Xuất khẩu gạo ngày càng thêm khó

Xuất khẩu gạo ngày càng thêm khó2019 là năm khó khăn vất vả tứ bề với ngành gạo. 8 tháng, giá trị xuất khẩu mới đạt 2 tỷ USD, giảm 15 % so với cùng kỳ, thị trường quan trọng nhất là Trung Quốc còn giảm 67,5 % về giá trị, nên sức ép hoàn thành xong chỉ tiêu xuất khẩu gạo những tháng cuối năm rất lớn .

Xuất khẩu gạo năm 2019 khó hoàn thành mục tiêu, bởi nhiều thị trường chủ lực đều siết chặt quy định nhập khẩu.
Xuất khẩu gạo năm 2019 khó hoàn thành mục tiêu, bởi nhiều thị trường chủ lực đều siết chặt quy định nhập khẩu.

Thị trường Trung Quốc giảm gần 70%

Tại Hội nghị bàn Giải pháp xuất khẩu nông thủy sản sang thị trường Trung Quốc do 2 Bộ Công thương và Nông nghiệp Phát triển Nông thôn tổ chức vào cuối tuần qua, ông Lê Thanh Hoà, Phó cục trưởng Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản cho biết, xuất khẩu gạo sang Trung Quốc ngày càng khó do thị trường này đã siết chặt quy định nhập khẩu gạo.

Số liệu của Bộ Công thương cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2019, kim ngạch xuất khẩu gạo sang Trung Quốc đạt 318 tấn, tương tự 160 triệu USD, giảm 65,7 % về lượng và giảm 67,5 % về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước .
“ Từ năm năm ngoái, Nước Ta phải ĐK với Trung Quốc list những doanh nghiệp xuất khẩu gạo. Danh sách khởi đầu phía Nước Ta đưa ra là 99 doanh nghiệp, nhưng sau khi nước bạn nhìn nhận điều kiện kèm theo sản xuất, đã tụt xuống còn 50 doanh nghiệp, những vòng thanh tra rà soát sau đó chỉ còn 33 doanh nghiệp đủ điều kiện kèm theo. Khi đoàn cơ quan chuyên ngành Trung Quốc đến Nước Ta kiểm tra trực tiếp thì có 9 doanh nghiệp nữa bị đánh rớt, và list còn lại chỉ là 22 doanh nghiệp ”, ông Hòa thông tin .
Theo đó, Cơ quan giám sát chất lượng, kiểm tra và kiểm dịch Trung Quốc ( AQSIQ ) đã chỉ được cho phép 22 doanh nghiệp khởi đầu xuất khẩu gạo cùng với nhu yếu 22 Công ty tuân thủ khắt khe những lao lý bảo đảm an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật được đặt ra bởi cả Nước Ta và Trung Quốc, đồng thời nhu yếu những công ty được AQSIQ cấp phép hợp tác với những nhà xuất khẩu gạo để duy trì chất lượng gạo và bảo vệ không có vật hại trong quy trình dữ gìn và bảo vệ .
Chấn hưng nông nghiệp, ngày càng tăng nguồn cung trong nước … đang được Trung Quốc tiến hành hàng loạt, không riêng gì với gạo mà nhiều loại nông sản. Nếu không có sự kiểm soát và điều chỉnh về chủng loại gạo, sản xuất những loại thị trường thực sự có nhu yếu … gạo Việt còn rớt giá thê thảm và bị nghẽn không hề vào nổi thị trường này. Người đứng đầu ngành Nông nghiệp và Nông thôn, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường khuyến nghị tới những nhà xuất khẩu lúa gạo .
Sự sụt giảm giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc thực tiễn đã diễn ra từ 2018. Theo số liệu thống kê của Hải quan Trung Quốc, tổng kim ngạch gạo nhập khẩu của Trung Quốc đạt 1,6 tỷ USD, trong đó kim ngạch gạo nhập khẩu từ Nước Ta đạt 700 triệu USD, chiếm tỷ trọng gần 45 % tổng kim ngạch nhập khẩu gạo của Trung Quốc .
Nhưng, số lượng 700 triệu USD xuất khẩu của năm 2018 thực tiễn đã giảm 33 % về trị giá so với hiệu quả xuất khẩu hơn 1 tỷ USD của năm 2017 .
Nhu cầu nhập khẩu gạo lên đến 1,6 tỷ USD / năm, nhưng Trung Quốc đã không còn là thị trường dễ tính như trước. Những năm gần đây, thị trường đã siết chặt hàng nhập khẩu, giảm nhập tiểu ngạch, vốn là con đường xuất khẩu hầu hết của nhiều loại nông sản Việt, trong đó có lúa gạo .

Khó về đích

Không chỉ riêng Trung Quốc, gạo xuất khẩu sang nhiều thị trường lớn cũng gập ghềnh từ đầu năm đến nay.

Báo cáo mới nhất của Cục Chế biến và tăng trưởng thị trường nông sản cho thấy, xuất khẩu gạo liên tục lao dốc khi giá trị xuất khẩu 8 tháng năm 2019 giảm tới gần 15 % so với cùng kỳ năm 2018, chỉ đạt 2 tỷ USD .
Khó khăn vẫn chưa hết, bởi giá gạo xuất của Nước Ta đang thấp khá nhiều so với những nước khác. Ví như, gạo 5 % tấm của Đất nước xinh đẹp Thái Lan tăng từ 395 – 405 USD / tấn lên 405 – 425 USD / tấn ( FOB Băng Cốc ) thì gạo 5 % tấm của Nước Ta giảm từ 340 – 350 USD / tấn còn 335 – 345 USD / tấn ( FOB cảng TP HCM ). Gạo 5 % tấm Ấn Độ dù giảm từ 381 – 384 USD / tấn xuống còn 373 – 374 USD / tấn nhưng vẫn cao hơn giá gạo Nước Ta .
Trong khi đó, Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh châu Âu – EVFTA đã được ký kết nhưng để Nước Ta xuất khẩu được gạo vào thị trường EU là rất khó, do việc phân phối được hàng rào kỹ thuật của EU không phải thuận tiện .
Xuất khẩu gạo của Nước Ta sẽ ngày càng khó vì một số ít nước trong khu vực trước đây nhập khẩu gạo nhiều nay tăng cường tự cung tự túc tự cấp, thậm chí còn còn sản xuất dư thừa để xuất khẩu. Do đó, thị trường của gạo Việt ngày càng thu hẹp dần. Ông Hòa khuyến nghị .
Thị Trường lúa gạo trong thời gian ngắn dự báo vẫn sẽ gặp khó khăn vất vả do việc xuất khẩu sang Trung Quốc và Phillipines gặp nhiều hạn chế. Sau thời hạn dài giảm, nhu yếu gạo từ thị trường Trung Quốc vẫn chưa có tín hiệu tăng trưởng trở lại .
Ngoài ra, nhiều nước như Indonesia, Malaysia, Philippines … hiện đang tăng cường góp vốn đầu tư sản xuất lúa để giảm nhập khẩu, chưa kể không nhiều doanh nghiệp Việt có đủ tiêu chuẩn xuất khẩu chính ngạch .
Năm 2018, gạo được nhìn nhận là điểm sáng của nhóm hàng nông, thủy hải sản khi đây là loại sản phẩm có vận tốc tăng trưởng mạnh nhất về kim ngạch và giá xuất khẩu duy trì ở mức cao trong cả năm 2018 .

Sản lượng xuất khẩu năm 2018 đạt 6,12 triệu tấn, dù chỉ tăng 5,1% so với năm 2017, nhưng nhờ giá xuất khẩu tốt đã mang về trị giá đạt khoảng 3,06 tỷ USD, tăng 16,3%.

Bộ Công thương cho biết, giá xuất khẩu trung bình ở mức 501,0 USD / tấn, tăng 10,7 %, tương tự mức tăng ấn tượng là 48 USD / tấn so với giá xuất khẩu năm 2017 .
Trong toàn cảnh thị trường gạo toàn thế giới như lúc bấy giờ, dự báo, những tháng cuối năm 2019, trách nhiệm với ngành lúa gạo còn rất là nặng nề khi sức ép về những thị trường giảm nhập khẩu và thực tiễn giá giảm vẫn chưa có tín hiệu tốt lên .