Chủ đề dư luận
Văn hóa
Tủ sách - phim
Giấc rừng - tập thơ của độ chín…
Thùy Dương
Giấc rừng là tập thơ thứ chín của nhà thơ Đàm Chu Văn do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành vừa ra mắt bạn đọc. Cầm cuốn sách còn thơm mùi giấy mới trên tay, cảm giác như những cảm xúc của thi sĩ vẫn nóng hổi, trải ra trên từng trang giấy, từng dòng thơ. Ở tập thơ mới nhất này, xúc cảm, ngôn ngữ thơ, hình ảnh thơ đều ở độ chín…
Mở đầu tập thơ là Lời ru những cánh thư tình trong chiến tranh, khép lại tập thơ là Giấc rừng, hai bài thơ mang âm vang của thời chiến, thời tuổi trai chiến đấu đầy gian khổ, hiểm nguy mà hào hùng và đẹp đẽ. Đó cũng là mạch ngầm chảy suốt trong tập Giấc rừng.

THO-(1).jpg

Đã từng là một người lính, đồng thời là nhà thơ đặt chân tới nhiều miền Tổ quốc trải qua “một thời đạn bom”, vì thế những trải nghiệm đã khiến thơ viết về chiến tranh, về người lính của anh luôn giàu xúc cảm, chất sống và sự chiêm nghiệm. Ở tập thơ này, bên cạnh các sáng tác lấy tên những vùng đất cụ thể: Long Bình, 1966 - 1972; Long Bình, 2013; Bên cầu Rạch Chiếc; Ký ức La Ngà… những bài thơ viết về những cánh rừng: Mộ gió liệt sĩ Rừng Sác, Thơ viết dưới tán rừng cao su và Giấc rừng là điểm nhấn đặc biệt. Nếu như Mộ gió liệt sĩ Rừng Sác mang âm hưởng thiêng liêng của linh hồn biết bao chiến sĩ: “Nhập vào hồn núi, bóng trăng/Nhập vào cây cỏ xanh đằm buổi mai/Nhập vào non nước rộng dài/Trái tim Tổ quốc đập ngoài đảo xa” thì Thơ viết dưới tán rừng cao su lại mang âm hưởng sử thi của một thời “đất nước gồng mình vừa nuôi nhau vừa đánh giặc (…)/Những cánh rừng cao su từng ưỡn ngực dựng chiến hào/che chở đoàn quân giải phóng” và thời hòa bình tái sinh đầy sức sống, âm vang khúc hát xây dựng quê hương: “Những cánh rừng hôm nay căng bầu ngực thiếu phụ đương xuân (…)/Cây đang tự ru mình/đất đang tự hồi sinh”. Ở nốt nhạc cuối cùng, Giấc rừng khép lại trong âm hưởng tìm về quá khứ, trở về tuổi trai, một thời: “nước non nợ nặng đằm vai/nối nhau mấy chục năm dài hành quân/hy sinh chẳng chút ngại ngần/tuổi xanh đổi lấy ngày xuân khải hoàn”. Những chàng lính trẻ năm xưa là thế, để hôm nay, nhớ rừng, nhớ một thời trai trẻ mà tìm về với rừng, với quá khứ, không quên cất tiếng gọi tha thiết mà thiêng liêng:

“Đồng đội ơi, hãy về đây
hát cho đến khúc rạng ngày. Rồi đi”.

Đàm Chu Văn là nhà thơ của người lính, nhưng cũng là nhà thơ của làng quê, giá trị truyền thống. Trong 45 bài thơ của tập, những sáng tác về làng quê, lấy chất liệu dân gian làm cảm hứng cũng để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả. Tiếng làng, Cô Tấm, Bập bênh, Đêm của những người Việt xưa trên sông Đạ Đờng, Cổ tích về Đá Chồng Định Quán gợi lên những nét đẹp truyền thống của các dân tộc, vùng miền trên đất nước Việt Nam thân yêu, từ miền Bắc với câu chuyện cổ tích có nàng Tấm thảo hiền, lễ hội làng ngày xuân rộn rã sân đình đến hình ảnh người Việt xưa trên sông Đồng Nai (Đạ Đờng) gắn với đồng bào dân tộc Chơ ro rồi câu chuyện cổ tích Đá Chồng ở Định Quán…

Có thể nói những sáng tác trong tập Giấc rừng được tinh lọc rất kỹ lưỡng, đọc bài nào cũng thấy hiện rõ phong cách thơ Đàm Chu Văn, không chỉ ở những bài thơ về chiến tranh, về làng quê quen thuộc mà còn ở những bài giàu tính chất chiêm nghiệm về con người, thế sự, cuộc đời hay những bài thơ tình. Đọc Ta ngày một cũ đi, Những buổi chiều cuối năm, Đi dạo cùng con trai… để cùng chìm đắm trong dòng suy tư sẽ thấy nhiều ý nghĩa đích thực của cuộc sống mà nhà thơ gửi gắm.

Một lần nữa, với Giấc rừng, tập thơ thứ chín, tập thơ của “độ chín”, nhà thơ Đàm Chu Văn lại cho thấy thể thơ lục bát thực sự là thế mạnh của anh. Những bài thơ lục bát của thi sĩ luôn có giọng riêng, nét riêng làm nên phong cách. Thủ thỉ tâm tình, nhẹ nhàng mà sâu lắng, cùng với đó là “mắt thơ”, hình ảnh thơ giàu nhạc điệu, sức gợi như: “Bão xa, mưa gió cả ngày/Lòng anh vừa thắp đã đầy tiếng em” (Thắp), “Xạc xào gió động cành mơ/chung chiêng cánh võng ru về tuổi trai” (Giấc rừng) là nét riêng của thơ lục bát Đàm Chu Văn. Bên cạnh đó, chất thi sĩ - “cái tôi” không thể lẫn in dấu đậm nét trong các câu thơ phớt bạc và tự trào:

“Nhà thơ đi chợ Ngày Thơ
mỡ màu thì ít, rau dưa thì nhiều
Mua thêm một chút cô liêu
một giờ thương nhớ, một chiều ngẩn ngơ
Mua thêm tháng đợi năm chờ
xuân xanh còn thắm tình thơ còn nồng
Mua thêm vấn vít tơ hồng
bỗng nhiên lại nhớ người không nhớ mình…”

Không chỉ mạnh về lúc bát, thi sĩ còn khá thành công ở thể thơ tự do, thơ văn xuôi. Thể thơ cổ thất ngôn tứ tuyệt mang “hồn thi nhân xưa” cũng được nhà thơ thể nghiệm trong bài Đợi: “Thao thức trắng đêm thơ không tới/sáng ra ánh biếc đã bung chồi/tứ thơ gieo ủ từ năm trước/chờ sáng xuân nay bỗng thốt lời” hay Hoa trong chậu cảnh…

Giấc rừng là thi phẩm của giấc mơ trở về tuổi trai, tiếng nói tâm hồn của một thi sĩ nhiều duyên nợ với người lính, với tình đời, tình người và những trăn trở trong cuộc sống này. Giữa cuộc sống hiện đại đa sắc, đa diện và không ít xô bồ, đáng quý biết bao một tâm hồn thơ như thế. Giữa thi đàn rộng lớn, đa sắc điệu hiện nay, đáng trân trọng biết bao một cây thơ dung dị mà sâu sắc, chạm được tới tâm hồn bạn đọc với ngôn ngữ thơ giản dị mà giàu nhạc điệu, sức gợi, hình ảnh thơ đẹp, những “mắt thơ” biết nói như thế. Xin chúc mừng thi sĩ Đàm Chu Văn với tập thơ mới nhất: Giấc rừng!  

Giấc rừng

Đêm nay tìm lại giấc rừng
tuổi trai ta đã qua từng nghìn đêm
dang tay rừng đón ta lên
cho ta tắm gội nỗi niềm hoang sơ

Vắt trong nửa mảnh trăng chờ
vầng trăng năm ấy đến giờ vẫn xanh?
khói bom tan, đất chửa lành
nỗi đau di chứng trở mình lại đau!

Tóc người thơm ngát hương cau
vùi trong đất những lời trầu chửa têm
người nằm đầu gối bóng đêm
cây thương rủ lá che miền tâm tư

Xạc xào gió động cành mơ
chung chiêng cánh võng ru về tuổi trai
nước non nợ nặng đằm vai
nối nhau mấy chục năm dài hành quân
hy sinh chẳng chút ngại ngần
tuổi xanh đổi lấy ngày xuân khải hoàn

Đêm rừng ai hát ca vang
bóng mình chạm nỗi mênh mang núi rừng
ngỡ còn súng đạn choàng lưng
lên rừng lòng lại nhớ rừng khôn khuây…

Đồng đội ơi, hãy về đây
hát cho đến khúc rạng ngày. Rồi đi.

Rừng Chiến khu Đ, 2009 - 2011

Ta ngày một cũ đi

Ta ngày một cũ đi, những tòa nhà vẫn lên tầng
Những cây cầu vẫn khẩn trương nối nhịp
Sông trẻ mãi đôi bờ nước xiết
Đồng nối mùa ngô lúa giục phù sa

Ta ngày một cũ đi, lấm láp mặt ngày qua
Nhặt câu thơ nhọ nhem khói bụi
Vẫn mơ ước một điều chưa tới
Giữa xô bồ náo loạn những bon chen...
Ta ngày một cũ đi - bên trang sách ngọn đèn
Hồn thao thức Ức Trai tỏa rạng
Những người lính một thời ra trận
Bóng họ nhòa khuất cánh rừng xưa

Ta ngày một cũ đi - thương nhớ đợi chờ
Mùi rơm rạ ngủ vùi dĩ vãng?
Vẫn ở phía lòng mình không xao nhãng
Hương đầu ngày thơm thảo mỗi trang văn.

Biên Hòa, 5-4-2014


BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 22/04/2018 10:21:42 CH
    Tập sách ảnh “Phạm Minh - tác giả, tác phẩm” của nhà báo Phạm Minh, nguyên Giám đốc Đài PT-TH Đồng Nai đã ra mắt sáng 21-4 tại Đài PT-TH Đồng Nai. Hoạt động do Hội Nh...
  • 19/04/2018 10:09:15 CH
    Thế hệ trẻ hôm nay dùng điện thoại thông minh chụp ảnh số chắc khó tưởng tượng được có một thời, những nhà báo trong chiến tranh phải dùng máy ảnh phim nhựa để đưa tin, t...
  • 15/04/2018 10:11:12 CH
    Sáng 15-4, tại Nhà thiếu nhi Ðồng Nai, nhà văn Nguyễn Thái Hải đã có buổi sinh hoạt chuyên đề giới thiệu bộ sách thiếu nhi 4 tập “Bầy nai tung tăng trên đồng cỏ” (Nh...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)