Chủ đề dư luận
Xã hội
Y tế
Bảo hiểm y tế: Nghịch lý “đúng tuyến, trái tuyến” (Bài 1)
Khánh Ngọc
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT đã chính thức có hiệu lực từ 1-1-2015. Theo quy định mới, trường hợp người bệnh có thẻ BHYT đi khám, chữa bệnh ngoại trú trái tuyến sẽ không được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh như trước.  Sau gần 1 tháng thực hiện, thực tế cho thấy, nhiều bệnh viện tuyến tỉnh, khu vực, số người bệnh đổ về khám giảm từ 15 - 36%. Ngược lại, tại nhiều cơ sở y tế tuyến dưới, số người bệnh bỗng dồn về khiến cho mỗi bác sĩ phải khám cả trăm ca mỗi ngày. Nhiều người bệnh không muốn đến khám, chữa bệnh ngoại trú ở tuyến dưới do e ngại về khả năng chuyên môn; thiếu chuyên khoa; thiếu trang, thiết bị y tế…

Bài 1: Chưa đáp ứng thỏa đáng nhu cầu khám, chữa bệnh của dân

Việc không thanh toán chi phí khám, chữa bệnh ngoại trú bằng BHYT đối với các trường hợp trái tuyến có thể giảm tải cho tuyến trên và phân bổ phù hợp hơn số lượng bệnh về các tuyến, nhưng điều đó cũng đang gây ra nhiều lo lắng cho người có thẻ BHYT… 
Nghịch lý “đúng tuyến”

Nơi đăng ký ban đầu của bé Trần Thùy An, 8 tuổi, xã Xuân Định, huyện Xuân Lộc là Trạm Y tế xã Xuân Định. Nhưng do bệnh viêm dạ dày của bé mà chị Mai, mẹ bé An phải đưa con lên khám trái tuyến tại BV Nhi đồng Đồng Nai. Chị Mai cho hay: Gần một năm nay chữa bệnh viêm dạ dày cho con, mỗi lần khám và lấy thuốc, chị Mai tốn 500.000 đồng, 1 tháng phải 3 lần tái khám. Nhưng các lần trước chị đều được thanh toán 50% bằng BHYT dù trái tuyến. Còn lần này đi khám (ngày 19-1), chị Mai được thông báo là phải đóng 100% tiền khám và thuốc.

“Nhiều lần khám tại trạm y tế, bác sĩ của trạm đều nói con tôi bị rối loạn tiêu hóa. Chữa mãi không khỏi bệnh, tôi buộc phải đưa con lên BV Nhi đồng Đồng Nai khám mới phát hiện bệnh chính xác. Ở trạm y tế, không có chuyên khoa nhi nên nếu gặp phải trường hợp bệnh khó chẩn đoán, hoặc dễ chẩn đoán nhầm thì trẻ sao khỏi bệnh được! Trong khi đó, tôi mua BHYT cho con vì muốn đỡ phần nào gánh nặng chi phí, nhưng cả 2 đứa con tôi đều phân về trạm y tế xã. Nếu tôi đưa con đi khám trái tuyến ở chuyên khoa nhi để định bệnh chính xác cho con thì nay không được thanh toán… Vậy, tôi mua bảo hiểm y tế làm gì?”, chị Mai bức xúc nói.

Đang ngồi chờ khám thai tại BVĐK Đồng Nai, chị Võ Thị Thơm, 31 tuổi, ngụ tại phường  Trảng Dài, TP. Biên Hòa cho biết: Thẻ BHYT được công ty nơi chị làm việc  phân về Phòng khám đa khoa (PKĐK) A., nhưng chị Thơm vẫn “quyết” đi khám và theo dõi thai tại BV dù không được thanh toán BHYT. “Do tôi bị khó đậu thai nên lần này có thai phải theo dõi kỹ. Tôi thấy, PKĐK A. không đủ điều kiện như BV nên phải xuống đây khám và theo dõi thai kỳ luôn. Do không được BHYT thanh toán, nên mỗi lần khám, lấy thuốc, tôi phải chi phí hết hơn 200.000 đồng. Với lương công nhân của mình, tôi phải dè sẻn hơn trong mọi khoản sinh hoạt hàng ngày của gia đình”, chị Thơm buồn rầu nói.

