TS. Vũ Nhữ Thăng: Đề xuất 6 giải pháp phát triển thị trường tài chính 2021-2030

Theo TS. Vũ Nhữ Thăng, Phó quản trị đảm nhiệm Ủy ban Giám sát kinh tế tài chính Quốc gia, quá trình 2011 – 2020, thị trường kinh tế tài chính phụ thuộc vào nhiều vào thị trường tiền tệ …

Tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam lên tới 143%

Tuy tiến trình quy trình tiến độ 2011 – 2020, thị trường tái chính ( TTTC ) Nước Ta đã có những bước tiến đáng ghi nhận, nhưng theo TS. Vũ Nhữ Thăng, Phó quản trị đảm nhiệm Ủy ban Giám sát kinh tế tài chính Quốc gia, thị trường vẫn thể hiện không ít hạn chế.

Theo đó, quy mô TTTC còn nhỏ so với các nước trong khu vực. Tổng tài sản của các định chế tài chính Việt Nam tính đến cuối năm 2020 tương đương 219% GDP, thấp hơn so với mức 320% GDP của bình quân nhóm 5 quốc gia hàng đầu ASEAN. Cuối năm 2020, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 84% GDP, thấp hơn các thị trường cổ phiếu trong khu vực (từ 93-243% GDP, ngoại trừ Indonesia)…

TS. Vũ Nhữ Thăng: Đề xuất 6 giải pháp phát triển thị trường tài chính 2021-2030
Nguồn tổng hợp từ số liệu của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia

Đặc biệt, cấu trúc thị trường chưa cân đối giữa thị trường vốn và thị trường tiền tệ. TTTC phụ thuộc vào nhiều vào thị trường tiền tệ – ngân hàng nhà nước với gánh nặng là nguồn đáp ứng vốn chính cho nền kinh tế tài chính. Tỷ lệ tín dụng thanh toán / GDP của Nước Ta thuộc nhóm cao trên quốc tế ( tăng liên tục từ mức 103 % năm 2011 lên 143 % năm 2020 ). Hệ thống tổ chức triển khai tín dụng thanh toán ( TCTD ) chiếm khoảng chừng 95 % tổng tài sản của mạng lưới hệ thống kinh tế tài chính trong quá trình 2011 – 2020 ; thị trường vốn mới chiếm hơn 1/3 vốn đáp ứng cho nền kinh tế tài chính ( so với mức trung bình 2/3 của những thị trường trong khu vực ASEAN ). Sản phẩm trên thị trường vốn còn thiếu phong phú, chất lượng một số ít sản phẩm & hàng hóa chưa bảo vệ ; cơ sở nhà đầu tư trong nước còn hạn chế … Trên thị trường ngân hàng nhà nước, tín dụng thanh toán vào những nghành nghề dịch vụ rủi ro đáng tiếc cao chưa minh bạch, có hiện tượng kỳ lạ cho vay bất động sản, sàn chứng khoán nhưng được che giấu dưới hình thức cho vay ship hàng những nhu yếu đời sống. Sở hữu chéo tại những TCTD tuy được cải tổ nhưng chưa được giải quyết và xử lý triệt để. Trên thị trường vốn, cơ cấu tổ chức thị trường mất cân đối lớn, hầu hết tập trung chuyên sâu vào những công ty sàn chứng khoán lớn, có tiềm lực kinh tế tài chính mạnh ; loại sản phẩm trên thị trường vốn còn sơ khai, chưa phong phú ; cơ sở nhà đầu tư còn hạn chế ; thị trường trái phiếu vẫn nhờ vào lớn vào những ngân hàng nhà nước thương mại, chưa hình thành mạng lưới hệ thống những quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ phòng hộ, quỹ tín thác … Thị trường CP dù cải tổ về quy mô, nhưng nguồn vốn đi vào khu vực kinh tế tài chính thực trải qua việc phát hành CP lần đầu ra công chúng chưa lớn …

