Chủ đề dư luận
Văn hóa
Hoạt động
Tình xuân… duyên quan họ
28-2-2018
Mỗi độ tháng Giêng về, khi đất trời vào xuân, không khí hội hè ở khắp các địa phương trong cả nước lại rộn ràng như mời gọi, thúc giục mọi người hòa mình vào dòng người trẩy hội với các hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc.
Bên cạnh các loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử, cải lương…, ở Ðồng Nai và các tỉnh miền Ðông Nam bộ còn “du nhập” nghệ thuật chèo, tuồng, quan họ… Trong cái rộn ràng của lễ hội, với những người con xa quê, mùa xuân bao giờ cũng là thời điểm họ khắc khoải nhớ quê hương, nhớ da diết làn điệu dân ca trong các hội làng hay trong những buổi liên hoan, gặp mặt. Tại phường Long Bình (TP. Biên Hòa), một nhóm văn nghệ quy tụ những thành viên yêu thích làn điệu quan họ của xứ Kinh Bắc đã ra đời. Ðến đầu năm 2004, nhóm đổi tên mới là Câu lạc bộ (CLB) quan họ “Mười nhớ…” trực thuộc Trung tâm Văn hóa Ðồng Nai.

Đắm say câu hát í a…

Những ngày đầu xuân trên đất Ðồng Nai, chúng tôi tìm về CLB quan họ “Mười nhớ” để gặp và nghe những “liền anh, liền chị” ngân nga câu hát í a, ứ hự trầm bổng, ngọt ngào. Trong không gian ấm áp, mọi người dường như hòa mình cùng những canh hát trao duyên, cảm nhận mạch nguồn của dòng chảy văn hóa quan họ trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc.

t12_280218_2.jpg
Câu lạc bộ quan họ “Mười nhớ” giao lưu văn nghệ đầu xuân

Chủ nhiệm CLB quan họ “Mười nhớ” Nguyễn Phương Ân (65 tuổi) niềm nở cho biết: CLB hiện có 15 liền anh, liền chị thường xuyên tham gia phong trào văn hóa - văn nghệ trong các dịp lễ, Tết tại địa phương. Người ít tuổi nhất đã ngoài 50, cao nhất đã ở tuổi 70. Các thành viên gắn bó với nhau chủ yếu từ tình yêu, đam mê ca hát, bởi vậy, ngay từ những ngày đầu thành lập, các nghệ sĩ “không chuyên” của CLB tự bỏ tiền ra trang bị quần áo, khăn nón… để tập luyện và giao lưu tại các ấp, khu phố trong tỉnh. Và sau một thời gian biểu diễn, được mọi người cổ vũ nên các thành viên tự tin chuyển sang tập song ca, tốp ca kèm múa minh họa.

Liền anh Phan Bá Trí bộc bạch, đối với người dân xa quê nơi đây, cuộc sống sẽ tẻ nhạt nếu thiếu vắng những câu dân ca ngọt ngào ấy: “Cứ đều đặn vào tối thứ 7 hằng tuần, các thành viên CLB lại tập trung tại nhà ông Ân để cùng nhau sinh hoạt. Mỗi khi có lễ hội hay thi thố, giao lưu, CLB mới tranh thủ thời gian để tăng cường luyện tập. Càng hát càng say. Càng say quan họ càng ngấm vào máu thịt. Nhờ vào canh hát quan họ mà những người xa quê vơi đi nỗi nhớ quê, qua đó gửi gắm tâm tình của mình”.

Người ta thường bảo rằng, nếu sinh ra và lớn lên ở đất Kinh Bắc thì chất quan họ đã “ngấm” sâu từ trong bụng mẹ. Khi đi xa, bất cứ người già hay trẻ nhỏ cũng đều vương vấn nhớ thương vùng đất quê nhà. Không được “trời phú” cho chất giọng ngọt ngào nhưng bù lại, chú Trần Văn Phả có “ngón đờn” mượt mà và “tiếng sáo” lúc nhộn nhịp, réo rắt, lúc trầm bổng, sâu lắng… góp phần đưa những câu ca say đắm lòng người. Chú Phả chia sẻ: “Ðánh đàn bầu và thổi sáo không khó nhưng để hòa nhịp cùng những câu hát í a, ứ hự… là cả một nghệ thuật. Ngoài sự chịu khó luyện tập kỹ thuật đánh lưỡi đơn, lưỡi kép, luyến, láy… người nhạc công phải đặt hết lòng say mê vào đó”.

