3 đặc khu kinh tế Việt Nam: Dọn tổ đón phượng hoàng?
Liệu những cải tiến vượt bậc mới về chính sách quản trị theo khuynh hướng tự chủ của một SEZ sẽ là chiếc “ đũa thần ”, nâng tầm quý phái Nước Ta để đuổi kịp với những vương quốc tăng trưởng trong khu vực ?
Ưu đãi mọi khía cạnh
Bộ Kế hoạch và Đầu tư kỳ vọng từ năm 2020 trở đi 3 đặc khu kinh tế Vân Đồn, Vân Phong, Phú Quốc sẽ có tính lan tỏa, đóng góp tăng GDP địa phương (GRDP) hàng tỉ USD mỗi năm.
Bạn đang đọc: 3 đặc khu kinh tế Việt Nam: Dọn tổ đón phượng hoàng?
Từ năm 2030, nhờ những đặc khu này, thu nhập trung bình của người dân sinh sống ở 3 đặc khu này sẽ đạt từ 12.000 đến 13.000 USD / người / năm .
 |
| Phú Quốc. Ảnh: Kyluc.vn . |
Hiện Nước Ta cũng đã có 18 đặc khu kinh tế cùng 325 những khu công nghiệp với những chủ trương tặng thêm phong phú khác nhau. Tuy vậy, Nước Ta vẫn chưa có một đặc khu kinh tế nào đúng nghĩa mà chỉ là những khu công nghiệp, khu kinh tế tự do. Bởi vì, quy mô SEZ sẽ phức tạp hơn và được tiến hành trên một quy mô lớn hơn nhiều .
Chi tiết về đề án hiện chỉ mới công bố một phần nhỏ, nhưng hoàn toàn có thể thấy SEZ là một quy mô trọn vẹn mới cả về cách quản trị và những chủ trương tặng thêm góp vốn đầu tư. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tổ chức triển khai chính quyền sở tại địa phương ở đơn vị chức năng hành chính – kinh tế đặc biệt gồm có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân theo 2 cấp .
Đồng thời, sẽ nhất thể hóa chức vụ Bí thư kiêm quản trị Ủy ban Nhân dân, tức giống như quy mô thị trưởng tại những thành phố lớn trên quốc tế. Theo đề xuất kiến nghị của những địa phương, đặc khu trưởng có những “ quyền ” còn rộng hơn cả quản trị Ủy ban Nhân dân tỉnh, nên đặt đặc khu thuộc Trung ương để việc đề xuất kiến nghị chính sách chủ trương, lôi cuốn góp vốn đầu tư linh động, hiệu suất cao hơn …
Một loạt chủ trương khuyễn mãi thêm về tiền tệ ngân hàng nhà nước, đất đai, giao thông vận tải, thuê chuyên viên quốc tế và tặng thêm thuế suất cũng được xem xét. Điển hình như hoàn toàn có thể sẽ được cho phép thiết lập thể chế tiền tệ, ngân hàng nhà nước riêng, đa dạng hóa những mô hình thanh toán giao dịch tương thích thông lệ quốc tế. Bên cạnh tiền đồng Nước Ta lưu hành đa phần thì những SEZ sẽ được phép sử dụng 1 số ít đồng xu tiền tự do quy đổi .
Các doanh nghiệp, sẽ được hưởng thuế suất 10 % trong thời hạn 30 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50 % số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo kể từ khi có thu nhập chịu thuế. Riêng so với thu nhập từ dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư – kinh doanh thương mại bất động sản sẽ được vận dụng thuế suất tặng thêm 17 %. “ Các SEZ sẽ hưởng tự do và được khuyễn mãi thêm về mọi góc nhìn ”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng đánh giá và nhận định .
