Chủ đề dư luận
Văn hóa
Hoạt động
Nếp xưa nhà cổ ngày Tết ở Nhơn Trạch
28-1-2019
Huyện Nhơn Trạch là địa phương được biết đến với rất nhiều ngôi nhà cổ có giá trị về mặt kiến trúc đã và đang được lưu giữ và bảo tồn. Đó là ngôi nhà cổ Từ đường họ Đào (xã Phú Hội); nhà cổ ông Phan Văn Cải (xã Hiệp Phước); nhà cổ ông Nguyễn Ngọc Khánh (xã Phước Thiền)...
Lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông để lại là nỗ lực của các thế hệ con cháu nhằm góp phần lưu dấu thời gian, làm giàu đẹp thêm bản sắc văn hóa của dân tộc qua từng nét chạm khắc đến những viên ngói ngả màu...

Thờ cúng tổ tiên - nét văn hóa truyền thống

Tết đến, Xuân về cùng với muôn hoa khoe sắc, cũng là lúc người dân Việt Nam nô nức sắm sửa cho ngày Tết và đặc biệt là không quên lễ vật thờ cúng gia tiên. Với các thế hệ con cháu đang gìn giữ những ngôi nhà cổ tại huyện Nhơn Trạch hôm nay, lễ nghĩa và hiếu đạo với ông bà, tổ tiên được xem là điều quan trọng hơn cả. Tất cả những ngôi nhà cổ trên địa bàn huyện đều đặt bàn thờ tổ tiên để thờ cúng ở gian giữa, vị trí trang trọng nhất của ngôi nhà.

Trong những ngày Tết, cũng như người dân các vùng miền khác, người Nhơn Trạch thường có thói quen đốt nhang xá bàn thờ ông bà, tổ tiên hàng ngày. Văn hóa tâm linh của người Việt tin rằng, linh hồn của ông bà trú ngụ trên bàn thờ, dõi theo các thế hệ con cháu, phù hộ độ trì cho cháu con được bình an và thành đạt trong cuộc sống, cũng như quở trách cháu con khi làm những việc trái với nề nếp gia phong. Đối với những việc trọng đại xảy ra trong gia đình, gia chủ cúi đầu khấn vái tổ tiên, trước là để trình bày sự kiện, sau là xin tổ tiên phù hộ… Đó chính là truyền thống tốt đẹp, là một phần văn hóa của dân tộc Việt Nam nói chung và của người dân Nhơn Trạch nói riêng.

12.JPG
Không gian thờ tự nhà cổ Từ đường họ Đào, xã Phú Hội

Ở Nhơn Trạch, mặc dù rất nhiều ngôi nhà cổ không có người ở vì con cái, cháu chắt đi làm ăn xa nhưng gia chủ vẫn giao cho một người trong họ hàng trông coi, hàng ngày vẫn mở cửa thắp nhang và duy trì việc thờ cúng tổ tiên. Nhiều ngôi nhà cổ ở Nhơn Trạch đã trở thành nhà thờ họ hoặc Từ đường như: nhà cổ Từ đường họ Đào (xã Phú Hội); nhà cổ ông Phan Văn Cải (xã Hiệp Phước); nhà cổ ông Nguyễn Ngọc Khánh (xã Phước Thiền)…Thờ cúng tổ tiên chính là giá trị văn hóa tinh thần quan trọng đối với những thành viên trong gia đình. Đây là dịp con cháu thể hiện lòng biết ơn công lao của tổ tiên, tưởng nhớ đến những người đã khuất.

Bà Phượng - người trông coi, gìn giữ nhà cổ của ông Mã Văn Tảo (xã Phước Thiền) cho biết: “Mặc dù hiện tại chỉ có một mình tôi ở đây (nhà dưới), còn trên đó (nhà trên - nơi thờ cúng tổ tiên) không có ai ở. Nhưng mỗi dịp lễ, Tết thì tất cả con cháu đều về đông đủ. Bởi ba tôi khi còn sống rất coi trọng việc thờ, cúng ông bà tổ tiên và luôn nhắc nhở con cháu phải giữ gìn ngôi nhà cũng như những phong tục, nề nếp cha ông truyền lại. Bây giờ ngôi nhà đã trở thành nhà thờ của một chi của dòng họ Mã ở đây”.