Thấm đẫm tình đất, tình người

Người quan họ thường có câu nói cửa miệng “Yêu nhau cái nết, trọng nhau cái tình và say nhau ở giọng hát câu ca”. Yêu quan họ bao nhiêu, liền chị Dương Thị Lan càng mong muốn lan tỏa và nhân lên tình yêu ấy đến với mọi người. “Tôi mê ca hát từ nhỏ, mỗi khi nghe hát quan họ là lòng nôn nao. Hơn 10 năm nay, tôi đến sinh hoạt tại CLB quan họ Mười nhớ phường Long Bình. Ðược tập luyện, biểu diễn nhiều nơi, tôi rất mừng vì không chỉ những người lớn tuổi mới “mê” hát quan họ mà nhiều người trẻ cũng rất thích bộ môn nghệ thuật này. Tôi mong có thêm nhiều CLB, nhiều buổi giao lưu văn nghệ… để các loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc được bảo tồn và phát huy”, liền chị Dương Thị Lan bộc bạch.

Không chỉ làm “cầu nối” cho các CLB quan họ trong tỉnh mà ông Nguyễn Phương Ân còn tự sưu tầm những làn điệu dân ca, sáng tác những làn điệu mới phù hợp với cuộc sống trên vùng đất mới Ðồng Nai cho CLB để liền anh, liền chị có thêm động lực tập luyện nhiều tiết mục chất lượng hơn để phục vụ công chúng. “Quan họ không chỉ là niềm tự hào, là vốn riêng của người dân Kinh Bắc, mà còn là niềm kiêu hãnh, là nét đẹp rất riêng của người dân Việt Nam. So với các loại hình âm nhạc khác, quan họ có sức hút, độ bám rễ “thâm sâu”, không đơn thuần ở những lời ca, âm sắc đẹp “vang, rền, nền, nẩy”, mà còn mang đặc trưng dùng dằng kẻ ở, người đi; trong cái e lệ, thẹn thùng, duyên dáng thấm đẫm tình đất, tình người. Tất cả làm nên cái “duyên” riêng chỉ quan họ mới có”, ông Ân chia sẻ thêm.

Có lẽ với bất cứ ai từng nghe quan họ trong những dịp đầu xuân, chắc hẳn sẽ khó quên hình ảnh những liền anh, liền chị xúng xính khăn xếp, áo the với đôi mắt lúng liếng và hai má ửng hồng đi trẩy hội và thể hiện tài năng qua câu hát đối đáp, giao duyên. Rời buổi giao lưu của CLB quan họ “Mười nhớ”, lòng chúng tôi vẫn còn bâng khuâng, xao xuyến bởi lời hát tha thiết và đắm say “người ơi người ở đừng về…”.

Ly Na
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 16/12/2018 8:40:40 CH
    2018 có thể nói là một năm khá khởi sắc đối với văn học Ðồng Nai. Nhiều tác phẩm ở mỗi thể loại khác nhau đều được các tác giả tập hợp, tuyển chọn và ra mắt độc giả rất c...
  • 11/12/2018 8:48:29 CH
    Nằm cách ngã ba Dầu Giây 18km theo hướng Dầu Giây - Ðà Lạt, ấp Bến Nôm (xã Phú Cường, huyện Ðịnh Quán) là nơi cư ngụ của nhiều ngư dân là Việt kiều Campuchia hồi hương. H...
  • 09/12/2018 7:39:57 CH
    Bộ môn nghệ thuật truyền thống đờn ca tài tử (ĐCTT) vốn được xem là “đặc sản” của vùng đất Nam bộ nói chung và Đồng Nai nói riêng. Những “sân khấu ĐCTT” một thời rực rỡ đ...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)
Thông tin doanh nghiệp