Khuynh hướng ẩm thực của người Việt Nam hiện nay

Chia sẻ : Dương Sơn Lâm | Ngày : | Loại File : DOC | Số trang : 7

Thêm vào BST

Báo xấu

773

lượt xem

89

tải về

Download

Vui lòng tải xuống để xem tài liệu vừa đủ

Tham khảo tài liệu ‘ khuynh hướng ẩm thực của người việt nam hiện nay ‘, khoa học xã hội, lịch sử vẻ vang văn hoá Giao hàng nhu yếu học tập, nghiên cứu và điều tra và thao tác hiệu suất cao
AMBIENT /

Chủ đề :

văn hóa ẩm thực
đề thi văn hóa ẩm thực
khuynh hướng ẩm thực
chuyên ngành ẩm thực
công nghệ thực phẩm

Bình luận Đăng nhập để gửi phản hồi !

Xem thêm: Đặc sản Sapa – nét đặc trưng trong nền ẩm thực xứ sở sương mù

Lưu

Nội dung Text : Khuynh hướng ẩm thực của người Việt Nam hiện nay

Câu 1: Anh (chị) hãy cho biết khuynh hướng ẩm thực của người Việt
Nam hiện nay? Theo anh (chị) vì sao VN có khuynh hướng đó?

 Ẩm thực hay nói đơn giản hơn là ăn và uống vốn là chuyện hằng
ngày, rất gần gũi và cũng rất đời thường. Nhưng ở mỗi thời đại
khác nhau thì ăn uống lại được quan tâm với những mức độ khác
nhau. Ngay từ xa xưa, ông bà ta đã rất coi trong việc ăn uống, thế
nên tục ngữ mới có câu: “có thực mới vực được đạo”, “ăn coi nồi,
ngồi coi hướng”, “học ăn, học nói, học gói, học mở”… Ngày nay,
khi cuộc sống ngày một phát triển, nhu cầu của con người ngày một
cao hơn, ẩm thực cũng nhờ vào đó mà trở nên hoàn thiện hơn. Vượt
ra khỏi giới hạn “ăn no mặc ấm” để đạt đến “ăn ngon mặc đẹp”.
Ẩm thực đã không còn đơn thuần là giá trị vật chất, mà xa hơn chính
là yếu tố văn hóa, một mảng văn hóa đậm đà, duyên dáng và cốt
cách.
 Chú ý: Ta phải phân chia theo từng độ tuổi(độ tuổi trẻ – già – trung
bình)
Khuynh hướng hiện nay của người Việt Nam chủ yếu là ăn uống sao cho
bổ, rẻ, ngon mà vẫn đảm bảo vệ sinh, đảm bảo sức khỏe cho chính mình.
Khi những thực phẩm bán ra trên thị trường không còn trong sạch, đồ bảo
quản đều có sự can thiệp của hóa chất, khiến cho thức ăn bị ô nhiễm
nặng nề, đó cũng là lý do gây nên nhiều căn bệnh hiểm nghèo cho con
người. Do vậy, ăn uống làm sao cho sạch, an toàn và ít ô nhiễm chính là
một trong những xu hướng ẩm thực đang được ưa chuộng hiện nay.

(Có thể mỗi người mỗi suy nghĩ trả lời, có thể là chạy theo xu
hướng XH, gấp gáp, nhanh….Theo từng độ tuổi)