Trên quốc tế, số lượng những đặc khu kinh tế đặc biệt hiện đã lên đến hàng ngàn và theo nhiều quy mô khác nhau. Thành công nhất có lẽ rằng là Trung Quốc khi đã theo đuổi tiềm năng tăng trưởng SEZ ngay từ thập niên 1980 với những chủ trương góp vốn đầu tư và khuyến mại đặc biệt. Cho đến nay, nhiều SEZ của Trung Quốc đã trở thành những tên tuổi nổi tiếng quốc tế như Thâm Quyến, Châu Hải, Sán Đầu, Hạ Môn, Hải Nam … Nhờ những SEZ này mà kinh tế Trung Quốc lôi cuốn thêm được những nguồn vốn quốc tế, công nghệ tiên tiến văn minh và thôi thúc được những ngành công nghiệp .
Thống kê cho thấy những SEZ đã góp phần khoảng chừng 22 % GDP của Trung Quốc, 45 % tổng vốn góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế và tới 60 % kim ngạch xuất khẩu. Nếu như Thâm Quyến đã trở thành một thành phố điện tử hùng mạnh số 1 quốc tế, thì Khu thương mại tự do ( FTZ ) Thượng Hải thời nay đã trở thành một ngôi sao 5 cánh mới nổi trong nghành nghề dịch vụ kinh tế tài chính ở châu Á, thậm chí còn đang cạnh tranh đối đầu kinh khủng và rình rập đe dọa vị thế TT kinh tế tài chính của Hồng Kông. Sự mê hoặc của những SEZ còn là động lực để mới gần đây, nhà nước Trung Quốc công bố về kế hoạch kiến thiết xây dựng “ siêu đặc khu kinh tế ” Tân khu Hùng An ở tỉnh Hà Bắc với diện tích quy hoạnh 2 nghìn km2, gấp gần ba lần thành phố Thành Phố New York, Mỹ .
Nguồn góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế, hầu hết là trong ngành sản xuất, là chìa khóa cho sự tăng trưởng của Nước Ta. Vốn góp vốn đầu tư đạt mức kỷ lục 15,8 tỉ USD vào năm ngoái và tăng 6 % trong năm tháng đầu năm 2017 so với một năm trước đó. Các đặc khu kinh tế sẽ tạo thêm nhiều khuyến khích và giảm bớt những hạn chế cho những nhà đầu tư so với những lỗi thời đang sống sót và cản trở kinh tế Nước Ta .
Nhưng thực tiễn, không phải cứ lập ra những SEZ, rồi dành cho chúng những khoản góp vốn đầu tư lớn về hạ tầng và biệt đãi về thuế suất là thành công xuất sắc. Theo ghi nhận của Ngân hàng Thế giới, 50 % trong số những SEZ trên toàn thế giới đã thất bại, trải rộng từ Ấn Độ, Mexico đến những vương quốc châu Phi. “ Nghiên cứu từ lịch sử vẻ vang cho thấy những SEZ đã tạo ra sự méo mó trong nền kinh tế. Bên cạnh đó là ngân sách lớn về góp vốn đầu tư hạ tầng và hoàn toàn có thể gây thất thu thuế. Trong khi những tiềm năng về bùng nổ thương mại hay tạo việc làm thì nhiều SEZ đã thất bại ”, The Economist cảnh báo nhắc nhở .
Mặc dù những điều tra và nghiên cứu về SEZ vẫn còn nhiều hạn chế, nhưng theo 1 số ít chuyên viên, có một số ít điều kiện kèm theo cần để một SEZ thành công xuất sắc là phải bảo vệ được sự tiếp cận liên tục đến thị trường quốc tế trải qua mạng lưới hệ thống giao thông vận tải hiệu suất cao, luật lệ mang tính cạnh tranh đối đầu, lôi cuốn nguồn nhân lực chất lượng cao. Tất nhiên không phải những yếu tố kể trên đều thuận tiện biến thành hiện thực, nhưng Nước Ta cũng có cơ sở sáng sủa nhất định về tiềm năng của những SEZ, mà Phú Quốc là trường hợp nổi bật .
 |
| So sánh 3 đặc khu kinh tế. |
Phú Quốc đi trước một bước
16,7 tỉ USD là tổng số vốn góp vốn đầu tư ĐK của 254 dự án Bất Động Sản đổ xô vào Phú Quốc tính đến đầu năm 2017, đưa hòn hòn đảo phương Nam trở thành một trong những địa phương lôi cuốn được lượng vốn góp vốn đầu tư cao nhất trong 4 năm gần đây .
