5 Bộ Đề đọc hiểu người lái đò sông đà (Nguyễn Tuân) – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng
Nội Dung Chính
Đề đọc hiểu người lái đò sông đà – Đề số 1
Đọc đoạn văn sau và vấn đáp những câu hỏi :
“Còn xa lắm mới đến cái thác dưới. Nhưng đã thấy tiếng nước réo gần mãi lại, réo to mãi lên. Tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo. Thế rồi nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu, rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng. Tới cái thác rồi. Ngoặt khúc sông lượn, thấy sóng bọt đã trắng xóa cả chân trời đá. Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông, hình như mỗi lần có chiếc thuyền nào xuất hiện ở quãng ầm ầm mà quạnh hiu này, mỗi lần có chiếc nào nhô vào đường ngoặt sông là một số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền. Mặt hòn đá nào trông cũng ngỗ ngược, hòn nào cũng nhăn nhúm méo mó hơn cả cái mặt nước chỗ này”.
( Trích Tuỳ bút Sông Đà – Nguyễn Tuân )
Câu 1. Chỉ rõ các biện pháp tu từ có trong đoạn văn và nêu tác dụng của nó.
* Gợi ý trả lời
+ So sánh : thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như thể khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo ..
+ Nhân hoá : oán trách, van xin, khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo .., rống lên, mai phục, nhổm cả dậy, ngỗ ngược, hòn nào cũng nhăn nhúm méo mó
? Tác dụng của giải pháp tu từ đó là : gợi hình ảnh con sông Đà hùng vĩ, kinh hoàng. Không còn là con sông thông thường, Sông Đà như có linh hồn, đầy tâm địa, nham hiểm .
Câu 2. Đoạn văn làm nảy nở trong anh/chị những cảm xúc, cảm giác gì?
* Gợi ý trả lời
Đoạn văn mang đến người đọc những cảm nhận rất rõ ràng, sinh động, khoáng đạt về sự kinh hoàng, mãnh liệt của dòng sông hung bạo. Người đọc yêu quý mạo hiểm thì tò mò thú vị tò mò, thưởng thức những cảm hứng, cảm xúc phi thƣờng còn với những ngƣời yếu vía thì cảnh tượng hùng vĩ, hiểm trở của dòng sông cũng khiến họ phải rùng mình, khiếp đảm, sợ hãi .
Câu 3: Vì sao thiên nhiên Tây Bắc quý như vàng nhưng con người Tây Bắc mới thật sự xứng đáng là vàng mười của đất nước ta trong Người lái đò Sông Đà của Nguyễn Tuân?
* Gợi ý trả lời
– Thiên nhiên : vàng .
– Con người lao động : vàng mười .
Trong cảm hứng thẩm mĩ của tác giả, con người đẹp hơn toàn bộ và quý giá hơn toàn bộ .
– Con người được ví với khối vàng mười quý giá lại chỉ là những ông lái đò nghèo khó, làm lụng bí mật, giản dị và đơn giản, vô danh .
– Những con người vô danh đó đã nhờ lao động, nhờ cuộc đấu tranh chinh phục vạn vật thiên nhiên mà trở nên lớn lao, kì vĩ, hiện lên như đại diện thay mặt của Con Người .
Nét độc lạ trong cách khắc hoạ :
– Tô đậm nét tài hoa nghệ sĩ .
– Tạo trường hợp đầy thử thách để nhân vật thể hiện phẩm chất .
– Sử dụng ngôn từ miêu tả đầy đậm chất ngầu, giàu chất tạo hình .
Khúc hùng ca ca tụng con người, ca tụng ý chí của con người, ca tụng lao động vinh quang đã đưa con người tới thắng lợi trước sức mạnh tựa thánh thần của dòng sông hung tàn. Đó chính là những yếu tố làm ra chất vàng mười của nhân dân Tây Bắc và của những người lao động nói chung .
Câu 4: Ý nghĩa lời đề từ của Người lái đò Sông Đà?
* Gợi ý trả lời
Ý nghĩa lời đề từ của Người lái đò Sông Đà :
– Nguyễn Tuân đã lấy hai lời đề từ của hai nhà văn thuộc hai quốc gia khác nhau :
+ Đầu tiên là câu thơ của nhà văn cách mạng người Ba Lan : Đẹp vậy thay, tiếng hát trên dòng sông viết về hình ảnh của quốc gia mình đầy thơ mộng trữ tình .
+ Lời đề từ thứ hai của nhà văn Nguyễn Quang Bích viết về dòng sông Đà : Chúng thủy giai đông tẩu – Đà giang độc bắc lưu nghĩa là mọi con sông đều chảy về hướng Đông, còn riêng sông đà lại chảy về hướng Bắc. hung bạo và có tính cách mới lạ .
– Tác giả hướng người đọc đến đối tượng người tiêu dùng TT của tùy bút sông Đà và bộc lộ phần nào vẻ đẹp riêng không liên quan gì đến nhau, không trùng lặp với bất kỳ con sông nào .
Như vậy, từ hai lời đề từ đã gợi ra cảm hứng chủ yếu cho toàn bài tùy bút. Sự tích hợp ấy nói lên một con sông Đà đầy hung bạo, can đảm và mạnh mẽ nhưng cũng rất thơ mộng, trữ tình .
… … … … … … … … … … … … … … .
Đề đọc hiểu người lái đò sông đà – Đề số 2
Phân tích tượng con sông Đà trong tùy bút bút Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân.
* Gợi ý trả lời
1. Mở bài
– Giới thiệu tác giả Nguyễn Tuân : là tác giả yêu cái đẹp, suốt đời đi tìm cái đẹp, có phong thái nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ : uyên bác, tài hoa .
– Tác phẩm : là một tác phẩm tiêu biểu vượt trội cho phong thái của Nguyễn Tuân .
– Hình tượng con sông Đà chính là thứ vàng mười của vạn vật thiên nhiên mà Nguyễn Tuân tìm kiếm .
2. Thân bài
2.1. Sông đà hung bạo
– Hướng chảy của sông Đà cho thấy đó là một dòng sông đầy đậm chất ngầu Chúng thủy giai đông … .
– Bờ sông dựng vách thành : lòng sông hẹp, bờ sông dựng vách thành, đúng ngọ mới có mặt trời, chỗ vách đá … như một cái yết hầu
– Ở mặt ghềnh Hát Loóng : nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió một cách hỗn độn, khi nào cũng như đòi nợ suýt những người lái đò .
– Ở Tà Mường Vát : có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông, chúng thở và kêu như cửa cống cái bị sặc nước, thuyền qua đoạn hút nước y hệt như xe hơi … mượn cạp ngoài bờ vực ,
– Trận địa thác đá được miêu tả từ xa đến gần :
+ Xa : âm thanh thác đá con xa lắm mà đã nghe tiếng thác réo gần mãi lại, réo to mãi lên, âm thanh ấy hiện lên với nhiều trạng thái khi oán trách, lúc van xin, khi khiêu khích, chế nhạo ; cách so sánh độc lạ : rống lên như một ngàn con trâu … cháy bùng bùng ( lấy lửa tả nước ) .
+ Gần : Đá cũng đầy mưu mẹo : nhăn nhúm, méo mó, hất hàm, oai phong, bệ vệ, có những hành vi như mai phục, chặn ngang, canh, đánh tan, hủy hoại, sóng : đánh khuýp quật vu hồi, đánh giáp lá cà, đòn tỉa
+ Sự biến hóa linh động của trùng vi thạch trận : có 3 vòng, vòng 1 có 5 cửa sinh, một cửa tử ( tả ngạn ), vòng 2 có nhiều cửa tử, 1 cửa sinh ( hữu ngạn ), vòng 3 có ít cửa và 1 cửa sinh ( giữa ), gửi hình ảnh con sông Đà có tâm địa nham hiểm, mẹo lược, biến hóa khôn lường .
– Nhận xét : sông Đà mang diện mạo và tâm địa của một con thủy quái, dòng thác hùm beo, thứ quân địch số một của con người
2.2 Sông Đà trữ tình
– Khi từ tàu bay nhìn xuống :
+ Sông Đà tuôn dài, tuôn dài như một áng tóc trữ tình … đốt nương xuân
+ Sông đà đổi màu theo từng mùa một cách độc lạ : mùa xuân xanh ngọc bích, mùa thu đỏ .