Thị trường tài chính Việt Nam vẫn quá phụ thuộc vào thị trường tiền tệ
Nguồn: WB

Một hạn chế nữa của TTTC Nước Ta là chất lượng cung ứng thông tin và minh bạch trên thị trường còn khoảng cách so với quốc tế ; năng lượng quản trị doanh nghiệp, quản trị rủi ro đáng tiếc và kinh tế tài chính của những trung gian kinh tế tài chính còn hạn chế ; chuẩn mực kế toán Nước Ta ( VAS ) vẫn còn nhiều độc lạ, chưa theo kịp với chuẩn mực kế toán quốc tế ( IAS ), tạo kẽ hở để 1 số ít tổ chức triển khai tận dụng hạch toán sai thực chất thanh toán giao dịch … “ Mô hình giám sát kinh tế tài chính Nước Ta hiện phân tán theo chuyên ngành, nhưng thiếu sự phối hợp ngặt nghèo và không có đầu mối mang tính tích hợp để giám sát tổng lực của TTTC, theo dõi được sự luân chuyển của dòng tiền, của những hoạt động giải trí góp vốn đầu tư chéo, sở hữu chéo và những thanh toán giao dịch ngân hàng nhà nước ngầm. Trong khi đó, rủi ro đáng tiếc mang tính mạng lưới hệ thống từ sự liên thông giữa những bộ phận của TTTC ngày càng tăng trong toàn cảnh TTTC Open ngày càng nhiều những tập đoàn lớn kinh tế tài chính gắn liền với những hoạt động giải trí ngân hàng nhà nước, sàn chứng khoán, bảo hiểm. Phương thức giám sát thiên về giám sát tuân thủ, mà chưa chú trọng đúng mức giám sát trên cơ sở rủi ro đáng tiếc ; giám sát thận trọng vĩ mô TTTC chưa được chăm sóc đúng mức. Quyền hạn của những cơ quan giám sát còn nhiều hạn chế, nhất là thẩm quyền tiếp cận thông tin và chế tài giải quyết và xử lý vi phạm và giám sát bảo đảm an toàn … ”, ông Thăng cho biết.

6 đề xuất cho thị trường tài chính 2021-2030

Liên quan đến xu thế tăng trưởng TTTC Nước Ta tiến trình 2021 – 2030, ông Thăng đưa ra 6 yêu cầu.

Thứ nhất, cần phát triển thị trường tiền tệ và thị trường vốn với quy mô ngày càng lớn, có tính ổn định, minh bạch, cơ cấu TTTC phù hợp để hỗ trợ vốn phát triển kinh tế

Chú trọng phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp để trở thành kênh huy động vốn trung, dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế. Phấn đấu hoàn thành mục tiêu mức vốn hóa thị trường/GDP đạt 120% vào năm 2025, trái phiếu/GDP đạt 55% vào năm 2025; nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trên danh sách các thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn của MSCI và FTSE Russell.

Theo đó, cần đa dạng hóa các công cụ và phương thức giao dịch trên thị trường tiền tệ, đặc biệt là các công cụ phòng ngừa rủi ro thị trường. Tiến hành phát triển các công cụ phái sinh trên thị trường tiền tệ về tỷ giá và lãi suất nhằm phân tán rủi ro và phòng ngừa rủi ro trên thị trường… Phát triển đồng bộ và tăng tính liên kết, giảm tình trạng phân khúc và thiếu tính liên thông giữa các thị trường bộ phận bao gồm thị trường liên ngân hàng, thị trường mở, thị trường ngoại hối, thị trường tín dụng – huy động ngắn hạn. Đẩy mạnh hoạt động thị trường tiền tệ – ngân hàng theo cơ chế thị trường, tiến tới cho phép thành viên tham gia thị trường được tự do quyết định mức lãi suất huy động vốn và cho vay dựa trên cung – cầu vốn trên thị trường. Phát triển thị trường vốn theo chiều sâu nhằm gia tăng vốn trung và dài hạn, phục vụ phát triển kinh tế. Đa dạng hóa cơ sở hàng hóa trên thị trường thông qua tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết. Tăng cường cơ sở nhà đầu tư với mục tiêu tăng số lượng nhà đầu tư và phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp. Cùng với tăng cường sự tham gia sâu hơn của khu vực bảo hiểm vào TTTC, đặc biệt là thị trường vốn để cung ứng vốn trung và dài hạn một cách bền vững, cần gia tăng vai trò của các tổ chức trung gian thị trường để giúp TTTC hoạt động lành mạnh, gia tăng tính minh bạch của thị trường…

Thứ hai, phát triển các dịch vụ tài chính hiện đại theo xu hướng của quốc tế về tài chính toàn diện, công nghệ tài chính

Phát triển phong phú những loại sản phẩm dịch vụ kinh tế tài chính, những loại sản phẩm dịch vụ văn minh dựa trên ứng dụng công nghệ tiên tiến, những loại sản phẩm fintech trong tĩnh vực tiền tệ – ngân hàng nhà nước. Khuyến khích và sớm có hướng dẫn quản trị sử dụng fintech trong những nhiệm vụ kinh doanh thương mại sàn chứng khoán : Giao dịch tự động hóa bằng robot, tư vấn góp vốn đầu tư tự động hóa, quản trị hạng mục tự động hóa. Nghiên cứu kiến thiết xây dựng chính sách thử nghiệm so với những loại sản phẩm, dịch vụ sàn chứng khoán vận dụng công nghệ tiên tiến fintech trước khi chính thức cấp phép tiến hành …

Thứ ba, tiếp tục tái cơ cấu toàn diện các tổ chức tài chính, đặc biệt là hệ thống các TCTD

Tiếp tục cơ cấu tổ chức lại mạng lưới hệ thống những TCTD gắn với trọng tâm là giải quyết và xử lý cơ bản, triệt để nợ xấu và những TCTD yếu kém bằng những hình thức tương thích với cơ chế thị trường trên nguyên tắc thận trọng, bảo vệ quyền hạn của người gửi tiền và giữ vững sự không thay đổi, bảo đảm an toàn mạng lưới hệ thống. Phấn đấu đưa tỷ suất nợ xấu thấp hơn 3 %. Cơ cấu lại tổ chức triển khai kinh doanh thương mại sàn chứng khoán trải qua việc triển khai thanh tra rà soát, nhìn nhận phân loại những tổ chức triển khai này theo chất lượng kinh tế tài chính và năng lực phân phối dịch và trên cơ sở mức độ rủi ro đáng tiếc so với thị trường …

Thứ tư, tăng cường và phát huy vai trò của các định chế tài chính nhà nước nhằm phát triển sâu TTTC

Phát triển và nâng cao năng lượng những định chế kinh tế tài chính nhà nước như : Ngân hàng Phát triển Nước Ta, Ngân hàng chính sách xã hội … để những tổ chức triển khai này hoàn toàn có thể tham gia và góp phần sâu hơn vào những hoạt động giải trí trên TTTC. Trong đó, ưu tiên nâng cao năng lượng kêu gọi vốn, nhất là kêu gọi vốn trải qua TTTC. Đẩy mạnh triển khai tái cơ cấu tổ chức tổng lực những định chế kinh tế tài chính nhà nước. Tăng cường công tác làm việc kiểm tra, giám sát hoạt động giải trí tín dụng thanh toán của những định chế kinh tế tài chính nhà nước nhằm mục đích bảo vệ những tổ chức triển khai này hoạt động giải trí đúng tiềm năng, hạn chế rủi ro đáng tiếc …

Thứ năm, tăng cường công tác thanh tra, giám sát, đảm bảo an toàn hệ thống

Củng cố và nâng cao năng lượng giám sát dựa trên rủi ro đáng tiếc theo hướng thiết kế xây dựng mạng lưới hệ thống giám sát dựa trên rủi ro đáng tiếc, cảnh báo nhắc nhở sớm rủi ro đáng tiếc, chính sách giải quyết và xử lý khủng hoảng cục bộ mạng lưới hệ thống và giải quyết và xử lý những định chế kinh tế tài chính tiềm ẩn rủi ro đáng tiếc cao nhằm mục đích bảo vệ sự bảo đảm an toàn của mạng lưới hệ thống kinh tế tài chính. Nâng cao chất lượng công tác làm việc thanh tra, từng bước thiết lập kỷ luật thị trường, cưỡng chế thực thi những lao lý pháp lý, nâng cao chế tài xử phạt so với những hành vi vi phạm trên TTTC ( thao túng thị trường, thanh toán giao dịch nội gián, trục lợi bảo hiểm … ).

Thứ sáu, từng bước phát triển cơ sở hạ tầng tài chính theo hướng phát triển chung của thế giới

Tiếp tục triển khai xong mạng lưới hệ thống những lao lý pháp lý, hướng tới những chuẩn mực quốc tế tốt nhất mà tương thích với trình độ tăng trưởng của TTTC Nước Ta như việc vận dụng chuẩn mực kế toán quốc tế ( IAS, IFRS ), nguyên tắc quản trị điều hành quản lý … Nghiên cứu, vận dụng những thành tựu mới của Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 như : giải quyết và xử lý tài liệu lớn, trí tuệ tự tạo, công nghệ tiên tiến chuỗi khối … vào quy trình tích lũy, nghiên cứu và phân tích, nhận định và đánh giá và dự báo kịp thời những yếu tố tương quan đến TTTC. Nâng cao chất lượng dịch vụ giao dịch thanh toán qua ngân hàng nhà nước, tạo điều kiện kèm theo cho sự tăng trưởng của thị trường tiền tệ … /.