Diện mạo của Phú Quốc có thể nói là thay đổi rất chóng vánh. Từ một nơi hoang sơ, Phú Quốc đã lột xác trở thành địa điểm thu hút du lịch hấp dẫn nhất nước và cả khu vực. Có thể kể đến nhiều tập đoàn bất động sản lớn trong nước và quốc tế đã hiện diện ở nơi đây như Vingroup, SunGroup, CEO Group, Novotel, Marriott… tạo dựng nên những khu resort, khách sạn, condotel sang trọng đẳng cấp thế giới, đi kèm với đó là những công trình giải trí tiêu chuẩn quốc tế như vườn thú Safari, du thuyền Marina, cáp treo và trong tương lai sẽ có thêm các khu casino trị giá hàng tỉ USD.
Cách đây 3 năm, Phú Quốc chưa có một phòng khách sạn 5 sao nào, thì mới gần đây, chỉ riêng Vingroup đã cung ứng 6.000 phòng khách sạn 5 sao ở Phú Quốc. Dự kiến, đến cuối năm nay, sẽ có khoảng chừng 2000 phòng khách sạn 5 sao của những tập đoàn lớn khác sẽ được khánh thành, đưa tổng số phòng khách sạn 5 sao ở Phú Quốc lên 8.000 phòng, tức nhiều hơn bất kể một địa phương nào trên cả nước như Thành Phố Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, hay những điểm đến nghỉ ngơi nổi tiếng như Nha Trang và TP. Đà Nẵng. Còn nếu xa hơn đến năm 2020, sau khi những tập đoàn lớn triển khai xong những dự án Bất Động Sản, Phú Quốc sẽ có tới 12.000 phòng khách sạn 5 sao, tạo thành một thành phố du lịch và nghỉ ngơi có quy mô số 1 khu vực .
Năm năm nay, hòn đảo Phú Quốc đón hơn 1,45 triệu lượt khách du lịch, tăng gần 63 % so với năm năm ngoái, trong đó khách quốc tế 201.132 lượt người, tăng 38,5 %. Tổng doanh thu từ du lịch là 8.920 tỉ đồng, tăng 32,4 % so năm năm ngoái. Trong năm 2017, Phú Quốc đặt tiềm năng sẽ lôi cuốn hơn 1,8 triệu lượt khách du lịch, tăng khoảng chừng 25,5 %, trong khi lệch giá từ du lịch dự kiến hơn 11.150 tỉ đồng, liên tục tăng mạnh 25 % so năm trước đó .
Làn sóng góp vốn đầu tư rầm rộ vào Phú Quốc có lẽ rằng sẽ không bùng nổ nếu không nhờ Quyết định 1255 năm 2011 của Thủ tướng về Quy hoạch tổng thể và toàn diện tăng trưởng kinh tế xã hội của Kiên Giang, đưa Phú Quốc trở thành đặt khu hành chính kinh tế thực thuộc Trung ương – tức một SEZ vào năm 2020. Như vậy, trên bình diện cả nước, Phú Quốc đã đi trước một bước trong quy mô tăng trưởng kinh tế mới ở Nước Ta .
Bộ Kế hoạch – Đầu tư ước tính Nhà nước thu được từ đơn vị chức năng hành chính – kinh tế đặc biệt Phú Quốc khoảng chừng 3,3 tỉ USD từ thuế và phí và những nguồn thu từ đất, những doanh nghiệp tạo giá trị ngày càng tăng khoảng chừng 19 tỉ USD trong tiến trình năm 2017 – 2030, nâng mức góp phần GRDP của Phú Quốc vào GRDP của tỉnh Kiên Giang lên 22 % vào năm 2020 và 27 % vào năm 2030 .
 |
| Ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Ảnh: Vietnambiz.vn . |
Hiện tượng Phú Quốc đặt ra nhiều bài học kinh nghiệm về việc phối hợp giữa công và tư để tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương. Trong đó, Nhà nước là người khởi xướng với những dự án Bất Động Sản lớn về hạ tầng như Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc, những cảng biển, mạng lưới hệ thống đáp ứng nguồn năng lượng, cũng như cung ứng những chính sách khuyến mại về thuế suất mê hoặc, kiến thiết nên thiên nhiên và môi trường kinh doanh thương mại thân thiện, minh bạch cho những nhà đầu tư tư nhân gia nhập và cạnh tranh đối đầu sôi động .
Mô hình phối hợp công – tư trong tương lai sẽ còn tăng trưởng hơn nữa khi nhiều dự án Bất Động Sản về hạ tầng trị giá hàng tỉ USD theo hình thức BT, BOT sẽ được tiến hành như Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc lan rộng ra, mạng lưới hệ thống đường vòng quanh hòn đảo dài 100 km, hay Cảng biển Quốc tế An Thới … Tất cả sẽ tạo thêm một xung lực mới để đẩy nhanh vận tốc tăng trưởng, hoàn hảo hình thái cho hòn đảo ngọc, đưa Phú Quốc không chỉ trở thành “ thiên đường ” nghỉ ngơi trong nước mà còn hoàn toàn có thể cạnh tranh đối đầu được với Phuket ( Vương Quốc của nụ cười ) hay Bali ( Indonesia ) .
Do đó, dù vẫn còn 1 số ít những vết sạn trong khâu quản trị và nhìn nhận ảnh hưởng tác động môi trường tự nhiên cần được kiểm soát và điều chỉnh cho tương thích hơn, nhưng hoàn toàn có thể nói sự tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ của Phú Quốc cho đến nay đã chứng tỏ phần nào tính khả khi của viễn cảnh xây dựng những đặc khu hành chính kinh tế đặc biệt tại Nước Ta nếu biết cách phát huy tiềm lực nội tại của địa phương cũng như có những chính sách quản trị tương thích .
“ Chúng tôi kỳ vọng sẽ lôi cuốn được tối thiểu 10 tỉ USD mỗi năm dòng vốn góp vốn đầu tư quốc tế trong 5 năm tới. Công nghệ cao và những nghành thật sạch được ưu tiên hơn là những ngành có ngân sách thấp ”, ông Nguyễn Chí Dũng nói .
Dọn tổ đón phượng hoàng
Không thể phủ nhận tác động ảnh hưởng tích cực của quy mô SEZ nhưng thử thách đi kèm sẽ là không nhỏ. Đó là thử thách về nguồn vốn góp vốn đầu tư, về kế hoạch tăng trưởng bền vững và kiên cố, cũng như có về rủi ro đáng tiếc hoàn toàn có thể kích hoạt làn sóng đua nhau xây dựng những đặc khu kinh tế đặc biệt tại những tỉnh thành phố khác .
Vốn góp vốn đầu tư, nhất là góp vốn đầu tư vào những dự án Bất Động Sản hạ tầng trị giá hàng chục tỉ USD chắc như đinh sẽ là bài toán rất nan giải tiên phong cho Nước Ta. Nợ công đang dần chạm ngưỡng 65 % GDP, bội chi ngân sách đang khá lớn sẽ khiến cho ngân sách khó duyệt cho những khoản góp vốn đầu tư lớn. Chẳng hạn, ngay từ năm 2012, tỉnh Quảng Ninh đã ra đề án trong đó có nội dung về đặc khu kinh tế, lấy quan điểm những bộ ngành Trung ương. Để kiến thiết xây dựng đề án như mong ước, đến năm 2030, cần một nguồn vốn rất lớn, khoảng chừng 12 tỉ USD, riêng tiến trình năm năm trước – 2020 đã cần đến 5,7 tỉ USD .