H227_Kham-benh-BHYT-truoc-khi-Luat-sua-doi-1.jpg
Bệnh nhân khám bệnh tại BVĐK Đồng Nai trước khi Luật BHYT sửa đổi có hiệu lực 
(hình chụp trước ngày 1-1-2015)

“Quy định không thanh toán BHYT trái tuyến là rất vô lý!”, chị H., ở xã Phước Tân, TP. Biên Hòa, đang khám thai tại BVĐK Đồng Nai bực bội nói. Theo chị H.: “Người dân phải lên BV tuyến tỉnh khám là cũng do bệnh nặng hoặc tuyến dưới chưa tìm ra được bệnh. Chúng tôi mua BHYT là mong muốn được giảm phần nào chi phí khám, chữa bệnh, mà giờ mua BHYT ban đầu lại không được chọn theo ý mình. Còn khám trái tuyến lại không được thanh toán. Bố mẹ tôi ở quê, muốn mua BHYT ở BVĐK khu vực Long Khánh nhưng không được nên đành phải mua BHYT tại BV tuyến huyện ở gần nhà. Mỗi lần muốn lên tuyến trên khám bệnh lại phải xin giấy chuyển viện rất khó khăn, tốn thời gian. Cứ vậy, khiến ông bà cũng lười đi khám bệnh”.

Cùng tâm trạng này, bà Nguyễn Thị Thỏa, 61 tuổi, ngụ tại phường Tân Mai, TP. Biên Hòa có thẻ BHYT ban đầu là phòng khám đa khoa Y. phải vượt tuyến lên BVĐK Đồng Nai để khám bệnh. “Các lần trước tôi đều được giảm 30% do khám trái tuyến, nhưng gần tháng nay, tôi phải tự chi trả tiền khám và thuốc cho mỗi lần khám.  Mỗi tháng tôi được trợ cấp 700 - 800.000 đồng, mà thường xuyên phải đi khám bệnh. Tôi lại phải khám bệnh trái tuyến do nơi đăng ký khám bệnh ban đầu không có một số chuyên khoa về bệnh của tôi. Nay không được BHYT chi trả, tôi chưa biết kiếm đâu ra tiền để thanh toán tiền thuốc men điều trị bệnh giãn tĩnh mạch, phù thanh quản mạn tính mà mình mắc phải lâu nay”, bà Thơm cho biết.

Trái với việc giảm lượt khám bệnh tại các BVĐK tuyến tỉnh, khu vực, lượng bệnh nhân tại BV tuyến huyện lại tăng. Ngày 22-1, ông Lê Văn Sửu, Phụ trách phòng Tổ chức - hành chính BVĐK Biên Hòa cho hay: Từ đầu năm 2015 đến nay, lượng bệnh nhân đến khám tại BV tăng lên rõ rệt, trung bình tăng mỗi ngày 150 - 200 lượt. “Thường tháng 1, 2 hằng năm, bệnh nhân đến khám khá vắng, nhưng năm nay lượng bệnh lại tăng đột biến”, ông Sửu nói.

Cũng tương tự BVĐK Biên Hòa, một số BVĐK Dầu Giây, Trảng Bom, Xuân Lộc… lượng bệnh nhân khám tại đây tăng hơn so với trước khi Luật BHYT sửa đổi có hiệu lực.

BV giảm tải, nhưng bệnh nhân chưa hài lòng  

Từ khi có quy định không thanh toán BHYT cho bệnh nhân khám trái tuyến, lượng bệnh nhân tại các BV tuyến tỉnh, khu vực giảm rõ rệt. BS. Lê Văn Lương, Trưởng khoa Khám bệnh BVĐK Thống Nhất Đồng Nai cho hay: Từ khi bệnh nhân không được thanh toán BHYT khi khám trái tuyến, chỉ đến 9 - 10 giờ sáng, bệnh viện đã hết bệnh nhân, bác sĩ phải… ngồi ngóng bệnh nhân. Ngược lại,  tại các BV tuyến huyện, mỗi bác sĩ phải khám cả trăm bệnh nhân/ngày. “Trước đây, BV khám, chữa bệnh ngoại trú khoảng 2.000 ca/ngày, nhưng nay giảm 1/4, tức chỉ còn khoảng 1.500 ca/ngày. Điều bất hợp lý là các bệnh nhân sống gần bệnh viện. Họ muốn đến BV để khám trái tuyến thì chỉ có thể hoặc trả 100% chi phí, hoặc lấy giấy chuyển viện từ trạm y tế phường, lên BVĐK Biên Hòa, rồi mới quay về khám ở BV gần nhà được”, BS. Lương nói.

Quý 4-2014, BVĐK Thống Nhất được phân 93.000 thẻ BHYT. Người dân muốn mua BHYT ban đầu tại BV là điều khó khăn. Theo BS. Lương, chỉ những người có công với cách mạng, người già trên 80 tuổi mới được mua. BS. Lương nói: “Nhiều người dưới 80 tuổi, bị bệnh mãn tính thường xin giấy xác nhận đang điều trị bệnh mạn tính tại BV để mua BHYT của BV… nhưng cũng có người mua được, người không mua được”.

Theo ghi nhận của P.V, chỉ mới 8 giờ 30 sáng ngày 19-1 tại BVĐK Đồng Nai, lượng bệnh nhân tại đây khá thưa thớt, không còn cảnh đông đúc như trước. BS. Ngô Thanh Nguyên, Trưởng khoa Khám bệnh của BV cho biết: Tuần đầu tiên sau nghỉ Tết Dương lịch, lượng bệnh nhân đến khám ngoại trú tăng cao dù BV đã dán thông báo bệnh nhân không được thanh toán BHYT trái tuyến. Thế nhưng từ tuần thứ 2, bệnh nhân đến khám ngoại trú giảm rõ rệt, khoảng 15 - 20%. “Đặc biệt, là các bệnh nhân đang điều trị bệnh mạn tính ngoại trú tại viện từ trước, nay phải có giấy xác nhận của BV để chuyển về cơ sở y tế đúng tuyến. Vì vậy, khi chọn tiếp tục điều trị ngoại trú tại BVĐK Đồng Nai, họ phải trả 100% tiền khám ngoại trú, chứ không được thanh toán BHYT như trước. Điều này sẽ khiến cho nhiều người bệnh lâm vào cảnh khó khăn do bệnh tật”.

Không chỉ BV tuyến tỉnh mà ở các BVĐK khu vực trên địa bàn tỉnh đều giảm số lượng bệnh đến khám do quy định trên. Cụ thể, so với cùng kỳ tháng trước, lượng bệnh khám ngoại trú tại BVĐK khu vực Long Khánh giảm 36%; BVĐK khu vực Định Quán giảm 15 - 20%. Hầu hết bệnh nhân đến khám trái tuyến tại các BV này đều tỏ ra bức xúc khi thấy BV đưa ra thông báo không thanh toán BHYT cho bệnh nhân trái tuyến và các BV cũng khá vất vả trong việc giải thích quy định mới này. Ngược lại, lượng bệnh nhân tại BV tuyến huyện lại tăng. Ông Lê Văn Sửu, Phụ trách Phòng Tổ chức - hành chính BVĐK Biên Hòa cho hay: Từ đầu năm 2015 đến nay, lượng bệnh nhân đến khám tại BV tăng lên rõ rệt, trung bình tăng mỗi ngày 150 - 200 lượt. Tương tự, BVĐK Dầu Giây, Trảng Bom… lượng bệnh nhân khám tại đây đều tăng hơn so với trước khi Luật BHYT sửa đổi có hiệu lực. 

Ông Phạm Lương Sơn, Trưởng ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam): Trước đây, theo Luật BHYT 2008, khi đi khám, chữa bệnh (KCB) vượt tuyến, trái tuyến, tùy từng hạng BV mà người bệnh được Quỹ BHYT chi trả 30%, 50%, 70% chi phí. Tuy nhiên, KCB vượt tuyến, trái tuyến không được khuyến khích trong tổ chức thực hiện BHYT, đặc biệt là đối với BHYT xã hội. Với điều kiện kinh tế - xã hội thực tế ở Việt Nam, việc phân tuyến chuyên môn kỹ thuật là nhằm đảm bảo thực hiện những dịch vụ kỹ thuật phù hợp với năng lực trình độ của các tuyến, của các cơ sở KCB, đồng thời, để tránh tình trạng quá tải tại các cơ sở KCB một cách vô lý. 

Một nghiên cứu của Viện Chiến lược và chính sách y tế (Bộ Y tế) cho thấy, tại nhiều BV hạng 1, BV tuyến Trung ương có tới 40% số trường hợp đến KCB là các bệnh lý thông thường mà tuyến dưới có thể điều trị được. Vì thế, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT (Luật BHYT 2014) đã đưa ra quy định những trường hợp KCB ngoại trú vượt tuyến lên tuyến tỉnh và tuyến Trung ương thì sẽ không được Quỹ BHYT chi trả. Tuy nhiên, luật cũng lại mở rộng phạm vi chi trả, mở rộng tỷ lệ được hưởng của người KCB BHYT nội trú vượt lên tuyến Trung ương từ 30% lên 40% và vượt lên tuyến tỉnh từ 50% lên 60%.
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)