Đất hiếm là gì? Nơi nào ở Việt Nam có đất hiếm?

Đất hiếm là loại khoáng sản đặc biệt, đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp và công nghệ kỹ thuật cao trên thế giới. Nhưng khi nhắc đến đất hiếm thì nó vẫn là một khái niệm xa lạ với nhiều người. Vậy đất hiếm là gì? Đất hiếm có ứng dụng như thế nào? Nó có tác hại gì không? Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn các vấn đề này thông qua bài viết sau đây của VietChem.

Đất hiếm là gì ?

Đất hiếm có tên tiếng anh là Rare earth, nó là nhóm 17 loại vật chất với những từ tính và tính điện hóa đặc biệt quan trọng. Đây là tập hợp của những nhóm nguyên tố hiếm có hàm lượng nhỏ trong vỏ Trái Đất và rất khó tách ra thành từng nguyên tố riêng không liên quan gì đến nhau .

Đất hiếm là gì ?

Lịch sử mày mò đất hiếm

• Khoáng vật đen “ytterbite” là nguyên tố đất hiếm đầu tiên được phát hiện vào năm 1787 bởi Trung úy Carl Axel Arhenius tại một mỏ đá ở làng Ytterby, Thụy Điển. Đến năm 1800, nguyên tố được đổi tên thành Gadolinite.

  Bạn đang đọc: Đất hiếm là gì? Nơi nào ở Việt Nam có đất hiếm?

• Năm 1803, có thêm hai nguyên tố đất hiếm được biết đến là Yttri và Xeri
• Đến năm 1839, Carl Gustaf Mosander, trợ lý của Berzelius, đã tách caria bằng giải pháp đun nóng nitrat và hòa loại sản phẩm nàu trong axit nitric. Oxit của muối hòa tan được gọi là lanthana. Sau đó, ông phân tách tiếp lanthana thành didymia và lanthana thuần túy .
• Vào năm 1842, từ yttria Mosander tách thành ba oxit là yttria nguyên chất, terbia và erbia. Đất cho ra muối màu hồng được ông gọi là terbium, còn đất tạ ra oxit peroxide màu vàng có tên erbium .
• Như vậy, đến năm 1842 đã có 6 nguyên tố đất hiếm được biết đến : yttri, xeri, lantan, didymi, erbi cùng terbi .
• Do khó khăn vất vả trong việc tách những sắt kẽm kim loại đất hiếm cũng như việc xác lập sự phân tách hoàn tất đã dẫn đến hàng loạt những công bố tò mò sai lầm đáng tiếc về những nguyên tố đất hiếm mới .
• Hiện nay, đã có 17 nguyên tố đất hiếm được công bố .

✈✈✈ Vật liệu Polymer là gì? Những ứng dụng của Polime trong đời sống

Danh sách 17 nguyên tố đất hiếm

Đất hiếm dùng để làm gì ?

1. Trong công nghiệp

• Được sử dụng trong việc sản xuất những nam châm hút vĩnh cửu cho máy phát điện
• Ứng dụng trong sản xuất nam châm từ cho những máy tuyển từ trong công nghệ tiên tiến tuyển khoáng. Nam châm là một trong những phần thiết yếu của ổ đĩa, mô tơ nhỏ, loa phát âm thanh, turbine chạy điện và máy phát .
• Chế tạo nên những đèn cathode trong những máy vô tuyến truyền hình
• Sử dụng làm chất xúc tác trong công nghệ tiên tiến lọc hóa dầu và giải quyết và xử lý thiên nhiên và môi trường
• Làm vật tư siêu dẫn
• quang điệnCác ion đất hiếm được dùng như những vật tư phát quang trong ứng dụng
• Ứng dụng trong công nghệ tiên tiến laser hồng ngoại với mục tiêu quân sự chiến lược
• Trong sản xuất cảm ứng của mạng lưới hệ thống tên lửa
• Ứng dụng thông dụng trong ngành công nghiệp kính. Sử dụng cerium, lanthanum và lutetium trong việc đánh mặt kính và thêm sắc tố cho kính .
• Trong những đồ gia dụng .
• Cũng hoàn toàn có thể tìm thấy trong những mẫu sản phẩm như ống nhòm, động cơ máy bay hay chất phụ gia trong mạng lưới hệ thống khí thải xe hơi nhằm mục đích hạn chế phát thải .

Đất hiếm là gì ? Ứng dụng trong sản xuất nam châm hút vĩnh cửu

2. Trong nông nghiệp

• Ứng dụng trong sản xuất phân bón. Các chế phẩm phân bón vi lượng giúp tăng hiệu suất cũng như sức chống chịu sâu bệnh cho cây cối .
• Một số thử nghiệm về bổ trợ thức ăn chăn nuôi
• Dùng cho diệt mối mọt trong những cây mục, góp thêm phần bảo tồn những di tích lịch sử lịch sử vẻ vang .

