Quản lý thị trường: Khẳng định vai trò chủ công theo mô hình mới

Nhân kỷ niệm 70 ngày truyền thống cuội nguồn ngành Công Thương, ông Trần Hữu Linh – Tổng Cục trưởng Tổng cục QLTT – đã san sẻ với phóng viên báo chí Báo Công Thương về tác dụng đạt được của lực lượng QLTT, đặc biệt quan trọng là sự chuyển biến tích cực rõ ràng trong quản lý, quản trị, hiệu suất cao kiểm tra, trấn áp sau khi quy đổi sang quy mô ngành dọc.

Quản lý thị trường: Khẳng định vai trò chủ công theo mô hình mới
Ông Trần Hữu Linh – Tổng Cục trưởng Tổng cục QLTT

Ngay từ đầu thành lập mô hình theo ngành dọc, Tổng cục QLTT đã xác định tập trung vào năm nhiệm vụ chính là ổn định, kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, xây dựng, hoàn thiện hạ tầng pháp lý, ứng dụng công nghệ thông tin và công tác thông tin truyền thông. Xin ông cho biết kết quả đạt được từ những nhiệm vụ vừa nêu lên cho tới thời điểm hiện nay?

Sau 2 năm 6 tháng chính thức quản lý và vận hành theo quy mô ngành dọc, đây là thời gian tương đối tương thích để chúng tôi nhìn nhận lại những hiệu suất cao hoạt động giải trí theo quy mô mới này. Ngay từ khi xây dựng, Tổng cục xác lập kiến thiết xây dựng nội bộ lực lượng là quan trọng nhất. Do vậy, không thay đổi kiện toàn tổ chức triển khai cán bộ, nâng cao đội ngũ cán bộ là việc ưu tiên số 1 và số 2.

Đến thời điểm này, về cơ bản, ổn định và kiện toàn tổ chức cán bộ của Tổng cục đã được thực hiện tốt. Thực tế, khi thay đổi mô hình dẫn đến việc xáo trộn toàn bộ cơ cấu hệ thống tổ chức, cũng như tất cả các vị trí. Từ cấp đội phó, đội trưởng; trưởng, phó phòng; Cục trưởng, Cục phó; Tổng cục đều thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm và hệ số phụ cấp. Tất cả các vị trí trong lực lượng đều phải được bổ nhiệm lại. Chưa kể có những đồng chí trước đây là chi cục đủ điều kiện, tiêu chuẩn nhưng sau khi thành lập Tổng cục, không còn đủ điều kiện, tiêu chuẩn được bổ nhiệm, Tổng cục phải sắp xếp công tác tư tưởng để các đồng chí này chấp hành những vị trí thấp hơn.

