Giáo án Ngữ văn 12 tuần 4: Nghị luận về một hiện tượng đời sống

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (128.96 KB, 6 trang )

Tiết 13

NGHI LUÂN VÊ MÔT HIÊN TƯƠNG ĐƠI SÔNG
I. Mục tiêu cần đạt:
– Kiến thức: Nắm được cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống.
+ Nôi dung, yêu câu cua dang bài nghị luận về một hiện tượng đời sống.
+ Cách thức triển khai nghị luận về một hiện tượng đời sống.
– Kĩ năng: Biết vận dụng các kiến thức và kĩ năng về nghị luận xã hội để bình
luận, đánh giá một hiện tượng đời sống.
– Thái đô: Có nhận thức, tư tưởng, thái độ và hành động đúng trước những
hiện tượng đời sống hằng ngày.
II. Chuẩn bị của thầy và trò:
– GV: SGK, SGV, bài soan,
– HS: Vở soan, sgk,
III. Tiến trình bài giảng:
1. Kiểm tra bài cũ:
– Nguyễn Đình Thi đã nêu lên đặc trưng cơ bản nhất của thơ như thế nào?
– Thiên tài Đôx có những mâu thuẫn như thế nào trong cuộc đời và số phận?
2. Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò
HĐI. Tìm hiểu cách làm một bài
nghị luận về một hiện tượng đao lí
Yêu câu học sinh đọc tư liệu tham
khảo “Chia chiếc bánh của mình

Kiến thức cơ bản
I. Cách làm một bài nghị luận về một hiện tượng
đạo lí:
1. Tìm hiểu đề:
– Đề bài yêu câu bày tỏ ý kiến: việc làm cua anh
Nguyễn Hữu Ân – vì tình thương “dành hết chiếc

cho ai?” (SGK)

bánh thời gian của mình” chăm sóc cho hai người mẹ
bị bệnh hiểm nghèo.

– Đề bài yêu cầu nghị luận về hiện
tượng gì?
– Luận điểm:

+ Việc làm cua Nguyễn Hữu Ân: đã nêu một tấm
gương về lòng hiếu thảo, vị tha, đức hi sinh cua
– Em dự định trong bài viết của
thanh niên.
mình gồm có những luận điểm
nào?
+ Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân là một hiện tượng
sống đẹp, thế hệ ngày nay cân có nhiều tấm gương
như Nguyễn Hữu Ân.
+ Bên canh đó, còn một số người có lối sống ích kỉ,
vô tâm, đáng phê phán, “lãng phí chiếc bánh thời
gian vào những việc vô bổ”.
+ Bài học: Tuổi trẻ cân dành thời gian tu dưỡng, lập
nghiệp, sống vị tha để cuộc đời ngày một đẹp hơn.
– Dẫn chứng:
+ Một số việc làm có ý nghĩa cua thanh niên ngày
nay tương tự như Nguyễn Hữu Ân: day học ở các lớp
tình thương, giúp đỡ người tàn tật có hoàn cảnh neo
Bài viết sẽ sử dụng những dẫn

đơn, tham gia phong trào tình nguyện…
chứng nào?
+ Một số việc làm đáng phê phán cua thanh niên
học sinh: bỏ học ra ngoài chơi điện tử, đánh bi a,
tham gia đua xe…
– Thao tác nghị luận: phân tích, chứng minh, bình
luận, bác bỏ.
2. Lập dàn ý:
– Cần vận dụng những thao tác

a. Mở bài:

lập luận nào?

– Phần mở bài cần nêu lên những
gì? Giới thiệu về hiện tượng như
thế nào?

– Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân
– Trích dẫn đề văn, nêu vấn đề “chia chiếc bánh mì
của mình cho ai?”
b. Thân bài:
– Tóm tắt hiện tượng:

Nguyễn Hữu Ân đã dành hết thời gian cua mình cho
– Phần thân bài có những ý chính những người ung thư giai đoan cuối.
nào? Tại sao?
– Phân tích hiện tượng:
Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân có ý nghĩa giáo dục rất

lớn đối với thanh niên, học sinh ngày nay:
+ Hiện tượng này chứng tỏ thanh niên Việt Nam đã
và đang phát huy truyền thống Lá lành đùm lá rách,
tinh thân tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau cua
– Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân có ý cha ông xưa.
nghĩa gì, tiêu biểu cho phẩm chất
+ Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân tiêu biểu cho lối sống
nào của thanh niên ngày nay?
đẹp, tình yêu thương con người cua thanh niên ngày
nay.
+ Một số tấm gương tương tự.
– Bình luận:
+ Đánh giá chung về hiện tượng:
Đa số thanh niên Việt Nam có ý thức tốt với việc làm
cua mình, có hành vi ứng xử đúng đắn, có tấm lòng
nhân đao, bao dung. Không chỉ vì một số ít thanh
Em hãy đánh giá chung về những niên có thái độ và việc làm không hợp lí mà đánh giá
hiện tượng tương tự như hiện sai toàn bộ thanh niên.
tượng Nguyễn Hữu Ân?

+ Phê phán:
Một vài hiện tượng tiêu cực “lãng phí chiếc bánh
thời gian” vào những việc vô bổ, không làm được gì
cho bản thân, gia đình, ban bè, những người cân
được quan tâm, chia sẻ.
+ Kêu gọi:
Thanh niên, học sinh ngày nay hãy noi gương
– Những hiện tượng nào cần phê
Nguyễn Hữu Ân để thời gian cua mình không trôi đi

phán?
vô ích.
c. Kết bài:
Bày tỏ suy nghĩ riêng cua người viết đối với hiên
tượng.
– Em rút ra được bài học gì cho
những thanh niên, học sinh ngày
nay?

– Phần kết bày nêu lên điều gì?

– Nghị luận đời sống là gì?

3. Cách làm bài nghị luận về hiện tượng đời sống:
– Nghị luận đời sống: là bàn về một hiện tượng có ý
nghĩa trong xã hội.
– Bài nghị luận cần:
+ Nêu rõ hiện tượng
+ Phân tích các mặt đúng – sai, lợi – hại
+ Chỉ ra nguyên nhân
+ Bày tỏ ý kiến, thái độ của người viết
– Ngoài việc vận dung các thao tác lập luận như phân
tích, chứng minh, so sánh, bác bỏ, bình luận…, cần:
diễn đạt sáng sủa, ngắn gọn, giản dị, nhất là phần nêu
cảm nghĩ của riêng mình.

– Cần đạt được những yêu cầu
nào khi làm bài một bài văn nghị
luận về một hiện tượng đời sống?
Hoat động 3: Luyện tập:

II. Luyên tâp:

GV hướng dẫn, gợi ý cho HS giải Bài tập 1:
bài tập.
a. Trong văn bản trên, bàn về hiện tượng nhiều thanh
– Lãnh tụ NAQ bàn về hiện niên, sinh viên Việt Nam du học nước ngoài dành quá
nhiều thời gian cho việc chơi bời, giải trí mà chưa
tương gì trong đời sống?
chăm chỉ học tập, rèn luyện để khi trở về góp phần
xây dựng đất nước.Hiện tượng ấy diễn ra vào những
năm đầu của thế kỉ XX.
b. Tác giả đã sử dụng các thao tác lập luận:
+ Phân tích: Thanh niên du học mãi chơi bời, thanh
niên trong nước “không làm gì cả”, họ sống “già cỗi”,
– Tác giả đã sử dụng những thiếu tổ chức, rất nguy hai cho tương lai đất nước…
thao tác lập luận nào? Nêu + So sánh: nêu hiện tượng thanh niên, sinh viên
d.chứng và pt tác dụng của
Trung Hoa du học chăm chỉ, cân cù.
chúng?
+ Bác bỏ: “Thế thì thanh niên của ta đang làm gì? Nói
ra thì buồn, buồn lắm: Họ không làm gì cả”.
c. Nghệ thuật diễn đat cua văn bản:
– Nghệ thuật diễn đạt của – Dùng từ, nêu dẫn chứng xác đáng, cụ thể,
văn bản?
– Kết hợp nhuân nhuyễn các kiểu câu trân thuật, câu
hỏi, câu cảm thán.
– Rút ra bài học gì cho bản
d. Rút ra bài học cho bản thân: Xác định lí tưởng,

thân?
cách sống; mục đích, thái độ học tập đúng đắn.
–

yêu cầu HS đọc lại văn bản trích
của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và
vận dụng các tri thức đã học để
giải quyết các yêu cầu của bài tập

2. Bài tập 2:
Dàn ý:
– Mở bài: Nêu hiện tượng, trích dẫn đề, nhận định
chung.
– Thân bài:
+ Phân tích hiện tượng

+ Bình luận hiện tượng
o Đánh giá chung về hiện tượng
o Phê phán các biểu hiện chưa tốt
– Kết bài:
+ Bày tỏ suy nghĩ riêng cua mình
+ Kêu gọi mọi người tránh xa các tệ nan xã hội.

3. Củng cố: Cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống.
4. Hướng dẫn tự học:
– Thế nào là nghị luận về một hiện tượng đời sống?
– Cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống?

cho ai ? ” ( SGK ) bánh thời hạn của mình ” chăm nom cho hai người mẹbị bệnh hiểm nghèo. – Đề bài nhu yếu nghị luận về hiệntượng gì ? – Luận điểm : + Việc làm cua Nguyễn Hữu Ân : đã nêu một tấmgương về lòng hiếu thảo, vị tha, đức hi sinh cua – Em dự tính trong bài viết củathanh niên. mình gồm có những luận điểmnào ? + Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân là một hiện tượngsống đẹp, thế hệ ngày này cân có nhiều tấm gươngnhư Nguyễn Hữu Ân. + Bên canh đó, còn một số ít người có lối sống ích kỉ, vô tâm, đáng phê phán, “ tiêu tốn lãng phí chiếc bánh thờigian vào những việc vô bổ ”. + Bài học : Tuổi trẻ cân dành thời hạn tu dưỡng, lậpnghiệp, sống vị tha để cuộc sống ngày một đẹp hơn. – Dẫn chứng : + Một số việc làm có ý nghĩa cua người trẻ tuổi ngàynay tương tự như như Nguyễn Hữu Ân : day học ở những lớptình thương, giúp sức người tàn tật có thực trạng neoBài viết sẽ sử dụng những dẫnđơn, tham gia trào lưu tình nguyện … chứng nào ? + Một số việc làm đáng phê phán cua thanh niênhọc sinh : bỏ học ra ngoài chơi điện tử, đánh bi a, tham gia đua xe … – Thao tác nghị luận : nghiên cứu và phân tích, chứng tỏ, bìnhluận, bác bỏ. 2. Lập dàn ý : – Cần vận dụng những thao táca. Mở bài : lập luận nào ? – Phần mở bài cần nêu lên nhữnggì ? Giới thiệu về hiện tượng nhưthế nào ? – Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân – Trích dẫn đề văn, nêu yếu tố “ chia chiếc bánh mìcủa mình cho ai ? ” b. Thân bài : – Tóm tắt hiện tượng : Nguyễn Hữu Ân đã dành hết thời hạn cua mình cho – Phần thân bài có những ý chính những người ung thư giai đoan cuối. nào ? Tại sao ? – Phân tích hiện tượng : Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân có ý nghĩa giáo dục rấtlớn so với người trẻ tuổi, học viên thời nay : + Hiện tượng này chứng tỏ người trẻ tuổi Nước Ta đãvà đang phát huy truyền thống lịch sử Lá lành đùm lá rách nát, tinh thân tương thân tương ái, trợ giúp lẫn nhau cua – Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân có ý cha ông xưa. nghĩa gì, tiêu biểu vượt trội cho phẩm chất + Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân tiêu biểu vượt trội cho lối sốngnào của người trẻ tuổi thời nay ? đẹp, tình yêu thương con người cua người trẻ tuổi ngàynay. + Một số tấm gương tựa như. – Bình luận : + Đánh giá chung về hiện tượng : Đa số người trẻ tuổi Nước Ta có ý thức tốt với việc làmcua mình, có hành vi ứng xử đúng đắn, có tấm lòngnhân đao, bao dung. Không chỉ vì 1 số ít ít thanhEm hãy nhìn nhận chung về những niên có thái độ và việc làm không phải chăng mà đánh giáhiện tượng tương tự như như hiện sai hàng loạt người trẻ tuổi. tượng Nguyễn Hữu Ân ? + Phê phán : Một vài hiện tượng xấu đi “ tiêu tốn lãng phí chiếc bánhthời gian ” vào những việc vô bổ, không làm được gìcho bản thân, mái ấm gia đình, ban bè, những người cânđược chăm sóc, san sẻ. + Kêu gọi : Thanh niên, học viên thời nay hãy noi gương – Những hiện tượng nào cần phêNguyễn Hữu Ân để thời hạn cua mình không trôi điphán ? vô ích. c. Kết bài : Bày tỏ tâm lý riêng cua người viết so với hiêntượng. – Em rút ra được bài học kinh nghiệm gì chonhững người trẻ tuổi, học viên ngàynay ? – Phần kết bày nêu lên điều gì ? – Nghị luận đời sống là gì ? 3. Cách làm bài nghị luận về hiện tượng đời sống : – Nghị luận đời sống : là bàn về một hiện tượng có ýnghĩa trong xã hội. – Bài nghị luận cần : + Nêu rõ hiện tượng + Phân tích những mặt đúng – sai, lợi – hại + Chỉ ra nguyên do + Bày tỏ quan điểm, thái độ của người viết – Ngoài việc vận dung những thao tác lập luận như phântích, chứng tỏ, so sánh, bác bỏ, phản hồi …, cần : diễn đạt sáng sủa, ngắn gọn, giản dị và đơn giản, nhất là phần nêucảm nghĩ của riêng mình. – Cần đạt được những yêu cầunào khi làm bài một bài văn nghịluận về một hiện tượng đời sống ? Hoat động 3 : Luyện tập : II. Luyên tâp : GV hướng dẫn, gợi ý cho HS giải Bài tập 1 : bài tập. a. Trong văn bản trên, bàn về hiện tượng nhiều thanh – Lãnh tụ NAQ bàn về hiện niên, sinh viên Nước Ta du học quốc tế dành quánhiều thời hạn cho việc chơi bời, vui chơi mà chưatương gì trong đời sống ? cần mẫn học tập, rèn luyện để khi trở về góp phầnxây dựng quốc gia. Hiện tượng ấy diễn ra vào nhữngnăm đầu của thế kỉ XX.b. Tác giả đã sử dụng những thao tác lập luận : + Phân tích : Thanh niên du học mãi chơi bời, thanhniên trong nước “ không làm gì cả ”, họ sống “ già cỗi ”, – Tác giả đã sử dụng những thiếu tổ chức triển khai, rất nguy hai cho tương lai quốc gia … thao tác lập luận nào ? Nêu + So sánh : nêu hiện tượng thanh niên, sinh viênd. chứng và pt tính năng củaTrung Hoa du học siêng năng, cân cù. chúng ? + Bác bỏ : “ Thế thì người trẻ tuổi của ta đang làm gì ? Nóira thì buồn, buồn lắm : Họ không làm gì cả ”. c. Nghệ thuật diễn đat cua văn bản : – Nghệ thuật diễn đạt của – Dùng từ, nêu dẫn chứng xác đáng, đơn cử, văn bản ? – Kết hợp nhuân nhuyễn những kiểu câu trân thuật, câuhỏi, câu cảm thán. – Rút ra bài học kinh nghiệm gì cho bảnd. Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân : Xác định lí tưởng, thân ? cách sống ; mục tiêu, thái độ học tập đúng đắn. nhu yếu HS đọc lại văn bản tríchcủa lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vàvận dụng những tri thức đã học đểgiải quyết những nhu yếu của bài tập2. Bài tập 2 : Dàn ý : – Mở bài : Nêu hiện tượng, trích dẫn đề, nhận địnhchung. – Thân bài : + Phân tích hiện tượng + Bình luận hiện tượngo Đánh giá chung về hiện tượngo Phê phán những biểu lộ chưa tốt – Kết bài : + Bày tỏ tâm lý riêng cua mình + Kêu gọi mọi người tránh xa những tệ nan xã hội. 3. Củng cố : Cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống. 4. Hướng dẫn tự học : – Thế nào là nghị luận về một hiện tượng đời sống ? – Cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống ?

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Đời Sống