– Khi đi rừng lâu ngày giật mình gặp lại con sông :
+ Niềm vui vô hạn của tác giả khi giật mình gặp sông Đà : như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, nối lại chiêm bao đứt quãng, như gặp lại cố nhân .
+ Sông Đà quyến rũ như một cố nhân, có vẻ như đẹp như game show trẻ con tinh nghịch, có vẻ như đẹp Đường thi .
– Khi đi thuyền trên sông phía hạ lưu :
+ Cảnh vạn vật thiên nhiên thi vị, mơn mởn : trôi qua một nương ngô nhú lá non, con hươu thơ ngộ, bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử .
+ Sông Đà như một người tình nhân chưa quen biết
– Nhận xét : Sông Đà trữ tình như một cố nhân, một tình nhân .
– Như vậy : hình tượng sông đà vừa mang nét hung bạo lại vừa trữ tình thơ mộng. Qua hình tượng sông Đà đã biểu lộ tình cảm của Nguyễn Tuân với vạn vật thiên nhiên Tây Bắc .
3. Kết bài
– Nêu cảm nhận về hình tượng Sông Đà .
– Nghệ thuật : so sánh, nhân hóa, tưởng tượng độc lạ, vận dụng tri thức của nhiều nghành nghề dịch vụ, kiến thiết xây dựng hình tượng thành công xuất sắc .
– Tác phẩm là áng văn đẹp được tạo nên từ tình yêu quốc gia của một con người muốn dung văn chương để ngợi ca vẻ đẹp kì vĩ, thơ mộng của vạn vật thiên nhiên và con người Tây Bắc .
… … … … … … … … … … … … … …
Đề đọc hiểu người lái đò sông đà – Đề số 3
Phân tích đặc sắc nghệ thuật trong tùy bút Người lái đò Sông Đà của Nguyễn Tuân.
* Gợi ý trả lời
A. Mở bài
– Nói đôi nét về tác giả và tác phẩm
Nguyễn Tuân được biết đến là một trong những tác giả có một phong thái độc lạ khan hiếm của Văn học Nước Ta từ trước đến nay. Bằng vốn kiến thức và kỹ năng văn hóa truyền thống sâu rộng và kĩ năng văn chương của mình thì Nguyễn Tuân đã cho sinh ra rất nhiều những siêu phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật mang đậm phong thái tài hoa và uyên bác, trong đó phải kể đến tác phẩm Người lái đò sông Đà như đã bộc lộ rõ phong thái của ông .
B. Thân bài
Đặc điểm của phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân
– Tùy bút Người lái đò Sông Đà đã biểu lộ rõ nét những đặc thù của phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật Nguyễn Tuân .
* Khám phá, phát hiện sự vật ở phương diện văn hóa truyền thống, thẩm mĩ : con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình .
Tác giả đã miêu tả Sông Đà bằng những ví von, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng độc lạ, giật mình và rất mê hoặc. Từ ngữ trong bài tùy bút thật đa dạng chủng loại, sôi động, giàu hình ảnh và có sức quyến rũ cao .
– Câu văn của tác giả rất phong phú, nhiều tầng, giàu nhịp điệu, lúc thì quay quồng, gân guốc, khi thì chậm rãi, trữ tình. Con Sông Đà vô tri, dưới ngòi bút của nhà văn đã trở thành một sinh thể có tâm hồn, tâm trạng .
>> > Tựu chung lại thì với nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ thì hình tượng Sông Đà được tác giả khắc họa rất điển hình nổi bật với hai đặc thù : vừa hùng vĩ, hung bạo, vừa thơ mộng, trữ tình. Qua con Sông Đà, nhà văn ca tụng vẻ đẹp của vạn vật thiên nhiên Tây Bắc, bộc lộ tình cảm tha thiết của mình với quốc gia. Dường như hình tượng con Sông Đà trong bài tùy bút gợi lên ở người đọc tâm lý về nghĩa vụ và trách nhiệm bảo vệ môi trường tự nhiên cho những dòng sông, bởi đó là quà Tặng Ngay vô giá của vạn vật thiên nhiên dành cho con người hơn .
* Nhìn con người ở phương diện tài hoa nghệ sĩ : Ông lái đò được miêu tả như một dũng tướng năng lực nhưng có phong thái của một nghệ sĩ tài hoa .
* Tác giả như điểm tô đậm nét những nét khác thường, tuyệt vời của cảnh vật, con người : Con Sông Đà hung bạo. độc ác, ông lái đò tài hoa .
Vận dụng tri thức của nhiều ngành văn hóa truyền thống thẩm mỹ và nghệ thuật khác nhau về đối tượng người tiêu dùng sáng tác để tạo hình tượng : Con Sông Đà hung bạo và những trận thủychiến của ông lái đò được ghi lại bằng kiến thức và kỹ năng của văn chương, hội họa, điện ảnh, địa lí, lịch sử dân tộc, quân sự chiến lược, võ thuật .
Ngôn ngữ trong tác phẩm:
* Từ ngữ được sử dụng tinh tế in đậm dấu ấn riêng. Ngữ nghĩa, ngôn từ biến hóa, chuyển hóa : sóng thác xèo xèo tan trong trí nhớ, nắng giòn tan, nỗi niềm cổ tích tuổi xưa, để thơ vào sông nước Tác giả còn phát minh sáng tạo những từ ngữ mới, cô đọng, giàu ý nghĩa : luôn gần, luôn tim, bờm sóng
* Tác giải đã diễn đạt phong phú, nhiều góc cạnh. Câu văn rất đỗi ngắn gọn phối hợp với câu thật dài : đoạn tả chặng cuối vượt vòng vây thứ ba, đang viết câu chất chồng ý ( Cửa ngoài, cửa trong, lại cửa trong cùng, thuyền xuyên nhanh, vừa xuyên vừa ), đã kết lại bằng một câu rất gọn, bộc lộ ý hoàn thành xong : Thế là hết thác .
* Nét độc lạ trong việc miêu tả con sông Đà là vừa có khi vừa bộc lộ mặt hung ác, vừa gợi lên góc nhìn thơ mộng của đối tượng người tiêu dùng miêu tả, vừa lại như ném ra những chi tiết cụ thể rất tự nhiên, không trau chuốt ( con sông đánh đòn hiểm độc nhất với con đò ) vừa chắt lọc những chi tiết cụ thể, những hình ảnh rất trữ tình, rất thơ ( ven Sông Đà lặng tờ ) .
C. Kết bài
– Khẳng định lại một lần nữa năng lực văn chương bậc thầy của Nguyễn Tuân
– Chính việc sử dụng những giải pháp nghệ thuật và thẩm mỹ linh động đã tạo nên sự mê hoặc cho tác phẩm Người lái đò sông Đà .
… … … … … … … … … … … … … ..
Đề đọc hiểu người lái đò sông đà – Đề số 4
Phân tích đoạn văn sau trong bài tùy bút “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân: “Thuyền tôi trôi trên sông Đà… nó khác hẳn những con đò đuôi én thắt mình dây cổ điển trên dòng trên”.
* Gợi ý trả lời
I. Mở bài
Nguyễn Tuân là một người nghệ sĩ tài hoa, nhà văn nổi tiếng trong cả hai giai đoạn trước và sau Cách mạng tháng Tám 1945. Tùy bút Người lái đòsông Đà rút trong tập tùy bút Sông Đà là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo và tài hoa của nhà văn Nguyễn Tuân trên bước đường đi tìm vẻ đẹp tả cảnh và người Tây Bắc chất vàng mười của tâm hồn.
II. Thân bài
a. Vẻ đẹp trữ tình của một quãng sông êm ả, hiền hòa
Nhà văn miêu tả một cách vô tư, khách quan phối hợp với tâm lý cá thể .
Nhiều hình ảnh đẹp, tinh lọc, sắc sảo.
Đặc biệt, nhà văn dùng thủ pháp so sánh tu từ, nhân hóa tu từ, điệp câu trúc cú pháp để :
+ Miêu tả vẻ đẹp trữ tình, thi vị, hoang dại, cổ kính của dòng sông .
+ Gợi thần thái của dòng sông : Dòng sông như một sinh thế mang nặng tâm trạng, cảm hứng .
Nhà văn dùng những nét chấm phá rất tài hoa của nghệ thuật và thẩm mỹ hội họa, điêu khắc :
+ Gam màu nhạt tạo cảm xúc trữ tình thơ mộng .
+ Không gian : tĩnh mịch, hoang vắng ( ngoại trừ thanh âm của đàn cá dầm xanh quẫy vọt lên mặt sóng ) .
Nhà văn có cách phối hợp thanh điệu, nhịp điệu của câu văn cũng rất tài hoa .
b. Cảm xúc của du khách nhân vật trữ tình trên sông Đà
Rung cảm mãnh liệt trước vẻ đẹp ngây ngất của vạn vật thiên nhiên và chiêm ngưỡng và thưởng thức vẻ đẹp ấy bằng đôi mắt của một người nghệ sĩ tài hoa, một tình nhân .
Nhìn cảnh ven sông lặng tờ, người nghệ sĩ liên tưởng tới quá khứ của quãng sông để so sánh, so sánh, tò mò ra vẻ đẹp hoang dại, cổ tích, lịch sử một thời kì thú của nó cũng như vẻ đẹp tươi tắn, tươi tắn nảy nở, sinh sôi của cảnh vật thực tại .
Yêu vạn vật thiên nhiên nồng nàn, tha thiết ; hòa nhập tâm hồn mình với vạn vật thiên nhiên. Người nghệ sĩ ấy với vạn vật thiên nhiên như một người bạn tri âm, tri kỷ nên rất đồng cảm vạn vật thiên nhiên .
Khát khao, mơ ước, hy vọng về một tương lai tốt đẹp cho vùng đất Tây Bắc xa xôi của Tổ quốc .
III. Kết bài
– Cả tác phẩm cũng như trích đoạn đã khơi dậy trong lòng tất cả chúng ta tình yêu vạn vật thiên nhiên, quốc gia mãnh liệt, yêu những con người lao động chân chính, hăng say và đặc biệt quan trọng càng thêm yêu vùng đất Tây Bắc xa xôi nhưng giàu tiềm năng của Tổ quốc Nước Ta .
… … … … … … … … … … … … .
Đề đọc hiểu người lái đò sông đà – Đề số 5
Một trong những nét đặc trưng phong cách nghệ thuật của nhà văn Nguyễn Tuân là luôn khám phá con người dưới phương diện tài hoa nghệ sĩ. Qua nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn Chữ người tử tù và người lái đò trong tùy bút Người lái đò Sông Đà, anh/ chị hãy bình luận nhận định trên.
* Gợi ý trả lời
Vài nét về tác giả, tác phẩm và nhân vật
– Nguyễn Tuân được ca tụng là người suốt đời đi tìm cái đẹp. Phong cách nghệ thuật và thẩm mỹ của Nguyễn Tuân trước và sau Cách mạng vừa mang tính thống nhất vừa bộc lộ sự chuyển biến .
– Vài nét về vị trí của hai tác phẩm : Chữ người tử tù là một trong những thành công xuất sắc điển hình nổi bật của tập Vang bóng một thời ca tụng vẻ đẹp của những con người tài hoa, nghệ sĩ. Người lái đò sông Đà là thiên tùy bút tiêu biểu vượt trội nhất trong tập Tùy bút Sông Đà ca tụng vẻ đẹp của vạn vật thiên nhiên và con người Tây Bắc .
– Huấn Cao là ông lái đò là những nhân vật tiêu biểu vượt trội trong sáng tác của Nguyễn Tuân. Đó đều là những con người tài hoa nghệ sĩ .
Giải thích ý kiến
– Nhận định đặt ra yếu tố về phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật của Nguyễn Tuân : mày mò con người trên phương diện tài hoa nghệ sĩ .
– Đây là một đánh giá và nhận định đúng về nhân vật trong những sáng tác của Nguyễn Tuân, đó là lớp nhân vật tài hoa, nghệ sĩ ( những con người có năng lực hơn người, năng lực ấy được nâng lên thành nghệ thuật và thẩm mỹ và ở họ còn có một tâm hồn nghệ sĩ ). Điều này biểu lộ rõ qua nhân vật Huấn Cao trong Chữ người tử tù và ông lái đò trong Người lái đò sông Đà .
Bình luận ý kiến trên qua phân tích nhân vật Huấn Cao và Ông lái đò
– Vấn đề con người tài hoa, nghệ sĩ trong những sáng tác của Nguyễn Tuân không đơn thuần chỉ là những người lao động trong nghệ thuật và thẩm mỹ mà con người dù làm ở bất kỳ ngành nghề nào thì kĩ năng của họ cũng đạt đến thành thạo, điêu luyện và trở thành những con người tài hoa, nghệ sĩ .
+ Huấn Cao có tài viết chữ đẹp, dưới bàn tay của Huấn Cao, viết chữ Hán đã được nâng lên thành một thứ nghệ thuật và thẩm mỹ thẩm mỹ và nghệ thuật thư pháp : biểu lộ qua mong ước, khát khao của viên Quản ngục có được chữ của Huấn Cao treo trong nhà như một bảo vật ; qua tương truyền ( cả vùng tỉnh Sơn đều biết tài viết chữ của Huấn Cao ) ; qua lời nói của Huấn Cao ( những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên tham vọng tung hoành của một đời con người ). Bên cạnh đó, Huấn Cao là người có tâm hồn nghệ sĩ, người có thiên lương trong sáng. Không chỉ vậy, ông còn cảm hóa, truyền dạy thiên lương cho người khác. Nét tài hoa, nghệ sĩ được Nguyễn Tuân đặc tả ở cảnh cho chữ .
+ Ông lái đò : Dưới tay lái ra hoa của ông lái đò thì việc làm lái đò đã được nâng lên thành một thẩm mỹ và nghệ thuật : thẩm mỹ và nghệ thuật vượt thác : Tài vượt thác, leo ghềnh, nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá ; thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở này ; thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, … Bên cạnh đó ông lái đò còn là người có tâm hồn nghệ sĩ : sau khi vượt qua ghềnh thác sông Đà ở thượng nguồn, ông hòa mình vào đời sống thành bình và vạn vật thiên nhiên tươi đẹp ở hạ lưu .
– Xây dựng nhân vật Huấn Cao, ông lái đò là những con người tài hoa, nghệ sĩ, tác giả ca tụng, mày mò cái đẹp và gửi đến người đọc những thông điệp thẩm mĩ khác nhau .
– Bên cạnh những điểm thống nhất trong phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật của Nguyễn Tuân là việc mày mò con người ở phương diện tài hoa, nghệ sĩ qua nhân vật Huấn Cao và ông lái đò, tác giả còn tạo nên sự nhiều mẫu mã, phong phú, chuyển biến trong việc mày mò : con người tài hoa, nghệ sĩ ở nhân vật Huấn Cao là con người ở thời kì vang bóng, xuất chúng, đặc tuyển còn ông lái đò là con người của hiện tại, là người anh hùng trong đời sống đời thường …
Đánh giá chung
– Nhận định trên đã bộc lộ được phong thái nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ của nhà văn Nguyễn Tuân trong cách kiến thiết xây dựng nhân vật .
– Bên cạnh đó, người đọc còn phát hiện một Nguyễn Tuân với phong cách ngôn của một nhà văn uyên bác ; luôn đặt nhân vật vào những thực trạng thử thách ; tô đậm và khắc chạm vào tâm lý fan hâm mộ bằng những ấn tượng, va đập mạnh. Nguyễn Tuân là nhà văn của việc phát minh sáng tạo trong ngôn từ, độc lạ điêu luyện trong liên tưởng, so sánh …
Đề 5 : Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân .
* Gợi ý trả lời
I. Mở bài:
– Giới thiệu tác giả : Nguyễn Tuân là nhà văn suốt đời đi tìm cái đẹp .
– Giới thiệu tác phẩm : Người lái đò sông Đà trích từ tập tùy bút Sông Đà là một trong những sáng tác tiêu biểu vượt trội của Nguyễn Tuân sau cách mạng tháng Tám .
II. Thân bài:
* Khái quát chung
– Tác phẩm là hiệu quả của chuyến đi Tây Bắc của Nguyễn Tuân để kiếm tìm chất vàng thử lửa của vạn vật thiên nhiên Tây Bắc và chất vàng mười đã qua thử lửa của con người nơi đây .
* Vẻ đẹp hung bạo của dòng sông
dựng vách thành, cao ráo, dựng đứng .
Quãng sông thì hẹp đến nỗi con nai, con hổ có lần vọt từ bờ sông này sang bờ kia .
Mặt sông chỗ ấy chỉ đúng ngọ mới có mặt trời, đang mùa hè đi đò qua quãng ấy cũng cảm thấy lạnh .
Khi đi qua quãng này, người ta cảm tưởng như mình đang đứng ở một cái ngõ nào mà ngóng vọng lên cái hành lang cửa số trên những tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện .
hiện ra trước mắt là một khúc sông Đà vừa sâu, vừa hẹp, vừa tối, vừa lạnh đủ để bất kể ai đến đây cũng phải rùng mình sợ hãi .
ghềnh Hát Loóng dài hàng cây số, nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm .
Các từ láy cuồn cuộn, gùn ghè vừa hợi âm thanh ghê rợn vừa gợi những hình ảnh kinh khủng của nơi đây .
Được miêu tả như những kẻ chuẩn bị sẵn sàng đòi nợ
Nó hoàn toàn có thể gây ra rất nhiều nguy hại mà con người không thể nào lường trước được .
+ Hút nước
Nhìn từ xa những cái xoáy nước trên sông giống như cái lúm đồng xu tiền trên má cô gái, hoàn toàn có thể lôi tuột một cái thuyền xuống đáy sông và đánh cho tan xác .
Những cái hút nước như những cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị sẵn sàng làm móng cầu .
Nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bị sặc .
Ngòi bút tinh tế của Nguyễn Tuân khiến người đọc cảm xúc như đang được xem một bộ phim hành vi mê hoặc nhưng cũng vô cùng đáng sợ .
+ Thác nước
Tiếng thác nghe như là oán trách, nghe như là van xin, khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo .
Thế rồi nó rống lên, so sánh tiếng thác sông Đà giống như tiếng của một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn để phá tuông sự bủa vây của rừng lửa .
sự giữ dội của nước sông .
cả một chân trời đá đá sông Đà nhiều vô kể .
từng tảng đá mặt hòn nào trông cũng ngỗ ngược, nhăn nhúm, méo mó .
Rồi chúng còn vây thành một thạch trận giống như một trận đồ bát quái trên sông Đà .
sông Đà giống như quân địch số một của con người
* Vẻ đẹp trữ tình của sông Đà
– Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi mèo đốt nương xuân .
– Không chỉ đẹp ở dáng hình mà còn đẹp ở màu nước : mùa xuân dòng xanh ngọc bích, thu sang nước sông chín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượu bữa .
– Bờ bãi sông Đà thì mênh mang, trải dài bờ sông Đà, bãi sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm sông Đà .
– So sánh vô cùng quyến rũ khi miêu tả dòng sông bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử, bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa .
Những câu văn miêu tả vẻ trữ tình, thơ mộng của sông Đà đã tạo nên một đoạn văn giàu chất thơ .
* Đánh giá
– Bằng vốn hiểu biết sâu rộng cùng kĩ năng miêu tả tinh tế đưa người đọc đi hết từ sợ hãi này đến giật mình khác khi miêu tả hai vẻ đẹp hung bạo và trữ tình của sông Đà .
III. Kết bài:
– Khẳng định lại giá trị của tác phẩm .
Đề 6 : Phân tích hình tượng Người lái đòtrong tùy bút Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân
* Gợi ý trả lời
I. Mở bài
– Nguyễn Tuân là một tác giả tài hoa, uyên bác, luôn kiếm tìm cái đẹp. Trước cách mạng ông tìm kiếm vẻ đẹp trong quá khứ, khi cách mạng thành công xuất sắc ông tìm kiếm vẻ đẹp ngay trong đời sống hiện tại. Người lái đò sông Đà là tùy bút tiêu biểu vượt trội cho những sáng tác sau cách mạng của ông .
– Ông lái đò chính là chất vàng mười đã được thử lửa mà Nguyễn Tuân tìm kiếm, người anh hùng trong thời kì kiến thiết xây dựng chủ nghĩa xã hội. Liên hệ hình ảnh người anh hùng trong thơ ca Nguyễn Tuân trước cách mạng ( Huấn Cao Chữ người tử tù )
II. Thân bài
– Công việc : lái đò trên sông Đà, hằng ngày đối lập với vạn vật thiên nhiên hung bạo .
– Về lai lịch : tác giả xóa mờ xuất thân, tập trung chuyên sâu miêu tả ngoại hình để ngợi ca những con người vô danh bí mật góp sức : tay lêu nghêu như cái sào. Chân ông khi nào cũng khuỳnh khuỳnh, … chất mun, đó là ngoại hình khỏe mạnh của con người lao động luôn gắn bó với nghề
– Là người có lòng quả cảm, tình yêu nghề : giữ mái chèo, nén vết thương, hai chân kẹp chặt lấy cuống lái
– Có thể liên hệ đến hình ảnh Huấn Cao người anh hùng trong ý niệm của Nguyễn Tuân trước cách mạng để dẫn dắt sang hình tượng ông lái đò .
– Công việc : lái đò trên sông Đà, hằng ngày đối lập với con thủy quái hung bạo .
– Là người từng trải, hiểu biết và thành thạo trong nghề lái đò : trên sông Đà ông xuôi ngược hơn một trăm lần, nhớ tỉ mỉ … những luồng nước, sông Đà so với ông lái đò ấy như một thiên anh hùng mà ông đã thuộc … xuống dòng, …
– Là người mưu trí quả cảm, bản lĩnh và tài ba :
+ Ung dung cạnh tranh đối đầu với thác dữ nén đau giữ mái chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn chèo … để phá trùng vi thạch trận thứ nhất ,
+ Ông lái đò không chút nghỉ tay, nghỉ mắt phá luôn vòng vây thứ hai và đổi giải pháp, ông nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá, ông đã thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước, động tác điêu luyện cưỡi đúng ngay trên bờm sóng, phóng thẳng thuyền vào giữa thác …
+ Là người nghệ sĩ tài hoa : ưa những khúc sông nhiều ghềnh thác, không thích lái đò trên khúc sông bằng phẳng, coi việc thắng lợi con thủy quái là chuyện thường : sau khi vượt thác nhà đò đốt lửa nướng cơm lam và toàn bàn về chuyện cá anh vũ, cá dầm xanh, …
– Khái quát về phong thái nghệ thuật và thẩm mỹ Nguyễn Tuân : là nhà văn tài hoa uyên bác, suốt đời đi tìm cái đẹp, luôn tò mò quốc tế ở bình diện văn hóa truyền thống, thẩm mĩ, luôn miêu tả con người trong vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ .
III. Kết bài
– Nêu cảm nhận về hình tượng nhân vật ông lái đò : là đại diện thay mặt cho con người lao động Tây Bắc trong quy trình tiến độ thiết kế xây dựng chủ nghĩa xã hội, là con người vừa có phẩm chất anh hùng vừa tài hoa nghệ sĩ, tiềm ẩn chất vàng mười đã qua thử lửa .
– Người lái đò sông Đà là tùy bút xuất sắc miêu tả chân thực vẻ đẹp vừa hung bạo vừa trữ tình của vạn vật thiên nhiên Tây Bắc, giữa nền vạn vật thiên nhiên điển hình nổi bật lên là vẻ đẹp của những người lao động bình dị .
…………………………..
Đăng bởi : trung học phổ thông Sóc Trăng
Chuyên mục : Giáo dục đào tạo
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thủ Tục