Mặc dù công tác làm việc kiện toàn tổ chức triển khai cán bộ thực thi rất khó khăn vất vả, nhưng đã tạo sự ủng hộ, đồng thuận của hàng loạt lực lượng. Hiện nay, Tổng cục đã chỉ định xong 1 Tổng cục trưởng, 4 Phó Tổng cục trưởng, 63 cục trưởng, quyền cục trưởng và những cục phó, đội trưởng, đội phó. Một thành công xuất sắc nữa phải kể đến đó là tinh giản cỗ máy. Tổng cục là đơn vị chức năng duy nhất thực thi công tác làm việc tinh giản cỗ máy rất tốt. Thực tế, khi nhận chuyển giao, cả lực lượng có 675 đội QLTT, nhưng đến hết năm 2020, chỉ còn giữ lại 376 đội, đã giảm 45 % số đội QLTT. Từ chỗ, mỗi huyện có một đội nhưng lúc bấy giờ, hầu hết những đội đảm nhiệm từ 2 – 3 huyện, thậm chí còn là có đội đảm nhiệm 4 huyện. Rất mừng là sự tinh giản này không bị tác động ảnh hưởng đến chất lượng việc làm và tâm tư nguyện vọng, nguyện vọng của những cán bộ. Nhiệm vụ thứ hai là nâng cao chất lượng đội ngũ. Trong suốt thời hạn dài, cán bộ QLTT bị người dân, doanh nghiệp phản ánh về năng lượng khi kiểm tra địa phận, hay về đạo đức công vụ. Vì vậy, Tổng cục xác lập muốn lực lượng tiến lên “ Chính quy – chuyên nghiệp – tân tiến ” phải chăm sóc đến nâng cao chất lượng của kiểm soát viên thị trường, đặc biệt quan trọng là đạo đức nghề nghiệp. Cụ thể, Tổng cục QLTT liên tục tổ chức triển khai tập huấn, huấn luyện và đào tạo trong nội bộ lực lượng, cử đi học lớp nâng ngạch trấn áp. Bên cạnh đó, phối hợp với những hãng quốc tế và doanh nghiệp trong nước nhằm mục đích nâng cao năng lượng trình độ so với từng ngành hàng, mẫu sản phẩm đơn cử. Đặc biệt, để huấn luyện và đào tạo chính quy lực lượng, Tổng cục phối hợp với Trường Đại học Kinh tế quốc dân giảng dạy bậc ĐH về QLTT từ năm 2021. Thứ ba tương quan đến kiến thiết xây dựng thể chế. Tổng cục được nhà nước và Bộ Công Thương giao soạn thảo, trình phát hành 6 nghị định của nhà nước và rất nhiều thông tư tương quan đến quy trình tiến độ kiểm tra, trấn áp thị trường. Đơn cử như : Nghị định số 98/2020 / NĐ-CP ngày 26/8/2020 pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động giải trí thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền hạn người tiêu dùng. Nghị định số 99/2020 / NĐ-CP ngày 26/8/2020 lao lý xử phạt vi phạm hành chính trong nghành nghề dịch vụ dầu khí, kinh doanh thương mại xăng dầu và khí. Đây là những văn bản pháp lý rất quan trọng để tạo hành lang pháp lý giúp QLTT tiến hành việc làm. Thứ tư là ứng dụng công nghệ thông tin. Tổng cục đã có mạng lưới hệ thống quản trị bằng ứng dụng rất văn minh, đồng nhất, cung ứng nhu yếu cũng như tính thực tiễn. Thứ năm là công tác làm việc thông tin tiếp thị quảng cáo. Thời gian qua, Tổng cục đã tăng cường công tác làm việc thông tin tiếp thị quảng cáo, một mặt để người dân và xã hội biết được những việc làm mà lực lượng QLTT đang làm, kể cả những việc tốt và chưa tốt. Đây là kênh giám sát để giúp QLTT hoàn thành xong hơn. Mặt khác, thông tin truyền thông online cũng giúp cho người dân và doanh nghiệp nâng cao ý thức và cảnh báo nhắc nhở về những hành vi gian lận thương mại. Với 5 trách nhiệm chính đó, trong hơn 2 năm rưỡi xây dựng, Tổng cục đã cơ bản hoàn thành xong, tạo tiền đề tăng trưởng cho quá trình 5 năm tiếp theo.

Quản lý thị trường: Khẳng định vai trò chủ công theo mô hình mới
QLTT đã triệt phá nhiều đường dây, ổ nhóm về hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thực tế, sau khi tổ chức lại hệ thống các cơ quan QLTT theo ngành dọc, lần đầu tiên, lực lượng đã có những chiến dịch, có đề án mang tính tổng thể, toàn diện, đấu tranh đánh trực diện vào những trung tâm đầu nậu, trọng điểm về hàng lậu, hàng giả… được dư luận xã hội cũng như cộng đồng doanh nghiệp đánh giá rất cao. Ông có thể chia sẻ thêm về những “trận đánh” về buôn lậu, hàng giả của lực lượng QLTT trong thời gian qua?

Trong những năm vừa mới qua, nền kinh tế tài chính ngày càng tăng trưởng, hội nhập sâu và rộng. Chính sự tăng trưởng này dẫn đến những hành vi gian lận thương mại càng ngày càng tăng và theo khunh hướng phức tạp, tìm mọi cách luồn lách, tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Về nguyên tắc, ở đâu có thanh toán giao dịch thương mại, mua và bán diễn ra thì ở đó phải có bóng hình của lực lượng QLTT, kể cả những nơi vùng sâu, vùng xa, hải đảo đều có đội QLTT triển khai trách nhiệm kiểm tra, trấn áp thị trường. Bên cạnh việc kiểm tra, trấn áp hàng ngày, chúng tôi cũng triển khai theo Kế hoạch thanh tra, kiểm tra báo trước, kiểm tra chuyên đề, đặc biệt quan trọng là tăng nhanh kiểm tra đột xuất, kiểm tra theo những nghành, ngành hàng đơn cử, như xăng dầu, phân bón, hóa chất, mũ bảo hiểm, xe đạp điện, xe máy … Tuy nhiên, việc kiểm tra những vấn đề nhỏ lẻ như vậy chỉ mang tính phần ngọn. Để tập trung chuyên sâu triệt phá, có tác động ảnh hưởng lớn thì cần phải tiến công vào tụ điểm, đường dây. Chẳng hạn những đường dây chuyên buôn lậu, sản xuất hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm về bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt quan trọng là về thương mại điện tử.