Câu 2: Anh (chị) hãy cho biết mối quan hệ giữa dân tộc, tôn giáo tin
ngưỡng và ẩm thực?
Ai cũng biết rằng: Văn hóa ẩm thực là một biểu hiện quan trọng trong
đời sống con người, nó cũng hàm chứa những ý nghĩa tri ết lý. T ừ xa x ưa,
trong dân gian nước ta đã tổng kết thành câu tục ngữ: “Học ăn, học nói,
học gói, học mở” chủ yếu để nhắc nhở những người mới bước vào đời
thì khâu đầu tiên là “học ăn”. Ở các nước khác trên th ế giới, ngoài quan
niệm dân gian thì các nhà chuyên môn, những người yêu thích, hiểu ẩm
thực… đều bàn luận, viết những tài liệu, những cuốn sách hay về ngh ệ
thuật ăn uống.
Đối với dân tộc Việt, cái ăn là cái ăn văn hóa, nó có một ý nghĩa sâu
sắc và liên quan đến mọi mặt của đời sống xã hội. Người Vi ệt cho r ằng:
“Có thực mới vực được đạo”, đây là một đặc điểm hết sức biện chứng,
coi đó là tiền đề để con người có thể bước vào các lĩnh vực hoạt động
khác. Việc ăn là việc trọng mà mỗi người, kể cả trời đất, thánh, th ần đ ều
phải tôn trọng việc ăn. Điều đó thể hiện ở câu nói: Trời đánh còn tránh
miếng ăn và người Việt cũng đối xử với thánh thần thông qua lễ vật dâng
cúng. Những đồ ăn, thức uống dùng trong dâng cúng thì đồ ăn chi ếm v ị trí
quan trọng số một; người trần gian, con cháu trong nhà không được phép
ăn trước nếu như chưa cúng tổ tiên, thần thánh. Những đồ ăn, thức uống
dùng trong dâng cúng đều được nấu nướng hết sức cẩn thận, chu đáo và
tươm tất, bày biện trang trọng và thái độ thành kính trong cử chỉ, lời nói
và ánh mắt. Phải chăng, do cái ăn quan trọng như vậy mà người ta nói:
“Mọi hành động của người Việt Nam đều lấy ăn làm đầu: ăn u ống, ăn ở,
ăn mặc, ăn nói, ăn chơi, ăn tiêu, ăn nằm, ăn ngủ, ăn cắp, ăn trộm…”. Th ực
ra, không hẳn vậy, đây chỉ là thứ tự động thái trong đ ời s ống sinh ho ạt cá
nhân của mọi con người và còn là một hình th ức ngữ pháp trong ti ếng
Việt mà thôi. Bởi vì, người Việt lấy bữa ăn làm mốc cho việc phân chia
thời gian và công việc trong một ngày
Không những tuân theo những quy tắc chung trong việc ăn uống, đối
với người Việt Nam, ăn uống có ý nghĩa nội t ại trong m ọi ho ạt đ ộng đ ời
sống, trong mọi sinh họat vật chất và tình cảm của con người, th ể hiện
trong quan niệm về ăn đúng, ăn ngon và ăn đẹp. Người Việt tương đối
hiếu khách, dù điều kiện vật chất còn nhiều thiếu thốn nh ưng không vì
thế mà họ kém đi lòng hào hiệp. Họ quan niệm: Nhiều no, ít đủ và rất
muốn mời được nhiều người khách cùng ăn những món ăn mà mình đã
chế biến. Bữa ăn chính là một biểu hiện cộng cảm giữa những ng ười
ngồi ăn bên nhau. Mặc dù không phân chia đẳng cấp, nhưng khi ngồi ăn,
những vị trí bên mâm cơm, bàn ăn cũng phản ánh, biểu hiện vị trí, ngôi
thứ, sự tôn trọng trong gia đình hay trong xã hội. Ngồi bên nồi c ơm hay
việc bổ sung, tiếp thức ăn cho mọi người thường là người phụ nữ, người
nội tướng trong gia đình người Việt. Và dù ai cũng vậy, khi ng ồi vào bàn
ăn là luôn có ý thức nhường nhịn nhau trong khi ăn: ăn trông n ồi, ngồi
trông hướng là một tiêu chí bắt buộc với mỗi người Việt
Cũng như nhiều nước trong khu vực, ẩm thực Việt Nam thể hiện sự
cân bằng, hài hòa giữa âm và dương, thiên nhiên và con ng ười. Do đó, đ ồ
ăn thức uống của người Việt thường có tác dụng bổ trợ, nâng cao s ức
khỏe và chữa một số bệnh thông thường như: cảm cúm, ho, các bệnh có
liên quan đến dạ dày … Những thầy lang xưa kia thường tinh thông v ề
nhiều môn khoa học thường thức. Như vậy, có thể thấy ẩm thực còn
mang tính triết lý, và tìm hiểu về ẩm thực cho ta biết về nhiều lĩnh v ực
khác thuộc về văn hóa.

Việt Nam là một nước nông nghiệp thuộc về xứ nóng, vùng nhi ệt đ ới gió
mùa. Chính các đặc điểm văn hóa, dân tộc, khí h ậu đã quy đ ịnh nh ững đặc
điểm riêng của ẩm thực Việt Nam. Đây là một văn hóa ăn uống sử dụng
rất nhiều loại rau (luộc, xào, làm dưa, ăn sống); nhiều loại nước canh đặc
biệt là canh chua, trong khi đó số lượng các món ăn có dinh dưỡng từ
động vật thường ít hơn. Những loại thịt được dùng phổ biến nhất là th ịt
lợn, bò, gà, ngan, vịt, các loại tôm, cá, cua, ốc, h ến, trai, sò v.v. Nh ững
món ăn chế biến từ những loại thịt ít thông dụng hơn như chó, dê, rùa, th ịt
rắn, ba ba thường không phải là nguồn thịt chính, nhiều khi được coi là
đặc sản và chỉ được sử dụng trong một dịp liên hoan nào đó với r ượu
uống kèm.
Người Việt cũng có một số món ăn chay theo đạo Ph ật được ch ế
biến từ các loại rau, đậu tương tuy trong cộng đồng thế tục ít người ăn
chay trường, chỉ có các sư sãi trong chùa hoặc người bị bệnh buộc phải ăn
kiêng.
Ẩm thực Việt Nam còn đặc trưng với sự trung dùng trong cách phối
trộn nguyên liệu không quá cay, quá ngọt hay quá béo. Các nguyên li ệu
phụ (gia vị) để chế biến món ăn Việt Nam rất phong phú, bao gồm nhi ều
loại rau thơm như húng thơm, tía tô, kinh giới, hành, thìa là, mùi tàu v.v.;
gia vị thực vật như ớt, hạt tiêu, sả, h ẹ, tỏi, g ừng, chanh qu ả ho ặc lá non;
các gia vị lên men như mẻ, mắm tôm, bỗng rượu, dấm thanh hoặc k ẹo
đắng, nước cốt dừa v.v. Các gia vị đặc trưng của các dân tộc Đông Nam Á
nhiệt đới nói trên được sử dụng một cách tương sinh hài hòa với nhau và
thường thuận theo nguyên lý “âm dương phối triển”, như món ăn dễ gây
lạnh bụng buộc phải có gia vị cay nóng đi kèm. Các món ăn kỵ nhau
không thể kết hợp trong một món hay không được ăn cùng lúc vì không
ngon, hoặc có khả năng gây hại cho sức khỏe cũng được dân gian đúc k ết
thành nhiều kinh nghiệm lưu truyền qua nhiều thế hệ. Khi thưởng thức
các món ăn, tính chất phối trộn nguyên liệu một cách tổng h ợp nói trên
càng trở nên rõ nét hơn: người Việt ít khi ăn món nào riêng biệt, thưởng
thức từng món, mà một bữa ăn thường là sự tổng hòa các món ăn từ đầu
đến cuối bữa.
Đây cũng là nền ẩm thực sử dụng thường xuyên nước mắm, tương,
tương đen. Bát nước mắm dùng chung trên mâm cơm và nồi cơm chung,
từ xưa đến nay biểu thị tính cộng đồng gắn bó của người Việt .
Một đặc điểm ít nhiều cũng phân biệt ẩm thực Việt Nam với một số
nước khác: ẩm thực Việt Nam chú trọng ăn ngon tuy đôi khi không đ ặt
mục tiêu hàng đầu là ăn bổ. Bởi vậy trong h ệ thống ẩm thực người Vi ệt
ít có những món hết sức cầu kỳ, hầm nhừ ninh kỹ nh ư ẩm th ực Trung
Hoa, cũng không thiên về bày biện có tính thẩm mỹ cao độ như ẩm thực
của Nhật Bản, mà thiên về phối trộn gia vị một cách tinh tế để món ăn
được ngon, hoặc sử dụng những nguyên liệu dai, giòn thưởng thức rất thú
vị dù không thực sự bổ béo (ví dụ như các món măng, chân cánh gà, phủ
tạng động vật v.v). Trong thực tế nhiều người nhận thấy, một cách cảm
tính, đặc trưng ẩm thực Việt Nam toát lộ trong sự đối sánh với các nền
văn hóa ẩm thực khác trên thế giới: món ăn Trung Hoa ăn bổ thân, món ăn
Việt ăn ngon miệng, món ăn Nhật nhìn thích mắt. Tuy nhiên, đ ặc đi ểm
này càng ngày càng phai nhòa và trở nên ít bản sắc trong thời hội nhập.
Theo ý kiến của tiến sĩ sử học Hãn Nguyên Nguyễn Nhã, cho rằng
ẩm thực Việt Nam có 9 đặc trưng:
Tính hoà đồng hay đa dạng
•

Tính ít mỡ.
•

Tính đậm đà hương vị
•

Tính tổng hoà nhiều chất, nhiều vị.
•

Tính ngon và lành
•

Tính dùng đũa.
•

Tính cộng đồng hay tính tập thể
•

Tính hiếu khách
•

Tính dọn thành mâm.
•

Câu 3: Anh (chị) hãy cho biết nét khác biệt cơ bản giữa 1 bữa ăn bao gồm
cách chế biến(dụng cụ) giữa gia đình người Việt Nam và 1 gia đình người
Pháp(giả định) ?
Đối với dân tộc Việt, cái ăn là cái ăn văn hóa, nó có một ý nghĩa sâu sắc và
liên quan đến mọi mặt của đời sống xã hội. Trong một bữa cơm của
người Việt và người Pháp có sự khác biệt hoàn toàn về cách thức chế
biến cũng như cách sắp xếp bàn ăn, cách ăn uống…
Trong bữa ăn của người Việt, người đầu bếp(chủ nhà) phải luôn sắp xếp
sao cho nguyên liệu vừa đủ với số lượng khách; và các dụng cụ: nồi, niêu,
xoong, chảo, bát, đĩa, thìa, dao, thớt sạch sẽ. Nấu món ăn nào trước, món
ăn nào sau phải hợp lý, thứ tự, thái độ nấu nướng vui vẻ, hứng khởi. Khi
dọn ăn luôn có lời mời chào tiếp món ăn chu đáo, ý vị thì làm cho các món
ăn ngon thêm bội phần.

Trên bàn ăn của người Việt thức ăn đầy bàn, rất nhiều món được bày
trên đĩa và trang trí rất đẹp mắt; mà quan trọng nhất đó là có một nồi cơm,
một tô nước mắm để mọi người cùng xới cơm và chan nước mắm ở một
nơi. Các dụng cụ dùng trong bữa ăn của người Việt chủ yếu là đũa, bát,
đĩa, thìa. Ăn uống rất lễ phép, con cái lớn lên đã theo học ăn, h ọc nói, học
gói, học mở. Học ăn là trước nhất, khi ăn phải coi nồi, ngồi coi h ướng,
trước khi ăn phải mời người lớn tuổi và khách… người Việt lấy bữa ăn
làm mốc cho việc phân chia thời gian và công việc trong một ngày
Không những tuân theo những quy tắc chung trong việc ăn uống, đối
với người Việt Nam, ăn uống có ý nghĩa nội t ại trong m ọi ho ạt đ ộng đ ời
sống, trong mọi sinh họat vật chất và tình cảm của con người, th ể hiện
trong quan niệm về ăn đúng, ăn ngon và ăn đẹp. Người Việt tương đối
hiếu khách, dù điều kiện vật chất còn nhiều thiếu thốn nh ưng không vì
thế mà chúng ta kém đi lòng hào hiệp. Người Việt quan niệm: Nhiều no, ít
đủ và rất muốn mời được nhiều người khách cùng ăn những món ăn mà
mình đã chế biến. Bữa ăn chính là một biểu hiện cộng cảm giữa nh ững
người ngồi ăn bên nhau. Mặc dù không phân chia đẳng c ấp, nh ưng khi
ngồi ăn, những vị trí bên mâm cơm, bàn ăn cũng phản ánh, biểu hiện vị trí,
ngôi thứ, sự tôn trọng trong gia đình hay trong xã hội. Ngồi bên nồi cơm
hay việc bổ sung, tiếp thức ăn cho mọi người thường là người phụ nữ,
người nội tướng trong gia đình người Việt. Và dù ai cũng vậy, khi ngồi
vào bàn ăn là luôn có ý thức nhường nhịn nhau trong khi ăn: ăn trông nồi,
ngồi trông hướng là một tiêu chí bắt buộc với mỗi người Việt.
Người Việt ăn rất dân chủ, trên bàn dọn bao nhiêu thức ăn, nhưng mọi
người có thể ăn những món mà họ thích, hoặc phù hợp với vấn đề bảo vệ
sức khỏe của mỗi người. Ăn ít hay ăn nhiều thì tùy theo sức chứa bao tử
của từng người, chứ không phải ăn những món không ăn được, hay là ăn
không nổi. Như vậy cách của người Việt Nam rất dân chủ.
Còn khi đến nhà người Pháp, họ có một thực đơn mà mỗi người một
đĩa, một khẩu phần ăn riêng cho từng người trên đĩa và sử dụng bằng dao,
thìa, nĩa, ăn không hết sợ vô phép nên nhiều khi không ngon lắm hoặc quá
no họ cũng phải cố gắng ăn cho hết. Trên bàn ăn của người Pháp thường
là hình vuông, các dụng cụ thường được dùng đó là bộ dao, nĩa và muỗng.
Thức ăn được chia theo phần và thường được bày biện trên đĩa, ít được
trang trí tỉ mỷ như người Việt. Trong khi ăn, trên bàn ăn của họ luôn có
những ly rượu vang để khai vị, hoặc kết hợp trong lúc ăn để cho thức ăn
được tiêu hóa dễ dàng hơn. Mọi người trong bữa ăn chỉ biết phần thức ăn
của mình cho dù thiếu hay đủ, họ ăn uống rất khoa học nhưng không biết
cách cân đối và kết hợp về mặt âm dương trong bữa ăn.

Câu 4: Theo anh (chị) ở Vn vì sao xu hướng hiện nay có nhiều người
thích ăn uống những thức ăn dân giã ?
Khi những thực phẩm bán ra trên thị trường không còn trong sạch, đồ bảo
quản đều có sự can thiệp của hóa chất, khiến cho thức ăn bị ô nhiễm
nặng nề, đó cũng là lý do gây nên nhiều căn bệnh hiểm nghèo cho con
người. Do vậy, ăn uống làm sao cho sạch, an toàn và ít ô nhiễm chính là
một trong những xu hướng ẩm thực đang được ưa chuộng hiện nay. Ở
nước ta, sự có mặt ngày càng đông đảo của các nhà hàng và quán ăn dân
giã cùng lượng thực khách đông đảo cho thấy số người ăn uống dân giã
đang tăng dần trong thời gian gần đây.
Người Việt thường trộn mặn với ngọt làm nước mắm, kho thịt, kho cá,
rang tép, ướp thịt nướng, luôn luôn có pha một chút đường; mà ăn ngọt
quá như chè, ăn dưa hấu hay uống nước dừa xiêm thì cho một chút muối
cho âm dương tương xứng. Người Tây khi ăn bưởi thật chua lại cho thêm
đường, đã âm lại thêm âm thì âm thịnh dương suy, không đúng theo khoa
học ăn uống. Người Việt phần đông không nghiên cứu về th ức ăn, nh ưng
theo truyền thống của cha ông để lại thành ra ăn uống rất khoa h ọc.
Người Việt chẳng những để ý đến quân bình âm dương giữa các th ức ăn
mà còn để ý đến quân bình âm dương giữa người ăn và th ức ăn. Khi có
người bị cảm, người nấu cháo hỏi: cảm lạnh ( bị mắc mưa, đêm ra ngoài
bị cảm sương) thì nấu cháo gừng vì cảm lạnh ( âm) vào người phải đem
gừng ( dương) vào chế ngự. Nếu cảm nắng ( bị mặt trời làm cho sốt) thì
dương đã vào người phải nấu cháo hành ( âm). Lại nghĩ đến âm dương
giữa người ăn và môi trường; mùa hè thời tiết có dương nhi ều nên khi ăn
có canh chua ( âm) hoặc hải sâm ( âm) ; mùa đông th ời ti ết có âm nhi ều
nên ăn thịt nướng. Ta có câu: “mùa hè ăn cá sông, mùa đông ăn cá biển”
Món ăn dân giã còn tạo cho họ cảm giác yên tâm, không bị ôi nhiễm hay
tác động nhiều từ những chất hóa học độc hại. Tâm lý muốn ăn ngon và
an toàn là trên hết, sao cho đẩm bảo được sức khỏe cho nên hiện nay xu
hướng tìm về với những thức ăn dân giã đang được rất ưa chuộng, có s ự
kết hợp của những bài thuốc như gà tần thuốc Bắc, nấm linh chi, sâm…
 Có vô vàn lý do khiến người ta chọn thức ăn dân giã, trong đó chủ
yếu là do quan niệm sống, làm đẹp, phòng chống bệnh tật và bảo
vệ môi trường…