Gìn giữ phong tục truyền thống

Hiện tại, hầu hết nhà cổ ở Nhơn Trạch được kế truyền đến thế hệ đời thứ ba, thứ tư thậm chí đến đời thứ năm tính từ khi được khởi dựng. Tất cả những người thờ cúng đều đã lớn tuổi nên phần nào được chứng kiến hoặc nghe kể về những kỷ niệm, ký ức, những nếp sinh hoạt khi xưa. Mỗi người đều có ý thức giữ gìn, duy trì những phong tục để trao truyền cho những thế hệ mai sau, đặc biệt là tục thờ cúng tổ tiên, ông bà.

Nếu có dịp về thăm những ngôi nhà cổ ở Nhơn Trạch ngày Tết, du khách sẽ được gia chủ hay những người trông coi, hương hỏa cho ngôi nhà mời thực hiện nghi thức đốt nhang xá ông bà, tổ tiên, sau đó mới tiếp chuyện khách. Theo những người trông coi nhà cổ, hiện nay đời sống công nghiệp, quá trình đô thị hóa đã làm thay đổi ít nhiều phong tục, tập quán của người dân nơi đây. Điều này đã ảnh hưởng đến tư duy, suy nghĩ của người trẻ về những phong tục thờ tự thiêng liêng. Phần vì ai cũng có công việc bên ngoài, một số thanh niên trẻ hiện nay có khi cả năm chỉ ghé về nhà vào duy nhất ngày giỗ, ăn vội vàng cùng gia đình một bữa cơm rồi lại tất bật ra đi.

Có thể thấy, vượt lên những giá trị về vật chất, trong những ngôi nhà cổ vẫn đang lưu giữ và duy trì truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Qua đó góp phần giáo dục nhân cách con người hướng về tổ tiên, nguồn cội: Học tập tấm gương, đạo đức, nhân cách trong sáng của các bậc tiền nhân, tinh thần lao động cần cù, vượt qua bao khó khăn, gian khổ mới có thể dựng xây được cơ nghiệp, nuôi dưỡng được các thế hệ con cháu cho đến ngày nay. Đó là ý nghĩa thiết thực, sâu sắc mà những bậc tiền nhân mong muốn, gửi gắm. Ngoài ra, thờ cúng tổ tiên trong những ngôi nhà cổ còn là cơ hội, điều kiện để giữ gìn, duy trì và phát triển mối quan hệ anh em, họ hàng cùng dòng họ, cùng nguồn gốc cùng chung máu mủ ruột rà. Từ đó các mối quan hệ chú bác, cô dì, con cháu bên nội, bên ngoại gắn bó thân thiết hơn.

Tết đến, Xuân về, những ngôi nhà cổ nơi đây lại nghi ngút khói hương, con cháu gần xa dù có bận rộn đến đâu cũng sắp xếp thời gian tranh thủ ghé về thắp cho tổ tiên, ông bà nén nhang thơm. Đây cũng là dịp để giáo dục con cháu biết ứng xử có phép tắc, kính trọng bà con họ hàng, không phân biệt giàu nghèo, biết giữ gìn uy tín của dòng họ và cố gắng làm rạng rỡ thêm công đức của tổ tiên, ông cha các thế hệ đã qua. Nét đẹp văn hóa truyền thống này của người dân Nhơn Trạch nói riêng, người Việt Nam nói chung lại được đặc biệt nhắc nhớ mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Đ. Mai
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 21/02/2019 7:56:54 CH
    “Rớt xuống trang thơ tôi/Cánh hoa đào phớt đỏ/Chiều Sơn La lặng gió/Tôi nghe hoa thì thầm…”. Đó là những dòng thơ trong bài “Anh về cùng mùa hoa” của nhà thơ Tạ Hữu Yên. ...
  • 21/02/2019 7:58:16 CH
    Đến làng du lịch sinh thái Tre Việt (xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch) vào bất kể mùa nào trong năm, du khách sẽ được trải nghiệm nhiều hoạt động hấp dẫn. Đây là một trong nh...
  • 19/02/2019 9:24:05 CH
    Chiều qua 19-2 (Rằm tháng Giêng), Hội Văn học - nghệ thuật (VH-NT) tỉnh phối hợp với Trung tâm Văn miếu Trấn Biên tổ chức Ngày thơ Việt Nam lần thứ XVII và Ngày Văn nghệ ...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)