Thực tế, từ khi thành lập, Tổng cục rất quan tâm đến công tác nắm bắt địa bàn, trinh sát, phối hợp với các lực lượng chức năng khác như hải quan, công an, cảnh sát kinh tế, an ninh kinh tế, thanh tra chuyên ngành. Đơn cử như năm 2019, Tổng cục phối hợp cùng các lực lượng như biên phòng, công an, tấn công vào một trong những điểm buôn lậu hàng xâm phạm quyền trí tuệ rất lớn ở Móng Cái, Quảng Ninh. Đây là hai trung tâm bán hàng nhập lậu và rất nhiều hàng giả công khai, ngang nhiên. Đây là vụ việc rất lớn, chúng tôi đã làm rất thành công. Đến năm 2020, tiếp tục tấn công một kho hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các thương hiệu nổi tiếng trên thế giới ở Lào Cai. Vụ việc này cho thấy mức độ, quy mô vi phạm khác trước rất nhiều, những mô hình này chủ yếu kinh doanh trên mạng, còn kho ở một nơi rất xa trung tâm. Sang năm 2021, QLTT cũng tiến hành những vụ việc lớn khác, như đối với lĩnh vực phân bón, QLTT cùng với Cục cảnh sát kinh tế C03 Bộ Công an lần đầu tiên bắt giữ và khởi tố hình sự những đối tượng sản xuất phân bón ở Đồng Nai và Lâm Đồng.

Hay cách đây 3 tuần, QLTT đã chỉ huy tiến công vào một tụ điểm bán trên mạng với hàng nghìn mẫu sản phẩm trá hình những hãng thời trang nổi tiếng như Hemes tại Tỉnh Nam Định, Tỉnh Ninh Bình. Gần đây nhất, Đội QLTT số 17 ( Cục QLTT TP.HN ) đã phát hiện 2 cơ sở sản xuất khối lượng lớn nước giặt trá hình tên thương hiệu của Đất nước xinh đẹp Thái Lan. Qua những vấn đề trên cho thấy, việc kiểm tra, trấn áp hàng ngày chỉ là phần ngọn, còn chúng tôi phải nỗ lực làm thế nào có đủ thông tin trinh thám tốt, phối hợp những lực lượng để tiến công vào những sào huyệt, ổ nhóm như thế thì mới triệt được tận gốc.

Thưa ông, mặc dù đạt kết quả nhất định, tuy nhiên, với địa bàn rộng, nhiệm vụ lớn, điều này gây không ít khó khăn cho lực lượng QLTT?

Việc tinh giản cỗ máy giúp tinh gọn, linh động hơn, nhưng đi kèm với đó là trách nhiệm quản trị sẽ khó khăn vất vả hơn rất nhiều. Bởi trước đây, mỗi đội chỉ đảm nhiệm một huyện nhưng giờ đây một đội đảm nhiệm tối thiểu 2-3 địa phận, có đội còn đảm nhiệm 4 địa phận. Như TP.HN, một đội có khoảng chừng 15 người, nếu đảm nhiệm 1 Q. như Hoàn Kiếm hay Ba Đình, trong khi một Q. có đến 40.000 – 50.000 cơ sở kinh doanh thương mại. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất của lực lượng QLTT rất nghèo nàn, thiếu thốn so với những lực lượng khác. Hiện nay, có đội chưa đủ một xe hơi, hay tỷ suất một kiểm soát viên có một máy tính cũng chưa đạt, rất nhiều Cục QLTT chưa có trụ sở chính thức, phải đi thuê, mượn trụ sở của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh. Ngoài tính phức tạp của địa phận thị trường ngày càng lớn, lực lượng QLTT địa phương không chỉ chịu sự chỉ huy của Bộ Công Thương, Tổng cục mà còn triển khai cả trách nhiệm chính trị, kinh tế tài chính xã hội. Trong 2 năm vừa mới qua, lực lượng phải Giao hàng công tác làm việc chính trị xã hội rất nhiều. Ví dụ năm 2019 với dịch tả lợn châu Phi, QLTT đã cùng những lực lượng địa phương tương hỗ bà con nông dân. Lúc đó, đều phải cử người trực 24/24 trước cửa những chốt để bảo vệ trấn áp không được luân chuyển động vật hoang dã, gia súc, gia cầm, đơn cử là loại sản phẩm từ lợn trái phép và đến giờ đây vẫn chưa chấm hết. Đến năm 2020, khi có dịch Covid-19 hoành hành, lực lượng đã tập trung chuyên sâu nguồn lực để phòng, chống dịch, nhiều lúc làm cả những việc ngoài tính năng, trách nhiệm mình. Tuy nhiên, đây là trách nhiệm chính trị, kinh tế tài chính xã hội mà quốc gia, nhà nước, những tỉnh phó thác, nên lực lượng QLTT vẫn sẵn sàng chuẩn bị nhận trách nhiệm. Tuy nhiên, với cơ sở vật chất thiếu thốn, lực lượng mỏng mảnh, địa phận to lớn, dẫn đến thực trạng nhiều khi do người ít nên làm không hết việc hoặc sót việc … Trước tình hình trên, Tổng cục xác lập phải liên tục tăng nhanh, nâng cao trình độ cho cán bộ trấn áp thị trường, đặc biệt quan trọng chăm sóc đến việc ứng dụng công nghệ tiên tiến để thao tác 1 cách văn minh, mưu trí hơn, như vậy mới cung ứng được nhu yếu việc làm lúc bấy giờ.

Thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ rất “bận rộn” trong công tác đấu tranh ngăn chặn gian lận thương mại, hàng giả, hàng lậu. Với bối cảnh mới, lực lượng QLTT không đơn thuần tập trung vào các nhiệm vụ ở thị trường nội địa mà còn liên quan chặt chẽ đến hội nhập, hợp tác quốc tế như chống gian lận xuất xứ, gian lận thương mại, hợp lực cùng các lực lượng chức năng chống buôn lậu qua biên giới. Xin ông chia sẻ những kế hoạch thời gian tới của lực lượng, đặc biệt là mục tiêu xây dựng lực lượng “chính quy – chuyên nghiệp – hiện đại”?

Năm 2021 là năm lực lượng QLTT bước vào quy trình tiến độ mới, triển khai kế hoạch 5 năm tăng trưởng kinh tế tài chính xã hội của quốc gia. QLTT đã lên lộ trình tăng trưởng lực lượng cũng như cung ứng yên cầu, nhu yếu tăng trưởng kinh tế tài chính thương mại trong trong nước. Đây là trách nhiệm, sứ mạng của lực lượng. Giai đoạn này, Tổng cục vẫn liên tục ưu tiên nâng cao chất lượng đội ngũ. Bởi trước những diễn biến, phương pháp, thủ đoạn phức tạp lúc bấy giờ, nếu không ngừng nâng cao trình độ của kiểm soát viên thì khó lòng cung ứng được nhu yếu của thị trường, việc làm. Thực tế, lực lượng QLTT là lực lượng duy nhất chưa được đào tạo và giảng dạy một cách chính quy. Nếu so với những lực lượng khác như biên phòng, hải quan, công an, thuế, … đều có huấn luyện và đào tạo chính quy, chuyên nghiệp và bài bản ở Lever ĐH. Duy nhất QLTT là những cán bộ tuyển vào từ những ngành khác và tự học lẫn nhau. Bên cạnh việc tự đào tạo và giảng dạy, tập huấn thì năm 2021, Tổng cục cùng với Trường Đại học Kinh tế quốc dân mở chuyên ngành giảng dạy cử nhân về chuyên ngành quản trị thị trường. Kỳ vọng đây sẽ là cán bộ trong tương lai được đào tạo và giảng dạy một cách chuyên nghiệp và bài bản, tổng thể và toàn diện.

Thứ hai là sẽ tiến hành kiểm tra, sát hạch trình độ cán bộ, nếu đạt được theo quy định thì mới tiếp tục sử dụng, còn không, sẽ phải điều động, luân chuyển. Kiên quyết ở địa bàn nóng, nếu để xảy ra sai phạm thì sẽ điều động, luân chuyển người đứng đầu là Cục trưởng, đội trưởng, để tránh tình trạng “làm lâu năm sẽ nảy sinh ra hiện tượng bảo kê”.

Còn về công tác làm việc trình độ sẽ phải chuyển dần hình thức kiểm tra, trấn áp đi bắt giữ, thu giữ ở ngoài đường. Trong toàn cảnh nền kinh tế tài chính số có tín hiệu thông dụng, sửa chữa thay thế dần thương mại truyền thống lịch sử nên Tổng cục QLTT đang sẵn sàng chuẩn bị lực lượng, trình độ trình độ để phòng chống những hành vi gian lận thương mại mới, nhất là gian lận thuế nguồn gốc sản phẩm & hàng hóa, đặc biệt quan trọng, gian lận thương mại trên những nền tảng mạng xã hội …. Hầu hết những vấn đề lớn kiểm tra, bắt giữ được là do nguồn tin báo từ cơ sở, doanh nghiệp bị xâm phạm, hay người dân mua phải hàng giả, hàng nhái, hàng lậu. Vì vậy làm thế nào để tạo ra mạng lưới cộng tác viên, người dân, khi có bất kể hành vi gian lận gì, họ sẽ thông tin chúng tôi. Từ đó tạo ra niềm tin với cả người dân, doanh nghiệp. Đây là những việc mà Tổng cục QLTT sẽ tập trung chuyên sâu vào xử lý để tăng trưởng lực lượng theo hướng “ Chính quy – chuyên nghiệp – văn minh ”, cung ứng yên cầu của dân cư, xã hội cũng như trách nhiệm mà nhà nước, Bộ Công Thương giao cho.

Xin cảm ơn ông!