3. Trong y tế

• Ứng dụng trong sản xuất những thiết bị phẫu thuật, thuốc trị ung thư, máy tạo nhịp tim và thuốc viêm khớp .

Tác hại của đất hiếm

Ngoài các ứng dụng quan trọng đối với đời sống và sản xuất thì đất hiếm cũng được biết đến là các nguyên tố rất độc, trong đó có nhiều nguyên tố mang tính phóng xạ. Việc khai thác không đúng cách, hợp lý có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường.

• Tuy quy trình khai thác, tuyển, chế biến không quá phức tạp nhưng nó gây ảnh hưởng tác động nặng nề đến sức khỏe thể chất của người công nhân. Bên cạnh đó, cũng gây ô nhiễm cho thiên nhiên và môi trường xung quanh mỏ cùng những TT giải quyết và xử lý quặng, nhất là ô nhiễm không khí và ô nhiễm đất .
• Ngoài ra, việc khai thác đất hiếm cũng hoàn toàn có thể tàn phá thiên nhiên và môi trường. Các mỏ khai thải ra những loại sản phẩm phụ gốc sắt kẽm kim loại, gây nên thực trạng ô nhiễm nguồn nước, làm tác động ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Vì vậy, việc khai thác đất hiếm cần được chú trọng nghiên cứu và điều tra, tìm hướng đi thích hợp .

Tình trạng khai thác và sử dụng đất hiếm trên quốc tế

• Việc khai thác đất hiếm trên quốc tế đã mở màn từ thập niên 50 của thế kỷ trước, thứ nhất là những sa khoáng monazit trên những bờ biển. Tuy nhiên, do có chứa nhiều thorium mang tính phóng xạ nên việc khai thác monazit bị hạn chế .
• Từ những năm 1965, việc khai thác đất hiếm hầu hết diễn ra ở những vùng núi Pass, Colorado – Mỹ. Đến năm 1983, Mỹ mất vị trí duy nhất khai thác khi nhiều nước phát hiện ra những mỏ đất hiếm, tiêu biểu vượt trội là Trung Quốc. Vào năm 2004, vùng mỏ Bayan Obo ( Trung Quốc ) đã sản xuất 95,000 / 102,000 tấn đất hiếm của quốc tế .
• Trữ lượng đất hiếm trên quốc tế vào khoảng chừng 87,7 triệu tấn. Dự báo khi nhu yếu hằng năm chỉ 125,000 tấn thì 700 năm nữa sẽ hết sạch loại tài nguyên tài nguyên này .

Việc khai thác đất hiếm trên quốc tế đã được diễn ra từ lâu

Nơi nào ở Nước Ta có đất hiếm ?

• Ở Nước Ta, nguồn tài nguyên đất hiếm đang được nhìn nhận có trữ lượng khoảng chừng 11 triệu tấn và dự báo gồm 22 triệu tấn. Nó phân bổ đa phần ở miền Tây Bắc như những vùng Nậm Xe, Đông Pao, Mường Hum ( Tỉnh Lào Cai ) và Yên Phú ( Yên Bái ) .
• Đất hiếm trong sa khoáng đa phần ở dạng monazit, xenotim là loại phosphate đất hiếm và ít hơn là silicat đất hiếm gồm có 2 loại chính. Trong lục địa và ven biển, phân bổ ở những thềm sông, suối là những mỏ tại vùng Bắc Bù Khạng ( Nghệ An ) tiêu biểu vượt trội như : Pom Lâu – Bản Tằm, Châu Bình, Bản Gió với hàm lượng monazite khoảng chừng 0,15 – 4,8 kg / m3. Tại ven biển có nhiều những mỏ và điểm quặng sa khoáng ilmenit chứa những khoáng vật đất hiếm ( monazit, xenotim ) với hàm lượng từ 0,45 – 4,8 kg / m3 như những mỏ Kỳ Ninh, Kỳ Khang, Cẩm Hòa, … Tuy nhiên, lúc bấy giờ những khoáng vật hiếm trong những mỏ vẫn chưa được nhìn nhận vừa đủ .

Nơi nào ở Nước Ta có đất hiếm ?

Trên đây là những thông tin cơ bản về đất hiếm là gì mà VietChem đã tổng hợp. Hy vọng, bài viết có thể giúp ích cho bạn đọc khi tìm hiểu về vấn đề này. Thường xuyên truy cập hoachat.com.vn để đón đọc những bài viết mới hữu ích khác.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường