Lập Thạch, miền đất lạ
Ấy vậy mà Lập Thạch hầu như không biến động. Xây dựng nông thôn mới (NTM) ở huyện Lập Thạch (Vĩnh Phúc) phải chăng vì thế, cũng có bước đi khác lạ?
Vùng đất “thái cổ”
Lập Thạch nằm gần trọn trên vùng đất “thái cổ”. Là một huyện miền núi, ở phía tây bắc của tỉnh Vĩnh Phúc, đất đai được hình thành rất sớm, hầu hết từ đại nguyên sinh đến đại trung sinh. Nơi trẻ nhất cũng có “tuổi đời” trên 200 triệu năm. Đúng là một vùng đất “thái cổ”. Bởi thế, không lạ gì Lập Thạch có nhiều truyền thuyết. Và có cả những món ăn dân gian “thái cổ”.
Bạn đang đọc: Lập Thạch, miền đất lạ
 |
| Phong cảnh Lập Thạch. |
Ngay cái tên gọi của vùng đất này, cũng là một thần thoại cổ xưa rất truyền kiếp. Lập Thạch, có nghĩa là “ đá dựng ”. Các cụ lão nông nói rằng, rất lâu rồi vùng này có rất nhiều những tảng đá, phiến đá dựng đứng, như cách “ lưu lại ” vậy. Hiện nay ở Lập Thạch vẫn còn sót lại một vài tảng ” đá dựng ” như vậy, như nơi thờ cúng rất linh. Đây cũng là nơi còn dấu tích của thời Hùng Vương dựng nước để lại. Trong dân gian lưu giữ một phong tục được vận dụng trong những cuộc hôn nhân gia đình, cưới hỏi, gọi là “ Việc hôn nhân gia đình lấy gói đất làm đầu ”. Gói đất ở đây, không phải nắm đất thường thì. Đó chính là “ bánh đất ”, món ăn độc lạ, kỳ lạ của vùng đất cổ này. Các cụ trong làng kể rằng, thời xưa ( cũng chưa xưa lắm đâu ) người dân vùng Lập Thạch có một món ăn dân gian, gọi là “ bánh đất ” hay còn gọi là “ đất hun khói ” rất độc lạ. Người dân lấy đất ở độ sâu 4 – 5 m gọi là “ hầm đất ”. Lại có loại lấy đất ở độ sâu 15 – 20 m, gọi là “ giếng đất ”. Đất thường có màu xám tro, điểm vệt nâu đỏ, mềm, có vị hăng của bùn. Người ta dùng lá sim, lá chè cay bọc miếng đất, nướng ở nhà bếp than củi, đến khi có màu vàng sẫm và mùi thơm khen khét. Ấy chính là “ bánh đất ”. Những bà có thói quen ăn trầu, rất thích ăn bánh đất. Đặc biệt là món “ khoái khẩu ” cho những bà, những chị đang ở thời kỳ “ ốm ngén ”. Món bánh này không hề thiếu khi mái ấm gia đình có chuyện hôn nhân gia đình, cưới hỏi. Đó là từ thời thời xưa, nay đã bị mai một. Tuy nhiên nhiều người già vẫn còn nhắc đến món ăn độc lạ này.
| Là vùng đất “thái cổ”, nên người dân sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa nước, SX nông nghiệp và nghề rừng. Văn hóa văn minh Lập Thạch, là văn minh lúa nước, văn hóa làng. Từ xa xưa, Lập Thạch nổi tiếng với các làng cổ. Đến đầu thế kỷ 20, ở Lập Thạch vẫn có tới hơn 80 làng, là vùng đất nhiều làng cổ nhất vùng trung du. |
Hiện nay ở Lập Thạch, có tới 7 dân tộc anh em cùng sinh sống. Đó là các dân tộc: Kinh, Dao, Cao Lan, Sán Dìu, Tày, Nùng và Hoa. Các dân tộc sống rải rác, khép kín, phong tục tập quán khác nhau, nên việc xây dựng NTM khá phức tạp. Đó chính là cái khó cho Lập Thạch. Muốn xây dựng NTM, phải có chính sách phù hợp với tập quán canh tác của từng dân tộc.
Từ đất đi lên
Xem thêm: Đất ngói đặc sản khoái khẩu – Huyền Iris
Lập Thạch hiện có 17.300 ha đất tự nhiên, dân số trên 12 vạn người, có 20 đơn vị chức năng hành chính, trong đó có 2 thị xã và 18 xã. Là một huyện miền núi, đất đai trồi sụt nên cơ sở vật chất, hạ tầng rất thiếu thốn. Trước trong thực tiễn như vậy, Lập Thạch đã tìm ra một hướng đi riêng để tăng trưởng kinh tế tài chính, nâng cao đời sống cho người dân, nhất là người dân tộc thiểu số, sống dựa vào đồi núi. Do tập quán canh tác của người dân trong huyện nói chung là lỗi thời, diện tích quy hoạnh đất lại có rủi ro tiềm ẩn thu hẹp do nhiều nguyên do, nên huyện phải có hướng đi cho tương thích với điều kiện kèm theo thực tiễn. Việc vận dụng khoa học kỹ thuật là cấp bách, khuyến khích tăng trưởng kinh tế tài chính, lấy hiệu suất cao kinh tế tài chính trong SX nông nghiệp làm tiềm năng. Huyện tổ chức triển khai những việc thiết thực như hội thảo chiến lược đầu bờ, tăng trưởng chương trình IPM, hình thành vùng SX lúa giống cấp I ở 2 khu vực trong huyện. Xúc tiến chương trình bò lai Sind, bò sữa … Xúc tiến việc lập map nông hóa thổ nhưỡng. Xác định cơ cấu tổ chức tập đoàn lớn cây xanh tương thích với đất đai và khí hậu tiểu vùng. Nếu trước đây nông dân Lập Thạch chỉ biết làm 2 vụ lúa, thì nay đã biết quay vòng thông số đất lên từ 2 đến 3 vụ / năm. Riêng cây ngô đông đã khẳng định chắc chắn được chỗ đứng. Đến nay, diện tích quy hoạnh lúa ở Lập Thạch đạt 12.500 ha, ngô đông 3.000 ha, sản lượng lương thực không thay đổi. Các loại cây ăn quả được thử nghiệm, tăng trưởng trên những vùng đồi, sườn đồi.
 |
| Lập Thạch phát triển vùng rau. |
Huyện còn cho tận dụng các bãi chăn thả tự nhiên để cải tạo đàn gia súc. Hiện đàn gia súc có trên 51.000 con trâu, bò, gần 118.000 con lợn, gần 2.500 con dê. Huyện còn giúp bà con đưa tỷ lệ bò lai Sind và nạc hóa đàn lợn từ 30% đến 35% so với tổng đàn. Phát triển đần dê, gà, vịt, cá, ong mật… Hiện nay Lập Thạch đã hình thành 185 trang trại có quy mô từ 1 ha trở lên. Mô hình cây ăn quả – chăn nuôi phát triển tốt, thu từ vài chục triệu đồng/năm đến vài trăm triệu đồng/năm. Đặc biệt có mô hình vườn đồi – ao cá thu mỗi năm hơn 1 tỷ đồng.
Xây dựng NTM bằng nội lực
Sau 10 năm triển khai xây dựng NTM, bộ mặt nông thôn Lập Thạch đã có nhiều thay đổi, đời sống vật chất và tinh thần từng bước nâng cao, thu nhập bình quân đầu người tăng lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm. Các chính sách hỗ trợ phát triển SX của tỉnh, huyện được triển khai kịp thời, sâu rộng. Các mô hình có hiệu quả được nhân rộng, như chăn nuôi lợn ở Quang Sơn, nuôi bò sữa ở Thái Hòa, chăn nuôi gà ở Đồng Ích, Bàn Giản. Phát triển thanh long ruột đỏ ở Vân Trục, Xuân Hòa, Ngọc Mỹ…
Xem thêm: Đất ngói đặc sản khoái khẩu – Huyền Iris
Lập Thạch đặc biệt quan trọng coi trọng công tác làm việc hoạt động, tuyên truyền với phương pháp, giải pháp đơn cử, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ để nông dân nhận thức đúng và không thiếu vai trò, nghĩa vụ và trách nhiệm chủ thể của mình, triển khai hiệu suất cao mục tiêu : “ Dân biết, dân bàn, dân quyết định hành động, dân làm, dân giám sát, dân thụ hưởng ”. Nhờ vậy, phát huy trí tuệ và sức mạnh của nhân dân, kêu gọi hài hòa và hợp lý những nguồn lực trong dân để thiết kế xây dựng NTM. Mọi kêu gọi, góp phần của dân được tranh luận công khai minh bạch, dân chủ, đồng thuận cao trong hội đồng dân cư để nhân dân hiến kế, đề xuất kiến nghị phương pháp triển khai. Khi nhân dân thấy được tác dụng, quyền lợi thiết thực, thì từ đó tăng thêm lòng tin. Dân đồng lòng, đồng thuận, sát cánh trong quy trình thực thi tiềm năng, trách nhiệm kiến thiết xây dựng NTM … Hiện nay, số xã được công nhận đạt chuẩn NTM ở Lập Thạch là 18/18 xã, đạt 100 %. Số tiêu chuẩn trung bình là 19 tiêu chuẩn / xã. Lập Thạch đã đạt 7/9 tiêu chuẩn huyện NTM. Mục tiêu đến hết năm 2019, Lập Thạch sẽ được công nhận huyện đạt chuẩn NTM. Phấn đấu đến hết năm 2020, có 2 xã đạt chuẩn xã NTM nâng cao, là xã Thái Hòa và Triệu Đề. Có 2 thôn đạt chuẩn thôn dân cư nông thôn kiểu mẫu, là thôn Đình Tre, xã Thái Hòa và thôn Tân Tiến, xã Triệu Đề …
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường
