Tác giả, Tác phẩm Ngữ văn lớp 10 – Nội dung tác phẩm, Dàn ý phân tích, Bố cục, Tóm tắt, Giá trị, Tác giả

Tác giả tác phẩm lớp 10

Tài liệu tác giả tác phẩm Ngữ văn lớp 10 học kì 1, học kì 2 vừa đủ Nội dung bài thơ, Nội dung đoạn trích, Nội dung tác phẩm, Hoàn cảnh sáng tác, sơ lược về tác giả, đọc hiểu văn bản và Dàn ý nghiên cứu và phân tích các tác phẩm trong chương trình Ngữ văn lớp 10 .

Tác giả tác phẩm Chiến thắng Mtao Mxây

I. Đôi nét về tác phẩm Chiến thắng Mtao Mxây

1. Bố cục (3 phần)

– Phần 1 (Từ đầu đến “cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoài đường”): Trận đánh giữa hai tù trưởng.

– Phần 2 ( Tiếp đến “ Họ đến bãi ngoài làng, rồi vào làng ” ) : Đăm Săn cùng nô lệ ra về sau thắng lợi .
– Phần 3 ( Còn lại ) : Cảnh Đăm Săn ăn mừng thắng lợi .

2. Tóm tắt

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây thuộc phần giữa của tác phẩm : Sau khi về làm chồng hai chị em tù trưởng Hơ Nhị và Hơ Bhị, Đăm Săn trở nên một tù trưởng phong phú và uy danh lừng lẫy. Các tù trưởng Kên Kên ( Mtao Grứ ) và tù trưởng Sắt ( Mtao Mxây ) lừa lúc Đăm Săn cùng các nô lệ lên rẫy, ra sông lao động sản xuất đã kéo người tới cướp phá buôn làng của chàng và bắt Hơ Nhị về làm vợ. Cả hai lần ấy Đăm Săn đều tổ chức triển khai đánh trả và thắng lợi, vừa cứu được vợ lại vừa sáp nhập được đất đai của cải của kẻ địch khiến cho oai danh của chàng càng lừng lẫy, bộ tộc càng giàu sang và đông đúc hơn .. Sau đó Đăm Săn cùng các nô lệ trở về sau thắng lợi và tổ chức triển khai ăn mừng, tiệc tùng linh đình .

3. Giá trị nội dung

Đoạn trích khẳng định chắc chắn sức mạnh và ngợi ca vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn – một người trọng danh dự, gắn bó với niềm hạnh phúc mái ấm gia đình và thiết tha với đời sống bình yên, phồn vinh của thị tộc, xứng danh là người anh hùng mang tầm vóc sử thi của dân tộc bản địa Ê-đê thời cổ dại .

4. Giá trị nghệ thuật

– Ngôn ngữ của người kể biến hóa linh động, hướng tới nhiều đối tượng người dùng ; ngôn từ đối thoại được khai thác ở nhiều góc nhìn. Ngôn ngữ sang chảnh, phối hợp ngôn từ kể, tả của người dẫn truyện và ngôn từ đối thoại của nhân vật, ngôn từ giàu âm thanh và hình ảnh .
– Nghệ thuật kể xem lẫn tả
– Các giải pháp thẩm mỹ và nghệ thuật : So sánh, cường điệu, phóng đại, trái chiều

II. Dàn ý phân tích Chiến thắng Mtao Mxây

I. Mở bài

– Giới thiệu khái quát về sử thi Đăm Săn và vị trí đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây : Sử thi Đăm Săn là bộ sử thi nổi tiếng của dân tộc bản địa Ê-đê kể về cuộc sống và sự nghiệp của tù trưởng Đăm Săn. Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây nằm ở phần giữa của tác phẩm, kể chuyện Đăm Săn đánh Mtao Mxây cứu vợ quay trở lại .
– Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật và thẩm mỹ của đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây : Đoạn trích kể chuyện Đăm Săn đánh thắng tù trưởng Mtao Mxây, cứu được vợ, đem vinh quang về cho dân làng. Đồng thời, đoạn trích bộc lộ được những đặc thù nghệ thuật và thẩm mỹ của thể loại sử thi anh hùng .

II. Thân bài

1. Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây

    a) Nguyên nhân của cuộc chiến

Đăm Săn khiêu chiến với Mtao Mxây vì Mtao Mxây đã cướp vợ của điều này chứng tỏ Đăm săn là người trọng danh dự cá thể, hội đồng ; gắn bó với niềm hạnh phúc mái ấm gia đình ; bộ tộc .

    b) Cuộc chiến giữa hai tù trưởng

– Thái độ của Đăm Săn và Mtao Mxây trước khi mở màn trận chiến :
+ Đăm Săn là người khiêu chiến : “ Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy ”, “ ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi ”, “ lấy cầu thang … ta chẻ ra kéo lửa ”, “ ta hụn cái nhà của nhà ngươi ” ..
→ Thông minh, tự tin, đường hoàng, bản lĩnh và có khí phách .
+ Mtao Mxây : “ tay ta đang còn bận ôm vợ hai tất cả chúng ta ”, “ ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm ”
→ Dữ tợn nhưng sợ sệt, hèn nhát, chần chừ trước quân địch .
– Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây
+ Hiệp đấu thứ nhất :
• Mtao Mxây : Múa khiên như game show, khiên kêu lạch xạch như quả mướp khô, chạy bước cao bước thấp, chạy hết từ bãi tây sang bãi đông, tự xem mình là tướng quen đánh trăm trận, quen xéo nát đất đai thiên hạ
→ Mtao Mxây kém cỏi nhưng huênh hoang, chém gió .
• Đăm Săn : thách Mtao Mxây múa khiên trước, lúc Mtao Mxây múa khiên Đăm Săn không hề nhúc nhích. Lúc Đăm Săn múa “ Một lầm xốc tới, chàng vượt qua đồi tranh. Một lần xôc tới nữa chàng vượt qua đồi lồ ô. Chạy vun vút qua phái đông, vun vút qua phía tây. ”
→ Bình tĩnh, thản nhiên, năng lực và bản lĩnh .
+ Hiệp đấu thứ hai : Đăm Săn đớp được miếng trầu mà Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn, sức chàng như tăng lên gấp bội, múa khiên càng mạnh, càng nhanh, càng đẹp, “ chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thaaso, gió như lốc … ”. Đăm Săn đuổi theo Mtao Mxây trúng nhưng không thửng đầu. Miếng trầu là phần thưởng cho Đăm Săn, là sức mạnh của cả hội đồng, là tấm lòng thủy chung của vợ .
→ Đăm Săn là người có sức mạnh khác thường và năng lực .
+ Hiệp đấu thứ ba : Nhờ Trời mách kế, Đăm Săn đuổi theo và đánh thắng được Mtao Mxây. Ông Trời là hình ảnh tượng trưng cho công lí, sức mạnh trí tuệ của đấng tối cao, sự thiên vị rõ ràng so với Đăm Săn và là lời khẳng định chắc chắn chính nghãi thuộc về chàng. Đồng thời, chi tiể ông Trời còn biểu lộ mối quan hệ thân mật, gắn bó mật thiết giữa con người với thần linh .
⇒ Với lối diễn đạt song hành, ngôn từ sang chảnh, giàu hình ảnh ; bút pháp phóng đại, … đã giúp tất cả chúng ta thấy Đăm Săn hơn hẳn Mtao Mxây cả về kĩ năng, sức lực lao động, phong độ, phẩm chất. Sự thắng lợi của Đăm Săn làm điển hình nổi bật hình ảnh, tầm vóc của người anh hùng sử thi Đam Săn .

2. Đăm Săn cùng nô lệ trở về sau chiến thắng

– Cuộc đối thoại giữa Đăm Săn và nô lệ : Đăm Săn và nô lệ đã đối đáp với nhau 3 lần và mỗi lần ấy đều có sự khác nhau. Qua đó, biểu lộ lòng mến phục, sự hưởng ứng tuyệt đối và lòng trung thành với chủ của mọi người dành cho Đăm Săn .
– Ý nghĩa cảnh Đăm Săn và nô lệ quay trở lại :
+ Sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi và nghĩa vụ, khát vọng của cá thể anh hùng với quyền lợi và nghĩa vụ, khát vọng của tập thể hội đồng
+ Thể hiện lòng thương mến, cảm phục của toàn thể hội đồng so với người anh hùng. Đó chính là ý chí thống nhất của toàn thể hội đồng Ê-đê
⇒ Sự ngưỡng mộ và tình cảm mến phục của nhân dân dành cho người anh hùng

3. Cảnh ăn mừng chiến thắng

– Lời ra lệnh mở tiệc : sự tự hào, tự tin vì sức mạnh và sự giàu sang của thị tộc mình
– Ra lệnh đánh nhiều cồng chiêng : biểu lộ niềm vui thắng lợi và sự giàu sang, sung túc, sang trọng và quý phái cùng vẻ đẹp niềm tin, vật chất của tù trưởng và của cả thị tộc ’
– Quang cảnh nhà Đăm Săn : mở tiệc to, khách đông nghịt, tôi tớ chật ních cả nhà. Tác giả dân gian sử dụng nghệ thuật và thẩm mỹ phóng đại, qua đó biểu lộ sự tự hào về một bộ tộc giàu mạnh và sự đồng tâm, thống nhất của cả hội đồng
– Hình ảnh Đăm Săn : Nằm trên võng, tóc thả trên, uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán, đôi mắt lộng lẫy, bắp chân to bằng xà ngang …
→ Hình ảnh Đăm Săn trở thành TT của bức tranh hoành tráng về cảnh thắng lợi. Hình ảnh Đăm Săn hiện lên đẹp một cách can đảm và mạnh mẽ, oai hùng, có sự lớn lao cả về hình thể, tầm vóc lẫn chiến công. Qua đó cho thấy cái nhìn đầy ngưỡng mộ, mến phục, tự hào của nhân dân với người anh hùng của hội đồng .

4. Nghệ thuật thể hiện

– Ngôn ngữcủa người kể biến hóa linh động, hướng tới nhiều đối tượng người tiêu dùng ; ngôn từ đối thoại được khai thác ở nhiều góc nhìn. Ngôn ngữ sang trọng và quý phái, tích hợp ngôn từ kể, tả của người dẫn truyện và ngôn từ đối thoại của nhân vật, ngôn từ giàu âm thanh và hình ảnh .
– Nghệ thuật kể xem lẫn tả
– Các giải pháp thẩm mỹ và nghệ thuật : So sánh, cường điệu, phóng đại, trái chiều

III. Kết bài

Khẳng định lại giá trị nội dung và thẩm mỹ và nghệ thuật của đoạn trích : Đoạn trích đã bộc lộ những đặc trưng cơ bản của thể loại sử thi : ngôn từ sang chảnh, giàu hình ảnh, giàu nhịp điệu. Qua đó giúp tất cả chúng ta nhận thức được lẽ sống, niềm vui của người anh hùng sử thi chỉ có được trong cuộc chiến đấu vì danh dự, niềm hạnh phúc và danh dự cho cộng động .

Tác giả tác phẩm Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy

I. Đôi nét về tác phẩm Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy

1. Xuất xứ

Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy trích từ Truyện Rùa Vàng trong Lĩnh Nam chích quá – một sưu tập truyện dân gian sinh ra vào lúc cuối thế kỉ XV .

2. Bố cục (2 phần)

– Phần 1 ( từ đầu đến bèn xin hòa ) : Quá trình An Dương Vương xây thành, chế nỏ, bảo vệ quốc gia .
– Phần 2 ( còn lại ) : Bi kịch tình yêu của Mị Châu, Trọng Thủy ggawsnvoiws thảm kịch nước mất, nhà tan

3. Tóm tắt văn bản

Sau khi giúp An Dương Vương thiết kế xây dựng xong Loa Thành, trước khi ra về, thần Kim Quy còn khuyến mãi ngay cho chiếc vuốt để làm lẫy nỏ thần. Nhờ có nỏ thần, An Dương Vương đánh bại quân Triệu Đà khi chúng sang xâm lược. Triệu Đà cầu hôn Mị Châu cho Trọng Thuỷ, vua An Dương Vương chấp thuận đồng ý. Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần rồi ngầm đổi mất lẫy thần mang về phương Bắc. Sau đó, Triệu Đà phát binh đánh Âu Lạc. Không còn nỏ thần, An Dương Vương thua trận, cùng Mị Châu chạy về phương Nam. Thần Kim Quy hiện lên kết tội Mị Châu, vua chém chết con rồi đi xuống biển. Mị Châu chết, máu chảy xuống biển thành ngọc trai. Trọng Thuỷ mang xác vợ về chôn ở Loa Thành, xác liền biến thành ngọc thạch. Vì quá tiếc thương Mị Châu, Trọng Thuỷ lao đầu xuống giếng mà chết. Người đời sau mò được ngọc trai, rửa bằng nước giếng ấy thì ngọc trong sáng thêm .

4. Giá trị nội dung

Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy lý giải nguyên do mất nước Âu Lạc và nêu lên bài học kinh nghiệm lịch sử dân tộc về việc giữ nước, niềm tin cẩn trọng với quân địch cùng cách xử lí đúng đắn trong mối quan hệ giữa cá thể và hội đồng, giữa cái riêng với cái chung, giữa nhà và nước .

5. Giá trị nghệ thuật

– Kết hợp thuần thục giữa cốt lõi lịch sử dân tộc với các cụ thể hư cấu
– Kết cấu ngặt nghèo, thiết kế xây dựng cụ thể hàm đọng, cô đúc, nhiều ý nghĩa cùng với những cụ thể tưởng tượng, hư cấu có giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ cao

II. Dàn ý phân tích Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy

I. Mở bài

– Giới thiệu khái quát về thể loại thần thoại cổ xưa : Truyền thuyết là những câu truyện kể dân gian, kể lại những câu truyện trong lịch sử vẻ vang dựng nước, giữ nước của cha ông ta, có sự tích hợp giữa cốt lõi lịch sử vẻ vang với yếu tố tưởng tượng, kì ảo .
– Giới thiệu nguồn gốc, khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật và thẩm mỹ của Truyện an Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy : Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy trích từ Truyện Rùa Vàng trong Lĩnh Nam chích quái. Truyện kể về quy trình xây thành, chế nỏ bảo vệ quốc gia của An Dương Vương và nguyên do mất nước Âu Lạc .

II. Thân bài

1. An Dương Vương xây thành, chế nỏ, bảo vệ đất nước

– Vua An Dương Vương xây thành ở đất Việt Thường nhưng gặp rất nhiều khó khăn vất vả, “ hễ đắp tới đâu là lại lở tới đấy ”. Vì vậy, vua lập đàn tai giới, cầu đảo bách thần. Sau đó, nghênh tiếp cụ già từ phương Đông tới và ra tận của đông chờ đón đón Rùa Vàng .
→ An Dương Vương là người quyết tâm, kiên trì, không ngại khó khăn, dồn hết tận tâm cho việc xây thành, luôn tâm lý cho vận mệnh của quốc gia và biết trọng người hiền tài .
– An Dương Vương cho xây thành “ rộng hơn ngàn trượng, xoắn như hình trôn ốc ”
→ Tài năng và tầm nhìn xa trông rộng của An Dương Vương .
– Khi Rùa Vàng từ biệt quay trở lại, An Dương Vương lo ngại hỏi : “ Nếu có giặc ngoài thì lấy gì mà chống ? ”
→ Ý thức, nghĩa vụ và trách nhiệm của người đứng đầu và niềm tin cẩn trọng cao độ .
– Lấy vuốt rùa làm lẫy, nhờ Cao Lỗ chế nỏ đánh thắng mọi quân địch, giặc xâm lược .
⇒ Thông qua các chi tiết cụ thể hư cấu, tưởng tượng ( cụ già, Rùa Vàng ) truyện đã kiến thiết xây dựng thành công xuất sắc hình tượng vua An Dương Vương – một vị vua anh minh, sáng suốt, luôn tâm lý cho vận mệnh của dân tộc bản địa, vì quyền lợi của nhân dân, biết trọng người tài, được sự đồng tâm, trợ giúp của cả trời đất và nhân dân. Vị vua ấy luôn nhận được sự tôn trọng, ngợi ca của toàn thể nhân dân .

2. Những sai lầm của An Dương Vương, bi kịch tình yêu của Mị Châu, Trọng Thủy và bài học từ bi kịch mất nước.

    a) Những sai lầm của An Dương Vương

– Chủ quan, mất cẩn trọng : Nhận lời cầu hòa của Triệu Đà, đồng ý chấp thuận gả con gái cho Trọng Thủy và chấp thuận đồng ý cho Trọng Thủy ở rể .
– Ỷ lại vào vũ khí mà không đề phòng, thiếu cẩn trọng cẩn trọng, xem thường kẻ địch : lúc giặc đến chân thành vẫn mải đánh cờ, cười nhạo quân địch .
– Chi tiết An Dương Vương tự tay giết chết con gái biểu lộ hành vi kinh khủng, dứt khoát đứng về phía công lí và quyền lợi chung của cả dân tộc bản địa, để cái chung lên trên tình riêng đó cũng là sự thức tỉnh muộn màng của An Dương Vương
– Chi tiết An Dương Vương cầm sừng tê bảy tấc, Rùa Vàng rẽ nước dẫn vua đi xuống biển đã huyền thoại hóa, bất tử hóa hình tượng vua An Dương Vương, qua đó, biểu lộ sự traan trọng, cảm mến của nhân dân với nhà vua .

    b) Bi kịch tình yêu của Mị Châu và Trọng Thủy

– Nhân vật Mị Châu :
+ Hết lòng yêu thương, tin yêu chồng : cho Trọng Thuỷ xem nỏ thần, khiến bảo vật giữ nước bị đánh cắp mà trọn vẹn không biết .
+ Nhẹ dạ cả tin, chỉ nghĩ đến niềm hạnh phúc cá thể : bị giặc đuổi, lưu lại đường cho Trọng Thủy lần theo
+ Bị kết tội là giặc, bị vua cha chém chết. Đó cũng là sự trừng trị nghiêm khắc cho sai lầm đáng tiếc của Mị Châu
+ Lời thề của Mị Châu trước lúc chết cũng chính là lời thanh minh của nàng cho tấm lòng trong trắng của mình .
+ Mị Châu chết, máu hóa thành ngọc trai, xác hóa thành ngọc thạch. Nàng không hóa than toàn vẹn trong một hình hài duy nhất mà nàng hóa thân – phân thân : máu chảy xuống biển, trai ăn phải hóa thành ngọc trai, xác hóa thành ngọc thạch. Hình ảnh đó vừa biểu lộ sự bao dung, thông cảm với sự trong sáng, ngây thơ, vô tình phạm tội ; vừa biểu lộ thái độ nghiêm khắc trừng trị cùng bài học kinh nghiệm lịch sử dân tộc vể xử lý quan hệ giữa nhà với nước, chung với riêng .
– Nhân vật Trọng Thủy :
+ Thời kì đầu : Trọng Thủy đóng vai trò là một tên gián điệp theo lệnh của vua cha sang làm rể → tìm hiểu bí hiểm .
+ Thời gian ở Loa Thành : lừa Mị Châu để triển khai thủ đoạn, chính sự chủ quan lơ là mất cẩn trọng của An Dương Vương, sự ngây thơ cả tin, toàn tâm toàn ý với chồng của Mị Châu đó giúp y hoàn thành xong kế hoạch đen tối .
+ Khi Mị Châu chết, y ôm xác vợ mếu máo, thương nhớ rồi tự tử. Đây chính là sự hối hận muộn màng của Trọng Thủy, đồng thời cho thấy Trọng Thủy cũng là một nạn nhân của cha mình .
+ Hình ảnh ngọc trai – giếng nước ở cuối chuyện là cách kết thúc phải chăng nhất cho câu truyện và cho số phận đôi trai gái. Hình ảnh này chứng tỏ sự trong sáng của Mị Châu, sự hóa giải tình cảm của Mị Châu, Trọng Thủy ở quốc tế bên kia và đó cũng chính là tấm lòng bao dung, thông cảm của nhân dân dành cho Mị Châu và Trọng Thủy .

    c) Bài học từ bi kịch mất nước

– Đề cao ý thức cẩn trọng với quân địch, không chủ quan khinh thường trước bất kể thực trạng nào .
– Luôn luôn đặt quan hệ riêng, chung cho đúng mực, phải đặt quyền hạn của dân tộc bản địa, quốc gia lên trên quyền hạn cá thể, mái ấm gia đình .

III. Kết bài

– Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật và thẩm mỹ của văn bản
– Mở rộng : Bài học dựng nước và giữ nước trong toàn cảnh lúc bấy giờ .
………………………..

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 10 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại thông minh, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không lấy phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k6: fb.com/groups/hoctap2k6/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Theo dõi chúng tôi không tính tiền trên mạng xã hội facebook và youtube :

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thủ Tục