Đó còn là thử thách về việc dung hòa quyền lợi giữa những địa phương. Bên cạnh 3 địa phương được lựa chọn để thử nghiệm SEZ, khá nhiều những tỉnh thành khác như TP. Hồ Chí Minh, Thành Phố Đà Nẵng, thậm chí còn cả TP.HN cũng đang yên cầu những chủ trương đặc trưng để ship hàng cho những tham vọng kinh tế to lớn của mình. Một sự dễ dãi trong việc được cho phép xây dựng những khu vực kinh tế đặc biệt hoàn toàn có thể sẽ dẫn đến tình hình thiếu hiệu suất cao và cạnh tranh đối đầu không lành mạnh, đồng thời hoàn toàn có thể biến Nước Ta trở thành nơi trú chân của những ngành có công nghiệp lỗi thời, ô nhiễm thiên nhiên và môi trường như hóa chất, sắt thép … từ những tập đoàn lớn đa vương quốc .
Nhưng thách thức lớn nhất để các SEZ thật sự tạo thành động lực tăng trưởng cho giai đoạn mới chính là việc hoạch định chiến lược đầu tư theo hướng bền vững, tạo nên năng lực cạnh tranh dài hạn cho các doanh nghiệp trong nước, thay vì chỉ chú trọng khai khác bất động sản, tận dụng thuế suất thấp hay chi phí lao động giá rẻ mang tính ngắn hạn. Ở khía cạnh này, Việt Nam có thể học hỏi được kinh nghiệm có giá trị từ mô hình phát triển SEZ ở Thâm Quyến (Trung Quốc).
Nơi đây đang là nơi quy tụ phần đông những doanh nghiệp phụ trợ cho hãng sản xuất điện tử số 1 như Foxconn, Huawei, ZTE. .. và là ngôi nhà định cư của nhiều những startup, tạo thành một thung lũng công nghệ tiên tiến sôi động tương tự như như Silicon của Mỹ. Giữa lúc dòng vốn góp vốn đầu tư đang tháo chạy ra khỏi vương quốc này do ngân sách nhân cao tăng mạnh, thì những doanh nghiệp vẫn liên tục hiện hữu và góp vốn đầu tư vào Thâm Quyến. Điều gì tạo ra sự sự ngược dòng này ?
Đó là nhờ vào kế hoạch 30 năm tăng trưởng với khuynh hướng rõ ràng, Thâm Quyến đã thật sự trở thành một cụm công nghiệp điện tử số 1 quốc tế, chiếm hữu lực lượng lao động có kiến thức và kỹ năng cao và năng lượng sản xuất hiệu suất cao. Chúng đã tạo nên lợi thế cạnh tranh đối đầu rất riêng cho Thâm Quyến, biến nơi đây liên tục là lựa chọn số 1 của những nhà đầu tư trong ngành công nghiệp điện tử và công nghệ cao dù rủi ro đáng tiếc góp vốn đầu tư vào Trung Quốc đã ngày càng tăng đáng kể trong thời hạn qua .
Tập đoàn tư vấn kế hoạch Mc Kinsey, Nước Singapore san sẻ kinh nghiệm tay nghề cho thấy, thất bại của những khu kinh tế là điều thường gặp, khi có 50 % những khu kinh tế hoạt động giải trí kém hiệu suất cao so với mặt phẳng nền kinh tế chung của vương quốc. Hầu hết, những đặc khu kinh tế sẽ phải mất hơn một thập niên trước khi được coi là thành công xuất sắc. Trong khi đó, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Nước Ta đã từng ví von : “ Đặc khu kinh tế là cái tổ cho phượng hoàng đến đẻ trứng. Nếu ta làm tổ cho gà thì sẽ không thể nào có phượng hoàng đến đẻ trứng được ” .
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Người Lao Động
