Phân vùng kinh tế: Không thể “dàn hàng ngang cùng tiến”

Hiện nay, cả nước chia làm 6 vùng kinh tế là trung du miền núi phía Bắc, đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung bộ, duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam bộ và Tây Nam bộ .Bộ Kế hoạch và Đầu tư ( KHĐT ), cơ quan chủ trì tiến hành luật Quy hoạch được trải qua năm 2017, đang điều tra và nghiên cứu những giải pháp phân loại lại những vùng trong cả nước. Phương án được nhiều đồng thuận nhất là chia lại cả nước thành 7 vùng, trong đó và tách vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung thành 2 vùng là vùng Bắc Trung bộ và vùng Nam Trung Bộ .Phân vùng kinh tế: Không thể “dàn hàng ngang cùng tiến” - Ảnh 1.Bộ Kế hoạch và Đầu tư yêu cầu phân 7 vùng kinh tế. ( Ảnh minh họa : KT )

Thứ trưởng Bộ KHĐT Trần Quốc Phương cho biết, trên cơ sở quan điểm của những bộ, ngành và địa phương, Bộ KHĐT đã có tờ trình báo cáo giải trình Thủ tướng về giải pháp phân vùng tiến trình 2021 – 2030, trong đó yêu cầu 2 giải pháp phân vùng để lựa chọn ( giải pháp hai nhận được nhiều sự ủng hộ nhất của những bộ, ngành, địa phương ) .Theo đó, cả nước sẽ được chia thành 7 vùng kinh tế – xã hội thay vì 6 vùng như lúc bấy giờ. Cụ thể, Vùng Miền núi phía Bắc ( 10 tỉnh ) ; Vùng đồng bằng và Trung du Bắc bộ ( 15 tỉnh, lan rộng ra thêm 4 tỉnh : Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang ) ; Vùng Bắc Trung Bộ ( 5 tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên – Huế ) ; Vùng Nam Trung bộ ( 8 tỉnh từ TP. Đà Nẵng đến Bình Thuận ) ; Vùng Tây Nguyên ( 5 tỉnh ) ; Vùng Đông Nam bộ ( 6 tỉnh ) ; Vùng đồng bằng sông Cửu Long ( 13 tỉnh ) .Tại buổi hợp lấy quan điểm mới gần đây về phân vùng, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh vấn đề, quy hoạch vùng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng quan trọng trong mạng lưới hệ thống quy hoạch vương quốc, là quy hoạch có tính tích hợp đa ngành, nhằm mục đích đưa ra phương hướng tăng trưởng toàn diện và tổng thể, đồng điệu của toàn vùng. Quy hoạch vùng làm điển hình nổi bật lên những đặc trưng, tạo ra khoảng trống liên kết, tương hỗ và phát huy tối đa những tiềm năng, lợi thế của những địa phương trong vùng để thôi thúc tăng trưởng kinh tế-xã hội, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, niềm tin, bảo vệ thiên nhiên và môi trường hướng tới tiềm năng tăng trưởng bền vững và kiên cố.

Theo chuyên gia kinh tế, điều quan trọng là cơ chế, thể chế cho việc đầu tư, phát triển vùng hơn là vấn đề phân vùng thuần túy. GS.TSKH. Nguyễn Quang Thái, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học kinh tế Việt Nam nhận xét, phương án 6 vùng hay 7 vùng kinh tế Chính phủ thảo luận vừa qua đều phản ánh hai xu hướng phân vùng của hai thời kỳ khác nhau. Trong phương án 1 với 6 vùng kinh tế phản ánh việc phân vùng cuả 20 năm gần đây, còn phương án 2 là phản ánh phương hướng phân vùng và có các tiểu vùng từ 40 năm trước đây chứ không phải là phương án mới.

Thực chất của những giải pháp phân vùng này cơ bản là giống nhau, có điểm khác nhau cơ bản ở giải pháp 1 sẽ lấy Duyên hải miền Trung là một dải gồm 17 tỉnh thành rất dài nên nay chia những vùng có cự ly tương đối ngắn, hoàn toàn có thể là có điều kiện kèm theo tương đương nhiều hơn. Trong giải pháp 2 ( 7 vùng kinh tế ) chia Tây Nguyên thành một vùng riêng mà không gắn với vùng Duyên hải Miền Trung .“ Các giải pháp không chênh lệch nhau nhiều nhưng mỗi vùng có một ưu điểm riêng nhưng tạo được lợi thế so sánh. Trong những giải pháp phân vùng đó cũng đều đã có những giải pháp nhỏ hơn nhưng nhìn chung việc phân vùng đó không trọn vẹn tách biệt nhau mà có sự tập trung chuyên sâu vào một vài vùng đơn cử từ đó duy trì mối link giữa những vùng với nhau. Các giải pháp này đều phản ánh xu thế tăng trưởng chung ”, GS.TSKH. Nguyễn Quang Thái nói .

Tuy nhiên theo GS.TSKH. Nguyễn Quang Thái thì dù quy hoạch theo phương án nào cũng sẽ thấy không có phương án nào mang tính hoàn hảo. Các phương án phân vùng đều mang tính “động”, bởi ngày hôm nay việc phân vùng có thể như thế này, nhưng căn cứ theo tình hình, lợi thế so sánh của mỗi vùng nó có thể phát triển lên, hoặc được tổ chức lại sau này sẽ có thể liên kết với nhau mạnh mẽ hơn nên sẽ phải được thay đổi để đảm bảo sự thích nghi.

Băn khoăn về tiềm năng tăng trưởng của những vùng kinh tế vận dụng theo kinh nghiệm tay nghề của quốc tế, GS.TSKH. Nguyễn Quang Thái cho rằng, quy trình phân vùng kinh tế ở nhiều vương quốc người ta cũng không thực thi theo kiểu “ dàn hàng ngang cùng tiến ”. Khi đó, mỗi một vùng kinh tế sẽ có một lợi thế so sánh riêng để tùy vào từng mặt mạnh đó để sau cuối tăng nhanh tăng trưởng nền kinh tế vương quốc .“ Nhưng trong xu thế cùng tăng trưởng này, ai tận dụng được lợi thế nhiều hay ít cũng còn tùy thuộc vào từng vùng kinh tế và nhiều vương quốc có tiền ngân sách liên vùng, nối kết vùng với nhau, trong khi ở Nước Ta vẫn chỉ khuyến khích những vùng nối kết với nhau chứ không có nguồn lực để nối kết. Vì thế, trong quy trình tăng trưởng mang tính cải tiến vượt bậc tìm mũi nhọn, không hề tổng thể những vùng cùng tiến với một vận tốc như nhau ”, GS.TSKH. Nguyễn Quang Thái nghiên cứu và phân tích. / .