Sự hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ của thực vật

Bài viết giới thiệu về đặc điểm thích nghi của rễ cây đối với chức năng hấp thụ nước và ion khoáng ; các con đường vận chuyển ở thực vật

I.CÁC DẠNG NƯỚC TRONG CÂY VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI TẾ BÀO  VÀ  CƠ THỂ THỰC VẬT

Nước trong cây có 2 dạng chính : nước link và nước tự do .+ Nước tự do là những dạng nước trong thành phần TB, trong những khoang gian bào, trong những mạch dẫn .. không bị hút bởi những phân tử tích điện hay những dạng link hóa học\ ( \ rightarrow \ ) Vai trò : đóng vai trò quan trọng với cây : làm dung môi, làm giảm nhiệt độ của cở thể khi thoát hơi nước, tham gia vào môt số quy trình trao đổi chất, bảo vệ độ nhớt của chất nguyên sinh, giúp cho quy trình tra đổi chất diễn ra thông thường+ Nước link là dang nước bị những phân tử tích điện hút bởi một lực nhất định hoặc trong những link hóa học ở những thành phần của tế bào\ ( \ rightarrow \ ) Vai trò : Giúp bảo vệ độ bền vững và kiên cố của mạng lưới hệ thống keo trong chất nguyên sinh của TB ( Qua đó giúp nhìn nhận năng lực chịu hạn và chịu nóng của cây )

II. RỄ LÀ CƠ QUAN HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG:

Tuỳ từng loại thiên nhiên và môi trường, rễ cây có những hình thái khác nhau để thích nghi với tính năng hấp thụ nước và muối khoáng- Rễ gồm rễ chính và rễ bên, chúng tăng trưởng đâm sâu, lan tỏa và hướng tới nguồn nước trong đất. Rễ sinh trưởng nhanh về chiều sâu, phân nhánh chiếm chiều rộng và tăng nhanh về số lượng lông hút- Rễ cây trên cạn hấp thu nước và ion khoáng hầu hết qua miền lông hút .- Cấu tạo của TB lông hút :+ Bản chất là do những TB biểu bì lê dài ra+ Thành TB mỏng mảnh không thấm cutin+ Chỉ có 1 không bào TT lớn+ Áp suất thẩm thấu rất cao do hoạt đọng hô hấp của rễ mạnh

III. CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG Ở RỄ CÂY:

1. Hấp thụ nước và ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

a. Hấp thụ nước 

– Sự xâm nhập của nước từ đất vào tế bào lông hút theo cơ chế thụ động (cơ chế thẩm thấu): nước di chuyển từ môi trường nhược trương (ít ion khoáng, nhiều nước) sang môi trường ưu trương (nhiều ion khoáng, ít nước)

– Dịch của tế bào rễ là ưu trương so với dung dịch đất là do 2 nguyên do :+ Quá trình thoát hơi nước ở lá đóng vai trò như cái bơm hút+ Nồng độ những chất tan cao do được sinh ra trong quy trình chuyển hoá vật chất

b. Hấp thụ ion khoáng  

– Các ion khoáng xâm nhập vào tế bào rễ cây theo 2 chính sách :+ Cơ chế thụ động : 1 số ít ion khoáng đi từ đất vào tế bào lông hút theo chính sách thụ động ( đi từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ thấp )+ Cơ chế dữ thế chủ động : một số ít ion khoáng mà cây có nhu yếu cao ( ion kali ) vận động và di chuyển ngược chiều gradien nồng độ, xâm nhập vào rễ theo chính sách dữ thế chủ động, yên cầu phải tiêu tốn nguồn năng lượng .

    2. Dòng nước và ion khoáng đi từ đất vào mạch gỗ của rễ:

– Theo 2 con đường : gian bào và tế bào chất .+ Con đường gian bào

+ Con đường tế bào chất :

* Vai trò của đai Caspari: Chặn cuối con đường gian bào không được chọn lọc giúp điều chỉnh, chọn lọc các chất vào tế bào, cây. Có thể coi đây là một vòng đai ngăn cản sự di chuyển của nước và muối theo chiều ngang trong thân cây.
=> chọn lọc các chất cần thiết ngăn cản chất độc nói cách khác nó là cơ “quan kiểm dịch” các chất thấm vào mạch dẫn

IV. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC TÁC NHÂN MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG Ở RỄ CÂY:

– Các yếu tố ngoại cảnh như : áp suất thẩm thấu của dung dịch đất, độ pH, độ thoáng của đất … tác động ảnh hưởng đến sự hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ .+ Oxi : Nồng độ oxi trong đất giảm -> sự sinh trưởng của rễ giảm, đồng thời làm tiêu biến những TB lông hút -> sự hút nước giảmThiếu oxi -> quy trình hô hấp yếm khí tăng sinh ra chất đoc với cây+ Độ axit : pH tác động ảnh hưởng đến nồng độ những chất trong dung dịch đất -> ảnh hưởng tác động đến năng lực hấp thụ của cây

Bài tập tự giải

Câu 1. Rễ thực vật trên cạn có đặc điểm hình thái gì thích nghi với chức năng tìm nguồn nước, hấp thụ nước và ion khoáng?

Câu 2. Nước được vận chuyển từ đất vào mạch gỗ của rễ bằng con đường nào?

Câu 3. Tại sao quá trình hấp thụ nước và chất khoáng lại liên quan chặt chẽ với quá trình hô hấp của rễ?

Câu 4. Trình bày vai trò của nước đối với tế bào và cơ thể thực vật?

Câu 5. Cho biết vị trí và vai trò của đai Caspari trong cơ chế hấp thu nước?

Câu 6. Trình bày cách hấp thu thụ động và chủ động các chất khoáng từ đất vào rễ cây? Hai cách hấp thu đó có những điểm nào khác nhau?

Câu 8. Vì sao nhiều cây trên cạn bị ngập úng lâu ngày thì bị chết? Vì sao một số cây thường xuyên sống trong nước như cây đước lại có rễ mọc ngược, nhô lên khỏi mặt đất?

Tất cả nội dung bài viết. Các em hãy xem thêm và tải file chi tiết dưới đây:

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Sinh lớp 11 – Xem ngay

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường