Chủ đề dư luận
Xã hội
Phóng sự - Ký sự
Chợ nổi đất Tây đô…
9-11-2018
Lâu lắm rồi tôi mới có dịp trở lại chợ nổi Cái Răng. Khu chợ nổi tiếng bậc nhất của mảnh đất Tây đô - Cần Thơ này mỗi ngày thu hút hàng ngàn lượt du khách trong và ngoài nước đến du ngoạn và trải nghiệm không gian sinh hoạt mang đậm nét đặc trưng của vùng sông nước.
Được hình thành từ hơn 100 năm trước, chợ nổi Cái Răng ngày nay là nơi hội tụ, giao thương hàng hóa lớn ở Cần Thơ. Chợ nổi còn là nơi sinh sống của nhiều gia đình, là điểm đến hấp dẫn du khách mỗi khi có dịp về miền Tây.

Nhộn nhịp từ mờ sáng

Chúng tôi bắt đầu chuyến hành trình khi trời còn chưa sáng. Từ bến Ninh Kiều theo đường thủy khoảng 6km, mất chừng 30 phút ngồi trên thuyền. Từ xa, những bóng đèn tuýp phả bóng loang lổ xuống mặt sông đang gợn sóng. Tiếng máy ghe nổ ầm ì, tiếng nói cười hối hả của những thương lái, tiếng mời chào của các dì, các chị làm cho khung cảnh trên sông trở nên nhộp nhịp trong màn sương đêm. Tàu qua khỏi cầu Cái Răng chừng 500m, khu buôn bán tập trung ngay trước mắt.

Khác hẳn với những ngôi chợ trên trên đất liền, chợ nổi Cái Răng hoạt động từ mờ sáng, khoảng 2 giờ. Những chiếc tàu, thuyền, xuồng chở theo nhiều mặt hàng nông sản nối đuôi nhau xình xịch về chợ. Anh hướng dẫn viên chỉ cho chúng tôi biết cách nhận biết các mặt hàng bán trên từng ghe, thuyền. Đó là nhìn vào cây bẹo (cây sào) trước mũi thuyền, thấy họ treo gì trên đó thì ghe, thuyền bán mặt hàng đó. Tuy nhiên, cũng có khi họ treo cái này nhưng bán cái khác hoặc có treo đồ trên bẹo nhưng lại không bán.

Thấy du khách có vẻ mơ hồ anh hướng dẫn viên giải thích, trên sông nước, thuyền bè lúc nào cũng bị bấp bênh theo dòng chảy và sóng do các thuyền chạy tạo ra. Người bán không thể bày biện hàng hóa như chợ trên đất liền nên họ nghĩ ra cách treo thứ cần bán lên cây bẹo (làm bằng tre hoặc cây vông). Ví dụ như, nếu ghe chuyên bán khoai lang thì trên cây bẹo sẽ treo lủng lẳng vài củ khoai, còn nếu ghe bán xoài thì trên cây bẹo treo vài quả xoài như một hình thức quảng cáo rằng “ở đây có bán khoai” hoặc “ở đây có bán xoài”… Còn những đồ ăn thức uống như: cơm, hủ tiếu, bánh ướt, nước ngọt thì không treo được, vì nếu treo lên thì nó sẽ đổ. Cũng có những món đồ dù được treo trên cây bẹo nhưng không phải để bán, đó là quần áo. Những gia đình sinh sống trên ghe thì thường treo đồ lên bẹo phơi.

8b.JPG
Cảnh mua bán ở chợ nổi Cái Răng, Cần Thơ

Lại có những cây bẹo treo thứ này nhưng lại bán thứ khác, đó là khi cần bán đi chiếc ghe, thuyền, người ta không cần phải đi tìm mối mua mà họ treo vài tàu lá dừa lên chiếc ghe, người cần nhìn vào sẽ biết chủ đang cần bán chúng.
Tàu chạy vào sâu hơn một chút, bác lái tàu nói đã đến khu vực trung tâm chợ. Ở đây tập trung nhiều tàu lớn đến bỏ sỉ hàng cho các ghe. Những người trên thuyền liên tục ồ lên khi bắt gặp khung cảnh mua bán nhộn nhịp, sinh hoạt độc đáo của người dân. “100 ngàn chục ký cam, chục ký vú (sữa), chục ký ổi hai ơi!”, “bánh canh, bún, phở, cà phê đồng giá 15 ngàn!”, “thơm đây”, “dừa dứa đây”... Tiếng mời chào của những người bán diễn ra liên tục. Điều đặc biệt chỉ có ở chợ nổi Cái Răng là thực khách có thể ăn thử tất cả các món ăn trước khi mua kể cả bánh ướt, bún mắm, bún cá, cháo lòng... Những chiếc ghe thay phiên nhau cặp sát vào mạn tàu chở khách để mời chào. Trong khoảng thời gian 30 phút tàu chạy chậm ở khu vực trung tâm, hầu hết những người có mặt trên tàu khi đó đều đã mua cho mình vài món hàng ưng ý, thấy ai cũng tấm tắc “rẻ hơn nơi mình ở”.

Bác lái tàu lại chỉ tay về hướng một chiếc thuyền lớn và nói: “Điểm tâm ở đó là ngon nhất, đậm chất miền Tây mà giá lại rẻ, 15.000 đồng tất. Ăn một món không no thì ăn hai món. Có ông Tây tôi thấy ăn 3, 4 món luôn. Họ ăn không phải vì quá đói mà vì muốn thưởng thức được tất cả các món ăn đặc sản trên thuyền. Ở trên bờ đâu phải ngày nào muốn là chạy ra ăn được”.

Trời sáng hẳn, chợ càng nhộn nhịp. Các thuyền bán điểm tâm sáng đông khách hơn cả. Nói như bác lái tàu, họ đến đây phần để ăn sáng, phần vì tò mò muốn thưởng thức các món đặc sản trên không gian lênh đênh sóng nước. Chúng tôi cũng thế.

Đậm chất văn hóa miền sông nước

Giản dị, chân tình và hiếu khách là những gì chúng tôi cảm nhận được từ những thương hồ trên chợ nổi. Có lẽ, đây là lý do chợ luôn tấp nập khách đến rồi đi. Bên cạnh đó, chợ nổi Cái Răng thu hút đông du khách thập phương bởi nét đặc sắc, đa dạng trong nếp sống của người miền Tây. Ở đó, mọi sinh hoạt đều diễn ra trên sông, kể cả khi hệ thống giao thông đường bộ, các khu đô thị hiện đại hai bên bờ phát triển. Theo những người sống ở đây, trước kia, họ hoàn toàn sử dụng nước sông để sinh hoạt, ăn uống nên rất ý thức vấn đề bảo vệ môi trường nước. Ngày nay cũng vậy, rác thải vẫn được gom đưa lên bờ xử lý theo quy định của thành phố nhưng họ không còn dùng nước sông để sinh hoạt nữa mà thay bằng nước máy.

Chúng tôi ở lại thuyền điểm tâm để trải nghiệm nhiều hơn sinh hoạt đời thường của người dân. Tiếng đờn ca tài tử khi chầm chậm khoan thai, lúc réo rắt lòng... Chị chủ quán tên Nhung ngồi đổ bánh xèo nói vọng ra: “Cưng ca bài cho vui. Quán phục vụ miễn phí, nghe không mất tiền, hát cũng không tốn bạc”.

8c.jpg
Một ghe quảng cáo bán hàng trên cây bẹo

Một lúc sau chị Nhung mới rảnh tay để tôi hỏi chuyện, chị Nhưng nói từng câu ngắt quãng: “Khách đến đây quanh năm, chúng tôi nhờ đó cũng có thu nhập đều. Đi chơi miền Tây từ tháng 3 đến tháng 8 trong năm là đẹp nhất, vì mùa này nhiều trái cây, nhiều đặc sản chỉ mùa nước nổi mới có. Còn chợ nổi cưng đi vào khoảng thời gian 5 - 7 giờ sáng để cảm nhận hết được vẻ nhộn nhịp và sôi động của nó”.

Trên thuyền chị Nhung có 3 thế hệ cùng chung sống, chị không gọi đó là thuyền mà gọi là nhà. Một ngôi nhà di động với đầy đủ vật dụng, có cả thú nuôi, chậu kiểng, xe máy. Khuôn viên lòng thuyền đủ kê 2 bộ bàn ghế nhỏ, đó cũng là nơi bán hàng, vừa là bàn ăn, chỗ học bài của mấy đứa trẻ, chỗ ngủ cho người lớn. Nhiều thuyền bán buôn cũng tổ chức sinh hoạt tại chỗ như nhà chị Nhung...

Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Chợ nổi Cái Răng nằm trên trục đường thủy sông Cần Thơ - kênh xáng Xà No, địa phận quận Cái Răng. Từ lâu, chợ nổi đã là một trong những điểm tham quan, mua sắm sầm uất ở Cần Thơ nói riêng và miền Tây nói chung. Chợ cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 7km đường sông, mất khoảng 30 phút di chuyển và chi phí khoảng 20 ngàn đồng/người/lượt đi về. Chợ nổi Cái Răng thường họp từ rất sớm, khoảng 2 giờ sáng đến 10 giờ trưa. Thời gian từ 6 - 8 giờ sáng là nhộn nhịp nhất. Hàng hóa ở đây đa dạng nhưng phổ biến nhất vẫn là các loại trái cây đặc sản địa phương như dừa, dưa hấu, thơm... Với những giá trị đặc sắc về văn hóa và kinh tế, năm 2016, không gian văn hóa chợ nổi Cái Răng được Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Theo thống kê của địa phương, trung bình mỗi ngày có khoảng 300 - 400 ghe, thuyền, xuồng hoạt động giao thương trên chợ nổi.

H. Lộc
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 15/11/2018 9:29:05 CH
    Hơn 1 tháng qua, cứ vào ngày chủ nhật hằng tuần, trụ sở Hội Luật gia tỉnh luôn mở cửa đón tiếp những người thuộc nhóm yếu thế trong xã hội như: gái bán dâ...
  • 13/11/2018 8:49:05 CH
    Theo thông báo từ Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai cũng như theo dõi trên báo đài, tôi biết được thông tin về tình hình lũ cuốn, lũ quét va...
  • 11/11/2018 6:17:35 CH
    Trong cuộc sống thường ngày với bao bộn bề lo toan mưu sinh, vẫn có những con người tìm đến nhau với tình yêu trên trang sách. Họ có chung niềm vui đến với văn hóa đọc và...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)