Đừng nhầm lẫn “dịch vụ giáo dục” với “giáo dục là dịch vụ”

 – Trong lần sửa đổi Luật Giáo dục lần này, vấn đề sử dụng thuật ngữ “dịch vụ giáo dục/đào tạo” được đưa ra bàn thảo và đã có một số ý kiến khác nhau. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả sẽ trình bày một số kinh nghiệm quốc tế cũng như những lưu ý khi việc sử dụng thuật ngữ này trong luật giáo dục và đưa ra một số đề xuất để ban soạn thảo xem xét.

Nguồn gốc thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục ”

Thuật ngữ “dịch vụ giáo dục”, “dịch vụ đào tạo”  (sau đây gọi là “dịch vụ giáo dục) dường như mới được sử dụng trong các văn bản pháp quy ở Việt Nam một vài năm gần đây. Tôi không tìm thấy cụm từ này được sử dụng trong Luật Giáo dục, và Luật Giáo dục Đại học hiện hành. Theo một bài viết mới đây của tác giả Phạm Hiệp, cụm “dịch vụ đào tạo” được sử dụng trong nghị định số 16/2015/NĐ-CP về cơ chế tự chủ của đơn vị nghiệp công lập.

Trước đó, cụm từ này đã được sử dụng một lần trong Luật giá ( 1 ) năm 2012 ở điểm 3 điều 19. Luật này có định nghĩa khái niệm “ dịch vụ ” ở Điều 4. Tuy nhiên, cả hai văn bản trên đều không phân phối định nghĩa tường minh cho thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục. Tại Mỹ, thuật ngữ tiếng Anh tương tự là “ educational services ” được sử dụng bởi Bộ Lao động Mỹ để phân loại những nghành lao động. Thuật ngữ này cũng được sử dụng bởi Bộ Giáo dục Mỹ khi để cập về những dịch vụ giáo dục dành cho những trẻ nhỏ có nhu yếu đặc biệt quan trọng hoặc cần được tương hỗ thêm ngoài chương trình chính khóa. Trong Luật Giáo dục hiện hành dài hơn 200 trang của tỉnh Ontario của Canada, cụm từ này cũng được sử dụng hai lần để nói về những dịch vụ đơn cử cho từng cá thể học viên có nhu yếu .Tránh nhầm lẫn “ dịch vụ giáo dục ” và quan điểm “ giáo dục là dịch vụ ”Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục ” đã và đang được sử dụng trong những văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, để tránh hiểu nhầm, ta hãy xem xét sâu hơn ba góc nhìn của thuật ngữ .Thứ nhất, ta cần phân biệt rõ hai khái niệm “ giáo dục ” và “ dịch vụ giáo dục ”. Giáo dục là một khái niệm bao hàm nhiều hoạt động giải trí chính thức ( formal ) và không chính thức ( informal ) khác nhau nhằm mục đích tu dưỡng đức, trí, thể, mỹ cho người học dựa trên những mạng lưới hệ thống những giá trị văn hóa truyền thống nhân bản của con người .Mục tiêu của những hoạt động giải trí giáo dục từng cá thể này là tạo ra những công dân có đạo đức, có trí tuệ, có kiến thức và kỹ năng, có sức khỏe thể chất và hướng thiện góp thêm phần tạo nên một xã hội và quốc tế ngày càng văn minh, giàu mạnh và dân chủ hơn .Với cách nhìn này, “ dịch vụ giáo dục ” được đề cập đến trong những văn bản pháp lý quốc tế để chỉ những hoạt động giải trí giáo dục tương đối đơn cử và chính thức do những cơ sở giáo dục tổ chức triển khai và người học thụ hưởng nhằm mục đích đạt được tiềm năng giáo dục tổng lực nêu trên .Ngoài những hoạt động giải trí này, những hoạt động giải trí diễn ra không chính thức khác trong mái ấm gia đình, hội đồng, giữa người học với những thầy cô giáo, giữa người học với nhau cũng góp thêm phần giúp người học thưởng thức giáo dục và trưởng thành .Thứ hai, việc sử dụng thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục ” hoàn toàn có thể làm cho mọi người dễ đơn giản hóa giáo dục trở thành một loại sản phẩm, dịch vụ thường thì như một cái xe hơi hay tư vấn góp vốn đầu tư .Thật vậy, đầu thế kỷ 21, rất nhiều những học giả số 1 cũng như chỉ huy những cơ sở giáo dục ĐH đã phản đối việc coi giáo dục là một dịch vụ để trao đổi thương mại thường thì .Sự phản đối này diễn ra khi tổ chức triển khai thương mại quốc tế WTO khi đó quyết định hành động đưa giáo dục vào hạng mục những dịch vụ được cho phép trao đổi thương mại giữa những nước tham gia thỏa thuận hợp tác .Ví dụ, Giáo sư Philip Altbach từ Boston College và Lawrence Summers, khi đó là hiệu trưởng ĐH Harvard, đều cho rằng giáo dục là một hoạt động giải trí đặc trưng không giống như những dịch vụ khác như dịch vụ kinh tế tài chính, bảo hiểm, góp vốn đầu tư .Theo những học giả, giáo dục có yếu tố văn hóa truyền thống và động lực thực sự của những hoạt động giải trí giáo dục là vì sự tăng trưởng nhân văn của xã hội loài người. Động lực này khác, hoặc tối thiểu cũng rộng hơn động lực của những dịch vụ phân phối những nhu yếu cơ bản thường thì như đi lại, quản lý tài chính, hay thậm chí còn là nhu yếu có việc làm .Thứ ba, cụm từ “ chính sách giá dịch vụ giáo dục ” nếu được sử dụng trong luật dễ tạo cho người đọc cảm xúc giáo dục đang bị “ thương mại kinh doanh hóa ” .Tôi chưa thấy thuật ngữ “ chính sách giá ” được sử dụng kèm với dịch vụ giáo dục ở Luật Giáo dục của tỉnh Ontario của Canada hay bang Massachusetts của Mỹ mặc dầu những luật này có dùng cụm từ “ educational services ” và có lao lý đề cập tới ngân sách, phụ phí, học phí .

Tóm lại, việc sử dụng thuật ngữ “dịch vụ giáo dục” trong các văn bản quy phạm pháp luật không phải là không có tiền lệ trên thế giới. Tuy nhiên, trong các văn bản Luật giáo dục của Mỹ hay Canada, cụm từ này được dùng để chỉ những hoạt động giáo dục cụ thể cho một hoặc một nhóm người học có nhu cầu riêng cụ thể.

Do vậy, việc sử dụng cụm từ “ chính sách giá dịch vụ giáo dục ”, ” chính sách giá dịch vụ giảng dạy ” cần được xem xét để tránh những hiểu nhầm không thiết yếu vì dịch vụ giáo dục trong cụm từ này, nếu được dùng trong những luật giáo dục của Nước Ta, cần được hiểu ở khoanh vùng phạm vi một chương trình học có cấp bằng chứ không chỉ gói gọn trong một vài dịch vụ đơn cử theo nhu yếu riêng không liên quan gì đến nhau của từng người học .Một số đề xuất kiến nghịDựa trên những nghiên cứu và phân tích trên, tác giả đưa ra hai khuyến nghị cho ban biên soạn như sau :Thứ nhất, nếu thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục ” này vẫn được sử dụng trong luật Giá và những phiên bản sửa đổi của Luật Giáo dục ( 2 ), định nghĩa cho khái niệm này cần phải được đưa vào phần lý giải thuật ngữ của luật. Bởi cụm từ này sẽ được dùng để pháp luật về học phí, “ dịch vụ giáo dục ” trong toàn cảnh này cần được hiểu là những hoạt động giải trí giáo dục chính thức của cơ sở giáo dục cung ứng cho người học nhằm mục đích đạt được tiềm năng giáo dục của chương trình giảng dạy mà người học ĐK .Thứ hai, nên thay thuật ngữ “ chính sách giá dịch vụ giáo dục ” / ” chính sách giá dịch vụ huấn luyện và đào tạo ” bằng “ chính sách tính học phí ” và giao cho nhà nước hoặc Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Tài chính kiến thiết xây dựng riêng chính sách tính học phí cho những cơ sở giáo dục. Nếu triển khai việc này, việc sử dụng thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục ” là không thiết yếu nữa .Thật vậy, hoàn toàn có thể chỉnh sửa khoanh vùng phạm vi vận dụng Luật giá và bỏ cụm từ này trong Luật giá ở lần chỉnh sửa tiếp theo ( 2 ). Đối với dự Luật Giáo dục, Trong dự thảo 3, điểm 35 cho điều 105 hoàn toàn có thể thay cụm từ “ ngân sách của dịch vụ giáo dục, đào tạo và giảng dạy ” bằng cụm “ ngân sách của hoạt động giải trí giáo dục, giảng dạy ” .Trong hai hướng đề xuất kiến nghị trên, tác giả cho rằng hướng thứ hai hài hòa và hợp lý và có tính khả thi cao hơn. Đầu tiên, khái niệm học phí vốn đã được sử dụng và đồng ý thoáng rộng trong toàn xã hội. Lý do thứ hai là việc giao cho nhà nước phát hành nghị định, hoặc Bộ GD-ĐT và Bộ Tài chính kiến thiết xây dựng thông tư liên tịch về chính sách tính học phí sẽ giúp cho chính sách này linh động và tương thích hơn với lộ trình tăng trưởng và tự chủ hóa của những cơ sở giáo dục. Đề xuất này có một vướng mắc là phải chỉnh sửa Luật giá. Tuy nhiên, nếu việc sử dụng thuật ngữ “ dịch vụ giáo dục ” là không thực sự thiết yếu, dễ gây ra cách hiểu đơn giản hóa về những hoạt động giải trí giáo dục, và khác với ngôn từ luật giáo dục quốc tế, tất cả chúng ta vẫn nên chỉnh sửa Luật giá cũng như những luật giáo dục theo hướng này ( 2 ) .Phạm Ngọc Duy ( Cử Nhân Toán, ĐHSP Thành Phố Hà Nội I ; Thạc sỹ Quản lý Giáo dục, Boston College ; Ứng viên Tiến sỹ Đo lường và Tâm trắc học Giáo dục, ĐH Massachusetts Amherst, Mỹ )* * * * * * * * *Ghi chú :1 ) Chỉnh sửa dựa trên góp ý của một fan hâm mộ2 ) Bổ sung yêu cầu do có thêm thông tin về Luật giá 2012 do một fan hâm mộ phân phối

Giá dịch vụ đào tạo và bản chất công – tư của giáo dục đại học

Vấn đề ” phí ” hay ” giá ” trong thực tiễn đã chạm vào những nội dung sâu xa hơn đó là triết lý / quan điểm nên xem giáo dục ĐH là gì .

Bộ Giáo dục giải thích chuyển học phí thành “giá dịch vụ đào tạo”

Theo bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học ( Bộ GD-ĐT ) thì quan điểm của cơ quan thẩm tra đa phần là về sử dụng thuật ngữ, không phải yếu tố quan điểm kiểm soát và điều chỉnh pháp lý .

Không gọi ‘học phí’ thành giá dịch vụ đào tạo

Cơ quan thẩm tra dự thảo luật không nhất trí việc thay thuật ngữ ” học phí ” bằng giá dịch vụ huấn luyện và đào tạo .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Người Dịch Vụ