểm xã hội, thanh toán giao dịch thương mại qua biên giới. Cần triển khai xong bãi bỏ tối thiểu 50% hoặc 1/3 số lao lý hiện có về điều kiện kèm theo kinh doanh thương mại. Cần triển khai xong việc vô hiệu tối thiểu 50% số loại sản phẩm thuộc diện kiểm tra chuyên ngành xuất nhập khẩu. Đồng thời, quy đổi can đảm và mạnh mẽ phương pháp quản trị Nhà nước từ đa phần tiền kiểm sang đa phần hậu kiểm. Tiếp tục liên kết tối thiểu 30 thủ tục qua Cổng thông tin một cửa vương quốc. Năm 2018 cần liên tục được coi là “ Năm cắt giảm ngân sách ” cho DN. Nâng cao đáng kể hiệu suất cao kinh tế tài chính của những Doanh Nghiệp Nhà nước ; với vai trò chủ sở hữu, nhà nước giao những chỉ tiêu bắt buộc so với những Doanh Nghiệp Nhà nước. Cải thiện chất lượng quản trị, nhất là chất lượng báo cáo giải trình kinh tế tài chính và công khai minh bạch, minh bạch hóa thông tin …

TS Trần Du Lịch – Thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng: Đạt mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5% /năm cho cả kế hoạch 5 năm 2016-2020 kèm đẩy nhanh tái cơ cấu kinh tế


 

Một mặt phải đạt được tiềm năng tăng trưởng nêu trên ( kế hoạch từ 6,5 – 7 % ), nhưng đồng thời phải đẩy nhanh quy trình tiến độ tái cơ cấu tổ chức nền kinh tế theo tiềm năng kế hoạch đề ra đến năm 2020. Đây chính là tiềm năng kép nhà nước đề ra trong 3 năm tới. Trong đó, năm 2018 cần đặt ra những tiềm năng đơn cử nhằm mục đích để xác lập 1 số ít chỉ tiêu đến năm 2020 : Năng suất lao động tăng 5,5 – 6 % / năm ; TFP góp phần 30-35 % vận tốc tăng GDP ; thu hẹp khoảng cách về cạnh tranh đối đầu vương quốc với ASEAN ; lạm phát kinh tế dưới 4 %. Dự trữ ngoại hối khoảng chừng 4-5 tháng nhập khẩu ; tổng góp vốn đầu tư xã hội khoảng chừng 32-34 % GDP ; từ 24-25 % giá thành Nhà nước cho góp vốn đầu tư ; đến năm 2020 TT CP bằng 70 % GDP ; TT trái phiếu 30 % GDP. ..
KHÁNH VŨ ( thực thi )