05 điều cần lưu ý để đọc hiểu văn bản pháp luật hiệu quả

Tra cứu văn bản pháp luật là một kỹ năng quan trọng mà dân luật cần phải biết, tuy nhiên sau khi tìm được văn bản rồi, việc đọc hiểu văn bản như thế nào lại là một vấn đề còn quan trọng hơn.

Có thể bạn quan tâm:

05 điều cần lưu ý để đọc hiểu văn bản pháp luật hiệu quả

Nội dung :

Thỉnh thoảng tôi có nhận được một số ít câu hỏi tương quan đến yếu tố này, ví dụ điển hình như : Tại sao văn bản pháp luật như vậy mà cơ quan có thẩm quyền bảo không vận dụng được cho tôi ? Quy định này có vận dụng được trường hợp của tôi không ? … Gần đây nhất tôi có nhận được một câu hỏi của một bạn tương quan đến pháp luật về người có công với cách mạng, trong đó bạn ấy cũng đã tìm được tương đối khá đầy đủ các pháp luật thiết yếu nhưng khi vận dụng thì lại có một chút ít nhầm lẫn, mà trọn vẹn không phải do bạn ấy .

Vậy nên bài viết hôm nay tôi sẽ chia sẻ 05 điều cần lưu ý để đọc hiểu văn bản pháp luật hiệu quả có kèm theo ví minh minh họa cho từng trường hợp cụ thể.

Thứ nhất: Phạm vi điều chỉnh

Khi bạn tìm được một nội dung tư vấn trên mạng, trong đó có trích dẫn một lao lý trong 1 văn bản luật nào đó có vẻ như giống trường hợp của mình, hoặc khi bạn tìm được một văn bản có vẻ như tương thích với việc mình đang cần xử lý, bạn đừng vội đọc ngay vào nội dung của điều luật hoặc nội dung lao lý yếu tố của bạn trong văn bản đó. Mà thứ nhất bạn nên xem đó là văn bản nào, đơn cử là số hiệu và tên của văn bản

• Ví dụ: Nghị định 99/2015/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở

Sau đó bạn tìm và tra cứu ra toàn văn nội dung văn bản đó ( chỉ cần tìm thôi chứ không phải đọc toàn văn đâu nhé ). Bạn nhìn ngay mấy điều tiên phong của văn bản, thường là tại Điều 1 sẽ có tên là Phạm vi kiểm soát và điều chỉnh :

• Ví dụ: Luật nhà ở 2014 có Phạm vi điều chỉnh như sau:

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Luật này pháp luật về chiếm hữu, tăng trưởng, quản trị, sử dụng nhà ở ; thanh toán giao dịch về nhà ở ; quản trị nhà nước về nhà ở tại Nước Ta .
Đối với thanh toán giao dịch mua và bán, cho thuê, cho thuê mua nhà tại thương mại của các doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh thương mại bất động sản thì triển khai theo lao lý của pháp luật về kinh doanh thương mại bất động sản .

Như vậy, chỉ với VD trên bạn đã hoàn toàn có thể thấy được sự thiết yếu phải đọc nội dung Điều này phải không. Nếu như thanh toán giao dịch mua và bán, cho thuê nhà tại thương mại của các doanh nghiệp mà bạn tìm ở trong luật nhà ở thì hoàn toàn có thể bạn sẽ không tìm được đúng điều mà bạn đang cần rồi .

Thêm một VD nữa để bạn thấy rõ hơn, đó là tại Nghị định 99/2015/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở (bạn chú ý hơn vào khoản 2 của Điều dưới đây nhé)

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

1. Nghị định này lao lý cụ thể và hướng dẫn thi hành 1 số ít điều, khoản về chiếm hữu nhà tại, tăng trưởng nhà tại, quản trị, sử dụng nhà tại, thanh toán giao dịch về nhà ở và quản trị nhà nước về nhà ở tại Nước Ta pháp luật tại Luật Nhà ở số65 / năm trước / QH13 ( sau đây gọi là Luật Nhà ở ) .

2. Việc quy định chi tiết một số điều, khoản về phát triển nhà ở xã hội; quản lý, sử dụng nhà ở xã hội không thuộc sở hữu nhà nước; cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống thông tin về nhà ở; giao dịch mua bán, thuê, thuê mua nhà ở thương mại của doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh bất động sản; thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực nhà ở được thực hiện theo các Nghị định khác của Chính phủ.

Vậy đó, thứ nhất bạn nên đọc Phạm vi vận dụng của 1 văn bản pháp luật ( thường thì nằm ngay Điều 1 của hầu hết văn bản ), điều này lao lý chung và khái quát thôi nhưng đọc cũng dễ hiểu và giúp bạn có tưởng tượng cơ bản về văn bản mình sắp đọc .
Một số Bộ luật đặc trưng như Bộ luật hình sự ví dụ điển hình, sẽ không theo nguyên tắc sắp xếp điều luật thông dụng trên, chính do điều đó không tương thích và cũng không thiết yếu, và tôi nghĩ chắc bạn cũng không thấy cần chăm sóc lắm đến yếu tố đặc trưng này .

Thứ hai : Đối tượng vận dụng

Cũng như Phạm vi vận dụng, Đối tượng vận dụng pháp luật các chủ thể sẽ chịu sự kiểm soát và điều chỉnh hoặc không chịu sự kiểm soát và điều chỉnh của văn bản bạn đang đọc. Nội dung này không nằm đâu xa, thường là ở ngay Điều 2 của một văn bản, cũng có trường hợp nằm chung luôn với Điều 1, so với những văn bản mà đối tượng người dùng vận dụng đã quá rõ ràng, hoàn toàn có thể đôi lúc bạn thấy nó nằm ở Điều 3, nói chung không đi đâu xa được .

• Ví dụ: Tại Điều 2, Luật xây dựng 2014 quy định như sau:

Điều 2. Đối tượng áp dụng

Luật này vận dụng so với cơ quan, tổ chức triển khai, cá thể trong nước ; tổ chức triển khai, cá thể quốc tế hoạt động giải trí góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng trên chủ quyền lãnh thổ Nước Ta .
Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có pháp luật khác với lao lý của Luật này thì vận dụng pháp luật của điều ước quốc tế đó .

Đa phần tên Điều này sẽ là Đối tượng vận dụng như VD tôi nêu trên, nhưng cũng có những trường hợp là tên khác .

• Ví dụ: Tại Nghị định số 31/2013/NĐ-CP quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

Điều 2. Những trường hợp không áp dụng

Nghị định này không vận dụng so với những trường hợp sau :
1. Đào ngũ, đầu hàng, phản bội, chiêu hồi .
2. Đang chấp hành án tù giam, tù chung thân hoặc bị phán quyết về một trong các tội về xâm phạm bảo mật an ninh vương quốc .
3. Bị tước thương hiệu quân nhân, thương hiệu công an nhân dân, thương hiệu dân quân tự vệ ; bị buộc thôi việc .

Đó là một cách lao lý khác của phần Đối tượng vận dụng
Phần Đối tượng vận dụng so với Luật, Bộ luật mà nói thì pháp luật khá tổng quát, hoàn toàn có thể bạn chưa cần đọc cũng sẽ tưởng tượng được phần nào, nhưng bạn sẽ thấy rất thiết yếu khi đọc các Nghị định, Thông tư hoặc các văn bản dưới luật khác .

Thứ ba : Hiệu lực văn bản

Phần này ai cũng biết là quan trọng, có điều vị trí của nó nằm hơi xa các điều trên nên có lẽ rằng nhiều người quên mất. Thêm nữa là khi bạn đọc một câu vấn đáp giải đáp pháp luật ở trên mạng thường thì trong đó ít khi nhắc đến hiệu lực hiện hành của văn bản mà họ đang trích dẫn, hoàn toàn có thể câu vấn đáp đó tại thời gian vấn đáp thì văn bản đang có hiệu lực hiện hành, nhưng tại thời gian bạn tra cứu thì lại có văn bản mới thay thế sửa chữa mà họ chưa update ví dụ điển hình .
Lưu ý nhỏ nữa là nếu như bạn đọc nguyên văn một văn bản, thì cái ngày ở ngay phía bên phải trên đầu văn bản đó chỉ là ngày phát hành văn bản thôi, không phải là ngày văn bản có hiệu lực thực thi hiện hành .

• Ví dụ nhé: Phần đầu của Nghị định 99/2015/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở bạn sẽ thấy

Bạn có nhìn thấy dòng Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2015 không? Đó là ngày ban hành văn bản thôi. Còn hiệu lực của văn bản, tuy không nằm gần nhưng rất dễ tìm, bạn chỉ cần kéo xuống Điều khoản cuối cùng hoặc gần Điều cuối cùng của văn bản, Ví dụ luôn trong Nghị định số 99/2015/NĐ-CP ở trên, phần hiệu lực nằm ở Điều 87 trên tổng số 88 Điều của Nghị định 99

Điều 87. Hiệu lực thi hành

1. Nghị định này có hiệu lực hiện hành thi hành kể từ ngày 10 tháng 12 năm năm ngoái .
2. Các Nghị định sau đây hết hiệu lực thực thi hiện hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực hiện hành thi hành :

– …
3. Các nội dung tương quan đến tăng trưởng nhà tại ( gồm có cả việc quyết định hành động, chấp thuận đồng ý chủ trương góp vốn đầu tư dự án Bất Động Sản thiết kế xây dựng nhà ở ), chiếm hữu nhà tại, quản trị, sử dụng nhà tại, thanh toán giao dịch về nhà tại, quản trị nhà nước về nhà ở được pháp luật trong các Nghị định của nhà nước, Quyết định của Thủ tướng nhà nước, các văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phát hành trước ngày Nghị định này có hiệu lực thực thi hiện hành thi hành mà khác với các lao lý thuộc khoanh vùng phạm vi kiểm soát và điều chỉnh của Nghị định này thì triển khai theo lao lý của Nghị định này .

Như vậy kể từ ngày 10/12/2015 thì Nghị định 99 trên mới mở màn được vận dụng
Với các bộ luật và luật cũng vậy thôi, bạn hoàn toàn có thể thấy rằng :

Bộ luật Lao động 2012 có hiệu lực thi hành vào ngày 01/5/2013

Xem thêm: Thủ tục đăng ký tạm trú online đơn giản nhất

Luật Đất đai 2013 có hiệu lực thi hành vào ngày 01/7/2014

Luật Doanh nghiệp 2014 có hiệu lực thi hành vào ngày 01/7/2015

Mới đây nhất, Bộ luật hình sự 2015, đáng ra có hiệu lực thi hành vào 01/7/2016 đã phải lùi thời hạn hiệu lực đến ngày 01/01/2018.

Điều khoản hiệu lực hiện hành không riêng gì lao lý mỗi ngày có hiệu lực thực thi hiện hành của văn bản, mà còn nhiều nội dung có ích khác hoàn toàn có thể thiết yếu cho bạn, VD như văn bản nào bị sửa chữa thay thế, hết hiệu lực thực thi hiện hành, trường hợp đặc biệt quan trọng của việc vận dụng hiệu lực hiện hành .. v .. v ..

Thứ tư: Điều khoản chuyển tiếp

Không phải văn bản nào cũng có Điều khoản chuyển tiếp, nhưng khi đã có thì đó lại là một nội dung rất quan trọng của việc vận dụng. Một văn bản có Điều khoản chuyển tiếp thì bạn đọc Điều khoản về hiệu lực thực thi hiện hành thôi là chưa đủ, mà buộc phải đọc thêm cả lao lý chuyển tiếp nữa mới vận dụng đúng chuẩn được. Điều khoản này cũng không ở đâu xa, ngay trước hoặc ngay sau Điều khoản về hiệu lực hiện hành .

• Ví dụ: Điều khoản chuyển tiếp của Luật nhà ở 2014 (nằm ngay sau Điều khoản hiệu lực)

Điều 182. Điều khoản chuyển tiếp

1. Các dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng nhà ở được phê duyệt trước ngày Luật này có hiệu lực hiện hành thì không phải thực thi phê duyệt lại theo pháp luật của Luật này, trừ trường hợp thuộc diện phải kiểm soát và điều chỉnh lại nội dung của dự án Bất Động Sản do Nhà nước kiểm soát và điều chỉnh lại quy hoạch đã phê duyệt hoặc trường hợp phải dành diện tích quy hoạnh đất trong dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng nhà ở thương mại để thiết kế xây dựng nhà tại xã hội hoặc phải dành diện tích quy hoạnh nhà tại xã hội để cho thuê theo pháp luật của Luật này .
Đối với dự án Bất Động Sản tăng trưởng nhà tại xã hội không có trong chương trình, kế hoạch tăng trưởng nhà tại của địa phương nhưng đã được chấp thuận đồng ý chủ trương góp vốn đầu tư dự án Bất Động Sản thì được liên tục triển khai theo lao lý của Luật này .
…
( dài quá nên chỉ trích dẫn khoản 1 thôi )

• Ví dụ tiếp: Điều khoản chuyển tiếp của Luật kinh doanh bất động sản 2014 (nằm ngay trước Điều khoản hiệu lực)

Điều 80. Điều khoản chuyển tiếp

1. Các doanh nghiệp kinh doanh thương mại bất động sản đang hoạt động giải trí mà chưa cung ứng đủ điều kiện kèm theo theo lao lý của Luật này thì phải bổ trợ đủ các điều kiện kèm theo trong thời hạn 01 năm kể từ ngày Luật này có hiệu lực hiện hành thi hành .
2. Các dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư kinh doanh thương mại bất động sản đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định hành động việc góp vốn đầu tư, đã được giao đất, cho thuê đất, đã có văn bản được cho phép chuyển nhượng ủy quyền dự án Bất Động Sản hoặc đã ký hợp đồng chuyển nhượng ủy quyền, bán, cho thuê, cho thuê mua trước ngày Luật này có hiệu lực thực thi hiện hành thi hành thì không phải làm lại thủ tục theo lao lý của Luật này
…
( dài quá nên cũng chỉ trích dẫn 2 khoản thôi )

Bạn chỉ cần đọc thôi là thấy Điều khoản chuyển tiếp có ích như thế nào rồi, chắc tôi không cần lý giải dài dòng thêm .

Khi bạn tra cứu Điều luật theo mục lục trong sách, nếu bạn muốn nhớ đó là điều bao nhiêu, bạn hãy tra cứu và tìm theo số điều, đừng tra cứu và tìm theo số trang trong mục lục .

Thứ năm : Văn bản dẫn chiếu

Lưu ý sau cuối, sau khi đọc đầu đọc đuôi văn bản rồi, biết đúng là nó vận dụng cho trường hợp nào rồi, bạn khởi đầu tìm đến nội dung văn bản, những nội dung pháp luật rõ ràng rồi thì không cần bàn thêm, nhưng có 1 số ít trường hợp, pháp luật ở văn bản này lại dẫn chiếu đến một văn bản khác

• Ví dụ: Điều 37 Luật kinh doanh bất động sản quy định như thế này:

Điều 37. Nguyên tắc chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất

1. Việc chuyển nhượng ủy quyền, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất phải phân phối các điều kiện kèm theo lao lý tại khoản 2 Điều 9 của Luật này .

2. Việc chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất phải tuân thủ các quy định của pháp luật đất đai về mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất và đăng ký đất đai.

Quy định như thế này thì đơn thuần rồi, bạn chỉ cần tra cứu và tìm trong các văn bản luật đất đai là được .

• Nhưng VD như thế này: Tại Khoản 1, Điều 7 của Nghị định 86/2015 NĐ-CP Quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập từ năm học 2015 – 2016 đến năm học 2020 – 2021

Điều 7. Đối tượng được miễn học phí

1. Người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng theo Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng số 26/2005/PL-UBTVQH11ngày 29 tháng 6 năm 2005, Pháp lệnh số 04/2012/UBTVQH13ngày 16 tháng 7 năm 2012 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng.

Bạn có thể thấy cụm từ “theo Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng”, nhưng điều này không có nghĩa là tất cả người có công với cách mạng và thân nhân của họ là được miễn học phí mà bạn phải dẫn chiếu đến những quy định cụ thể trong Pháp lệnh để xem đó là những đối tượng cụ thể nào, được những ưu đãi cụ thể gì, trong đó có miễn học phí hay không, chứ không phải là áp dụng cho tất cả đối tượng trong Pháp lệnh đó

Chính nhờ thắc mắc này của một bạn gửi cho tôi, mà tôi mới có ý tưởng cho bài viết này  

Lưu ý nhỏ ở đầu cuối, nhỏ quá nên không tách riêng 1 phần, đó là khi bạn đọc nội dung văn bản mà có một từ hay cụm từ nào đó mà bạn thấy chưa rõ, bạn hoàn toàn có thể thử tìm ở Điều Giải thích từ ngữ trong văn bản, thường thì nó hay nằm ở phần đầu văn bản ( Điều 3, 4 … ) và không phải văn bản nào cũng cần hoặc cũng có. Nhưng bạn cứ thử tìm xem .

• Ví dụ: Điều 3 Bộ luật Lao động 2012:

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Bộ luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau :
1. Người lao động là người từ đủ 15 tuổi trở lên, có năng lực lao động, thao tác theo hợp đồng lao động, được trả lương và chịu sự quản trị, điều hành quản lý của người sử dụng lao động .

2. Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức triển khai, hợp tác xã, hộ mái ấm gia đình, cá thể có dịch vụ thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động ; nếu là cá thể thì phải có năng lượng hành vi dân sự khá đầy đủ .
… .
( dài quá nên lại trích dẫn thôi )

Đó là 5 điều quan tâm theo kinh nghiệm tay nghề của tôi khi bạn muốn tự điều tra và nghiên cứu, đọc hiểu và vận dụng văn bản pháp luật. Tất nhiên đó là 5 điều rất cơ bản thôi, nhưng cũng hoàn toàn có thể giúp bạn trong bước đầu tiếp cận văn bản một cách thuận tiện hơn. Còn các yếu tố phức tạp hơn nữa, bạn hãy dành thời cơ cho các luật sư và chuyên viên pháp luật được giúp sức bạn nhé .
Đọc thì dài như vậy, nhưng thực ra số điều luật cần đọc trong một văn bản là không nhiều, đa phần ở phần đầu và phần cuối. Còn trường hợp văn bản quá ngắn như 1 công văn của Tổng cục thuế ví dụ điển hình, thì thôi bạn cứ đọc hết luôn cho gọn .

Hy vọng bài viết này sẽ phần nào giúp ích cho những ai chăm sóc. Nếu có quan điểm hay câu hỏi tương quan, các bạn hoàn toàn có thể gửi phản hồi ở dưới bài viết này .

Nguồn: Blue & Tansy (https://bluentansy.com/5-dieu-can-luu-y-khi-doc-hieu-van-ban-phap-luat)

Các tìm kiếm tương quan đến quan tâm khi đọc hiểu văn bản pháp luật, cách đọc pháp luật trong thông tư, thứ tự đọc văn bản, cách đọc văn bản quyết định hành động, cách trích dẫn văn bản pháp luật, pháp luật chuyển tiếp là gì, lao lý về pháp luật chuyển tiếp, cách update văn bản pháp luật mới, doc van ban phap luat

5/5 – ( 1947 bầu chọn )

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thủ Tục