Hạch toán Tài khoản 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết TT200 – KẾ TOÁN HÀ NỘI GROUP

 Tin Tức Kế Toán: Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết là gì; Nguyên tắc kế toán; Kết cấu và nội dung phản ánh; Phương pháp kế toán Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết. Hạch toán tài khoản Đầu tư vào công ty liên doanh (TK 222) như thế nào? Cùng Kế Toán Hà Nội tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

THÔNG TIN MỚI NHẤT:

>> Khóa học kế toán thực hành – Giảm 50% Học phí

Bạn đang đọc: Hạch toán Tài khoản 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết TT200 – KẾ TOÁN HÀ NỘI GROUP

Xem thêm:

>> Hệ thống tài khoản kế toán – Theo Thông tư 200  

Đầu tư vào công ty liên doanh là việc các bên tham gia liên doanh cùng tham gia góp vốn để thành lập cơ sở kinh doanh mới ( công ty liên doanh) và có quyền đồng kiểm soát công ty liên doanh.

Đầu tư vào công ty liên kết là khoản đầu tư mà bên đầu tư có quyền nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp từ 20% đến dưới 50% quyền biểu quyết của bên nhận đầu tư mà không có thoả thuận khác.

Để theo dõi tình hình hiện có, biến động (tăng, giảm) số vốn góp vào các công ty liên doanh, công ty liên kết kế toán sử dụng Tài khoản 222 -­ Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết.

Lưu ý: Tài khoản này không phản ánh các giao dịch dưới hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh không thành lập pháp nhân.

Mời các bạn theo dõi bài hướng dẫn sau của KẾ TOÁN HÀ NỘI về cách hạch toán Tài khoản 222 -­ Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết theo thông tư số 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014 hướng dẫn chế độ kế toán cho các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế (thay thế chế độ kế toán theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC) có hiệu lực từ ngày 1/1/2015.

I. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN CỦA TK 222 – ĐẦU TƯ VÀO CÔNG TY LIÊN DOANH, LIÊN KẾT

Theo điều 40 và điều 42 thông tư 200 / năm trước / TT-BTC khi hạch toán thông tin tài khoản 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link phải tuân thủ 1 số ít nguyên tắc kế toán sau :

“1.1. Nếu đầu tư dưới hình thức góp vốn bằng tài sản phi tiền tệ, nhà đầu tư phải đánh giá lại tài sản mang đi góp vốn trên cơ sở thỏa thuận. Phần chênh lệch giữa giá trị ghi sổ hoặc giá trị còn lại và giá trị đánh giá lại của tài sản mang đi góp vốn được kế toán là thu nhập khác hoặc chi phí khác;

1.2. Nếu đầu tư dưới hình thức mua lại phần vốn góp của đơn vị khác và thanh toán cho bên chuyển nhượng vốn bằng tài sản phi tiền tệ:

+ Nếu gia tài phi tiền tệ dùng để thanh toán giao dịch là hàng tồn dư, nhà đầu tư phải kế toán như thanh toán giao dịch bán hàng tồn dư dưới hình thức hàng đổi hàng ( ghi nhận lệch giá, giá vốn của hàng tồn dư mang đi trao đổi lấy phần vốn được mua ) ;
+ Nếu gia tài phi tiền tệ dùng để giao dịch thanh toán là TSCĐ, BĐSĐT, nhà đầu tư phải kế toán như thanh toán giao dịch nhượng bán TSCĐ, BĐSĐT ( ghi nhận lệch giá, thu nhập khác, ngân sách khác …. ) ;
+ Nếu gia tài phi tiền tệ dùng để thanh toán giao dịch là những công cụ vốn ( CP ) hoặc công cụ nợ ( trái phiếu, những khoản phải thu … ), nhà đầu tư phải kế toán như thanh toán giao dịch thanh lý nhượng bán những khoản đầu tư ( ghi nhận lãi, lỗ vào lệch giá hoạt động giải trí kinh tế tài chính hoặc ngân sách kinh tế tài chính ) .
1.3. Các khoản đầu tư kinh tế tài chính được phản ánh theo giá gốc :
Giá phí những khoản đầu tư phản ánh theo giá gốc, gồm có gồm có giá mua cộng ( + ) những ngân sách tương quan trực tiếp đến việc đầu tư ( nếu có ), như : giá thành thanh toán giao dịch, môi giới, tư vấn, truy thuế kiểm toán, lệ phí, thuế và phí ngân hàng nhà nước … Trường hợp đầu tư bằng gia tài phi tiền tệ, giá gốc khoản đầu tư được ghi nhận theo giá trị hài hòa và hợp lý của gia tài phi tiền tệ tại thời gian phát sinh .
1.4. Kế toán phải mở sổ chi tiết cụ thể theo dõi khoản đầu tư vào từng công ty liên doanh, link .
Thời điểm ghi nhận những khoản đầu tư kinh tế tài chính dài hạn là thời gian chính thức có quyền chiếm hữu, đơn cử như sau :
– Chứng khoán niêm yết được ghi nhận tại thời gian khớp lệnh ( T + 0 ) ;
– Chứng khoán chưa niêm yết, những khoản đầu tư dưới hình thức khác được ghi nhận tại thời gian chính thức có quyền chiếm hữu theo pháp luật của pháp lý .
1.5. Phải hạch toán không thiếu, kịp thời những khoản cổ tức, doanh thu được chia. Cổ tức, doanh thu được chia trong một số ít trường hợp được hạch toán như sau :

– Cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho giai đoạn sau ngày đầu tư được hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính theo giá trị hợp lý tại ngày được quyền nhận;

–  Cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho giai đoạn trước ngày đầu tư không hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính mà hạch toán giảm giá trị khoản đầu tư.

–  Khi xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá, nếu các khoản đầu tư vào đơn vị khác đã được đánh giá tăng tương ứng với phần sở hữu của doanh nghiệp cổ phần hoá trong lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của công ty con, công ty liên doanh, liên kết, doanh nghiệp cổ phần hoá phải ghi tăng vốn Nhà nước theo quy định của pháp luật. Sau đó, khi nhận được phần cổ tức, lợi nhuận đã dùng để đánh giá tăng vốn Nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hoá không ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính mà ghi giảm giá trị khoản đầu tư.

1.6. Giá vốn những khoản đầu tư kinh tế tài chính khi thanh lý, nhượng bán được xác lập theo giải pháp bình quân gia quyền di động ( bình quân gia quyền theo từng lần mua ) .
1.7. Khi nhà đầu tư không còn quyền đồng trấn áp thì phải ghi giảm khoản đầu tư vào công ty liên doanh ; Khi không còn tác động ảnh hưởng đáng kể thì phải ghi giảm khoản đầu tư vào công ty link .
1.8. Các khoản ngân sách tương quan trực tiếp tới hoạt động giải trí đầu tư vào công ty liên doanh, link được ghi nhận là ngân sách kinh tế tài chính trong kỳ phát sinh .
1.9. Khi thanh lý, nhượng bán, tịch thu vốn góp liên doanh, link, địa thế căn cứ vào giá trị gia tài tịch thu được kế toán ghi giảm số vốn đã góp. Phần chênh lệch giữa giá trị hài hòa và hợp lý của khoản tịch thu được so với giá trị ghi sổ của khoản đầu tư được ghi nhận là lệch giá hoạt động giải trí kinh tế tài chính ( nếu lãi ) hoặc ngân sách kinh tế tài chính ( nếu lỗ ) .
1.10. Khi lập Báo cáo kinh tế tài chính, doanh nghiệp phải xác lập giá trị khoản đầu tư bị tổn thất để trích lập dự trữ tổn thất đầu tư. ”

II. KẾT CẤU VÀ NỘI DUNG PHẢN ÁNH CỦA TÀI KHOẢN 222 -­ ĐẦU TƯ VÀO CÔNG TY LIÊN DOANH, LIÊN KẾT

Bên Nợ:

Số vốn đầu tư vào công ty liên doanh, link tăng .

Bên Có:

Số vốn đầu tư vào công ty liên doanh, link giảm do đã thanh lý, nhượng bán, tịch thu .

Số dư bên Nợ:

Số vốn đầu tư vào công ty liên doanh, link hiện còn cuối kỳ .

III. PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN KẾ TOÁN MỘT SỐ NGHIỆP VỤ KINH TẾ CHỦ YẾU CỦA TÀI KHOẢN 222 ­- ĐẦU TƯ VÀO CÔNG TY LIÊN DOANH, LIÊN KẾT

Căn cứ vào nguyên tắc kế toán thông tin tài khoản 222 và những thông tin tài khoản có tương quan ; địa thế căn cứ vào cấu trúc và nội dung phản ánh của thông tin tài khoản 222 và những thông tin tài khoản có tương quan, KẾ TOÁN HÀ NỘI xin hướng dẫn kế toán một số ít nhiệm vụ kinh tế tài chính hầu hết sau :

3.1. Khi góp vốn liên doanh bằng tiền vào công ty liên doanh, liên kết, ghi:

Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Có những TK 111, 112 .

3.2. Hạch toán các chi phí liên quan trực tiếp tới việc đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết:

Khi phát sinh những ngân sách tương quan trực tiếp tới việc đầu tư vào công ty liên doanh, link như : Ngân sách chi tiêu thanh toán giao dịch, môi giới, tư vấn, truy thuế kiểm toán, lệ phí, thuế và phí ngân hàng nhà nước …, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ ( nếu được khấu trừ )
Có những TK 111, 112 .

3.3. Hạch toán khi bên tham gia liên doanh góp vốn vào công ty liên doanh, liên kết  bằng tài sản phi tiền tệ:

Khi đầu tư vào công ty liên doanh, link bằng hàng tồn dư hoặc TSCĐ, kế toán phải ghi nhận phần chênh lệch giữa giá trị ghi sổ ( so với vật tư, sản phẩm & hàng hóa ) hoặc giá trị còn lại ( so với TSCĐ ) và giá trị nhìn nhận lại của gia tài đem đi góp vốn do những bên nhìn nhận vào thu nhập khác hoặc ngân sách khác ; Công ty liên doanh, link khi nhận gia tài của nhà đầu tư phải ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu và gia tài nhận được theo giá thoả thuận giữa những bên .
– Trường hợp giá trị ghi sổ hoặc giá trị còn lại của gia tài đem đi góp vốn nhỏ hơn giá trị do những bên nhìn nhận lại, kế toán phản ánh phần chênh lệch nhìn nhận tăng gia tài vào thu nhập khác, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ ( TK cấp 2 tương thích )
Có những TK 211, 213, 217 ( góp vốn bằng TSCĐ hoặc Bất Động Sản Nhà Đất đầu tư )
Có những TK 152, 153, 155, 156 ( nếu góp vốn bằng hàng tồn dư )
Có TK 711 – Thu nhập khác ( phần chênh lệch nhìn nhận tăng ) .
– Trường hợp giá trị ghi sổ hoặc giá trị còn lại của gia tài đem đi góp vốn lớn hơn giá trị do những bên nhìn nhận lại, kế toán phản ánh phần chênh lệch nhìn nhận giảm gia tài vào ngân sách khác, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ ( TK cấp 2 tương thích )
Nợ TK 811 – Chi tiêu khác ( phần chênh lệch nhìn nhận giảm )
Có những TK 211, 213, 217 ( góp vốn bằng TSCĐ hoặc Bất Động Sản Nhà Đất đầu tư )
Có những TK 152, 153, 155, 156 ( nếu góp vốn bằng hàng tồn dư ) .

3.4. Hạch toán khi nhà đầu tư mua lại phần vốn góp tại công ty liên doanh, liên kết:

Tại ngày mua, nhà đầu tư xác lập và phản ánh giá phí khoản đầu tư vào công ty liên doanh, link gồm có : Giá trị hài hòa và hợp lý tại ngày diễn ra trao đổi của những gia tài đem trao đổi, những khoản nợ phải trả đã phát sinh hoặc đã thừa nhận và những công cụ vốn do bên mua phát hành để đổi lấy quyền đồng trấn áp tại công ty liên doanh, link cộng ( + ) Các ngân sách tương quan trực tiếp đến việc mua lại phần vốn góp tại công ty liên doanh, link .
– Nếu việc đầu tư vào công ty liên doanh, link được giao dịch thanh toán bằng tiền, hoặc những khoản tương tự tiền, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Có những TK 111, 112, 121, …

– Nếu việc đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết được thực hiện bằng cách phát hành cổ phiếu:

+ Nếu giá phát hành ( theo giá trị hài hòa và hợp lý ) của CP tại ngày diễn ra trao đổi lớn hơn mệnh giá CP, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( theo giá trị hài hòa và hợp lý )
Có TK 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu ( theo mệnh giá )
Có TK 4112 – Thặng dư vốn CP ( số chênh lệch giữa giá trị hài hòa và hợp lý lớn hơn mệnh giá CP ) .
+ Nếu giá phát hành ( theo giá trị hài hòa và hợp lý ) của CP tại ngày diễn ra trao đổi nhỏ hơn mệnh giá CP, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( theo giá trị hài hòa và hợp lý )
Nợ TK 4112 – Thặng dư vốn CP ( số chênh lệch giữa giá trị hài hòa và hợp lý nhỏ hơn mệnh giá CP )

Có TK 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu (theo mệnh giá).

+ Chi tiêu phát hành CP thực tiễn phát sinh, ghi :
Nợ TK 4112 – Thặng dư vốn CP
Có những TK 111, 112, …

– Nếu việc đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết được thanh toán bằng tài sản phi tiền tệ:

+ Trường hợp trao đổi bằng TSCĐ, khi đưa TSCĐ đem trao đổi, kế toán ghi giảm TSCĐ :
Nợ TK 811 – giá thành khác ( giá trị còn lại của TSCĐ đưa đi trao đổi )
Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ ( 2141 ) ( giá trị hao mòn )
Có TK 211 – TSCĐ hữu hình ( nguyên giá ) .
Đồng thời ghi tăng thu nhập khác và tăng khoản đầu tư vào công ty liên doanh do trao đổi TSCĐ :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( tổng giá thanh toán giao dịch )
Có TK 711 – Thu nhập khác ( giá trị hài hòa và hợp lý của TSCĐ đưa đi trao đổi )
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp ( TK 33311 ) ( nếu có ) .
+ Trường hợp trao đổi bằng mẫu sản phẩm, hàng hoá, khi xuất kho loại sản phẩm, hàng hoá đưa đi trao đổi, ghi :
Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán
Có những TK 155, 156, …
Đồng thời phản ánh lệch giá bán hàng và ghi tăng khoản đầu tư vào công ty liên doanh, link :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Có TK 511 – Doanh thu bán hàng và phân phối dịch vụ
Có TK 333 – Thuế và những khoản phải nộp Nhà nước ( 33311 ) .

– Nếu việc đầu tư vào công ty liên doanh được bên mua thanh toán bằng việc phát hành trái phiếu:

+ Trường hợp giao dịch thanh toán bằng trái phiếu theo mệnh giá, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( theo giá trị hài hòa và hợp lý )
Có TK 34311 – Mệnh giá trái phiếu .
+ Trường hợp thanh toán giao dịch bằng trái phiếu có chiết khấu, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( theo giá trị hài hòa và hợp lý )
Nợ TK 34312 – Chiết khấu trái phiếu ( phần chiết khấu )
Có TK 34311 – Mệnh giá trái phiếu .
+ Trường hợp thanh toán giao dịch bằng trái phiếu có phụ trội, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( theo giá trị hài hòa và hợp lý )
Có TK 34311 – Mệnh giá trái phiếu
Có TK 34313 – Phụ trội trái phiếu ( phần phụ trội ) .
+ Các ngân sách tương quan trực tiếp đến việc đầu tư vào công ty liên doanh, link như ngân sách tư vấn pháp lý, thẩm định giá …, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Có những TK 111, 112, 331, …

3.5. Các khoản chi phí liên quan đến hoạt động góp vốn liên doanh, liên kết phát sinh trong kỳ như lãi tiền vay để góp vốn, các chi phí khác, ghi:

Nợ TK 635 – giá thành kinh tế tài chính
Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ ( nếu được khấu trừ )
Có những TK 111, 112, 152, …

3.6. Kế toán cổ tức, lợi nhuận được chia:

– Khi nhận được thông báo về cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền từ công ty liên doanh, liên kết cho giai đoạn sau ngày đầu tư, ghi:

Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1388 )
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động giải trí kinh tế tài chính .

– Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận của giai đoạn trước khi đầu tư hoặc cổ tức, lợi nhuận được chia (bằng tiền) đã sử dụng để đánh giá lại giá trị khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết khi xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá, ghi:

Nợ những TK 111, 112, 138
Có TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link .

3.7. Kế toán thanh lý, nhượng bán khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết:

Nợ những TK 111, 112, 131, 152, 153, 156, 211, 213, … ( giá trị thanh lý, nhượng bán thu được bằng tiền hoặc gia tài )
Nợ TK 228 – Đầu tư khác ( giá trị đầu tư vào công ty liên doanh, link còn lại không còn thỏa mãn nhu cầu điều kiện kèm theo đầu tư vào công ty liên doanh, link, chuyển thành đầu tư khác )
Nợ TK 635 – Chi tiêu kinh tế tài chính ( nếu lỗ )
Có TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link .
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động giải trí kinh tế tài chính ( nếu lãi ) .

3.8. Chi phí thanh lý, nhượng bán khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết, ghi:

Nợ TK 635 – Chi tiêu kinh tế tài chính
Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ ( nếu được khấu trừ )
Có những TK 111, 112, 331 …

3.9. Trường hợp đầu tư thêm để công ty liên doanh, liên kết trở thành công ty con và nắm giữ quyền kiểm soát, ghi:

Nợ TK 221 – Đầu tư vào công ty con ( gồm có giá trị khoản đầu tư thêm và giá trị khoản đầu tư vào công ty liên doanh, link chuyển sang )
Có những TK 111, 112, 152, 153 … ( giá trị những khoản đầu tư thêm )
Có TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link ( ghi giảm khoản đầu tư vào công ty liên doanh, link ) .

3.10. Kế toán khoản vốn góp liên doanh bằng quyền sử dụng đất do Nhà nước giao:

– Khi doanh nghiệp Nước Ta được Nhà nước giao đất để góp vốn liên doanh với những công ty quốc tế bằng giá trị quyền sử dụng đất, mặt nước, mặt biển, thì sau khi có quyết định hành động của Nhà nước giao đất và làm xong thủ tục giao cho liên doanh, ghi :
Nợ TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, link
Có TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu ( chi tiết cụ thể vốn Nhà nước ) .
– Trường hợp bên Nước Ta được Nhà nước giao đất để tham gia liên doanh, khi chuyển nhượng ủy quyền vốn góp thì triển khai như sau :
+ Khi chuyển nhượng ủy quyền vốn góp vào công ty liên doanh cho bên quốc tế và trả lại quyền sử dụng đất cho Nhà nước, ghi :
Nợ TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu
Có TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh .
+ Nếu bên đối tác chiến lược giao dịch thanh toán cho bên Nước Ta gia tài ngoài quyền sử dụng đất ( trong trường hợp này công ty liên doanh chuyển sang thuê đất ), ghi :
Nợ những TK 111, 112, …
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động giải trí kinh tế tài chính .
– Trường hợp bên Nước Ta chuyển nhượng ủy quyền phần vốn góp cho bên quốc tế trong công ty liên doanh và trả lại quyền sử dụng đất và chuyển sang hình thức thuê đất. Công ty liên doanh phải ghi giảm quyền sử dụng đất và ghi giảm nguồn vốn kinh doanh thương mại tương ứng với quyền sử dụng đất. Việc giữ nguyên hoặc ghi tăng vốn nhờ vào vào việc đầu tư tiếp theo của chủ chiếm hữu. Tiền thuê đất do cơ sở này giao dịch thanh toán không tính vào vốn chủ sở hữu mà hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh thương mại theo những kỳ tương ứng .

3.11. Kế toán giao dịch mua, bán giữa bên tham gia liên doanh và công ty liên doanh: Kế toán phản ánh như giao dịch đối với các giao dịch mua, bán với khách hàng thông thường (trừ khi áp dụng phương pháp vốn chủ sở hữu).

3.12. Ghi nhận vào báo cáo tài chính:

Tại thời điểm lập báo cáo tài chính, toàn bộ các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết hiện còn được kế toán ghi nhận vào chỉ tiêu mã số 252 “ Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết ” thuộc “ Đầu tư tài chính dài hạn” (mã số 250) trên “Bảng cân đối kế toán”.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp