Chủ đề dư luận
Văn hóa
Hoạt động
Nghe “đá cổ” kể chuyện…
17-4-2019
Biên Hòa - Đồng Nai vốn nổi tiếng là vùng đất trù phú trong lịch sử khai phá đất phương Nam. Cư dân xưa có đời sống ổn định, phong lưu và văn hóa phát triển. Ngày nay, dấu ấn về cuộc sống cũng như lao động của cư dân trên vùng đất này vẫn được lưu giữ trong nhiều nhiều di tích, bảo tàng hay trong các bộ sưu tập của những người đam mê đồ cổ.
Trong đó có bộ sưu tập của anh Sằn Sình Hứng, người dân tộc Nùng (xã Sông Thao, huyện Trảng Bom).
Đây là những lát cắt thú vị, không liên tục về mặt thời gian từ vài trăm năm đến hàng ngàn năm. Những cổ vật, đặc biệt là đá cổ được tìm thấy và trở lại với hiện tại đã kể cho chúng ta những câu chuyện hấp dẫn về đời sống xã hội, về một giai đoạn lịch sử của loài người.

Ngồi với đá cổ, nghe chuyện ngàn năm

Anh Sằn Sình Hứng kể, anh bắt đầu sưu tầm cổ vật từ năm 2010, bắt đầu từ chiếc nồi đồng có niên đại khoảng 100 năm, rồi đến các hiện vật như bình tông, ăng-gô, đèn măng xông và sau là các hiện vật bằng đá cổ. Ngoài giờ làm việc ở xã Sông Thao, anh dành thời gian đi nhiều nơi, sưu tầm và tìm kiếm hiện vật nhằm bổ sung vào bộ sưu tập của mình.

Vừa kể, anh Sằn Sình Hứng vừa chỉ tay vào chiếc rìu đá nhỏ được gọt đẽo tinh tế cho biết, chiếc rìu đá là “thành quả” của một buổi đi điền dã tại địa phương. Anh cùng với một vài người dân đào và phát hiện chiếc rìu đá cổ và một số hiện vật bằng đá khác tại ấp Thuận An, xã Sông Thao. Chiếc rìu đá này sau đó được các chuyên gia khảo cổ trong tỉnh đánh giá cao, chúng có niên đại cách đây khoảng 3.000 - 3.500 năm.

12a.jpg
Anh Sằn Sình Hứng bên bộ sưu tập rìu đá cổ

Hiện tại, anh Sằn Sình Hứng đang lưu giữ gần 30 cổ vật bằng đá, chủ yếu là rìu hình tứ giác, rìu hình vai. Mỗi chiếc rìu với kích cỡ khác nhau, có lưỡi sắc, cán nhỏ vừa với kích thước bàn tay. Các hiện vật được anh lưu giữ cẩn thận, trưng bày trong tủ kính, chỉ khi nào có khách đến chơi, muốn “cầm, nắm” để xem, anh mới bày ra chiếc bàn lớn.
Ngoài giới thiệu cho người dân và du khách, anh Sằn Sình Hứng rất nhiệt tình và sẵn sàng hỗ trợ nhà nghiên cứu trong hoạt động tìm hiểu về khảo cổ học qua hiện vật. Anh Hứng cho rằng, rìu đá cổ chứa đựng nhiều thông điệp lịch sử, văn hóa phần nào hé lộ quá trình hình thành, phát triển, đời sống, tập tục cổ xưa của cộng đồng dân cư. Mặc dù nhìn có vẻ rất đơn sơ nhưng nếu được nghiên cứu kỹ thì mới thấy bước tiến dài của người Việt cổ trong lịch sử.

Ngồi trước những công cụ lao động của người xưa, nghe câu chuyện về hoạt động tìm kiếm những viên đá cổ nằm sâu dưới lòng đất, bỗng nghe lòng mình trôi về phía thẳm xa nguồn cội. Từ ngàn năm trước, có thể người nguyên thuỷ di cư đến vùng đất này, cư trú tạm thời rồi dần dần thành những “làng mạc”.Và có thể tại đây đã diễn ra việc trao đổi công cụ sản xuất giữa các nhóm người, từ đó tạo ra những hiện vật của các nền văn hóa. Những chiếc rìu đá cổ từ hàng ngàn năm nay được ví như những trang “nhật ký cuộc sống” hay “ngôn ngữ” của người xưa đang vọng về. Chúng tôi cảm thấy dòng lịch sử vẫn tiếp nối, xuyên suốt đến ngày nay. 

Mỗi lần trò chuyện với những người chơi cổ vật như anh Sằn Sình Hứng, chúng tôi vẫn thường nghe họ truyền tai nhau những câu chuyện kể xoay quanh chữ “duyên”. Anh Hứng bày tỏ: “Cổ vật hợp duyên người nào thì đến với người đó”. Riêng tôi, không phải là người chơi cổ vật, không biết chữ “duyên” kia như thế nào, nhưng thiết nghĩ trên đời, tất cả đều có duyên với nhau, duyên gặp gỡ, duyên phân ly…

Góp nhặt cổ vật, giữ hồn văn hóa

Tại Biên Hòa - Đồng Nai, trong nhiều ngôi nhà xưa và nay hiện đang lưu giữ những bộ sưu tập cổ vật giá trị như một bảo tàng nhỏ, ấn tượng và độc đáo. Đó được xem là tâm huyết, niềm đam mê của những người thích sưu tầm đồ cổ. Theo anh Sằn Sình Hứng, nếu người sưu tầm chịu khó nghiên cứu lịch sử, văn hóa, địa lý... để tích lũy kiến thức, thì hiểu biết về cổ vật sẽ thêm sâu sắc và cảm thấy cổ vật gần gũi hơn.

“Những năm qua, góp nhặt từng thứ một ở khắp nơi, tôi đã mang về được nhiều hiện vật “đá cổ” quý, giới thiệu cho người dân và du khách về văn hóa Việt Nam, nhất là nền văn hóa lâu đời cách đây hàng ngàn năm. Các hiện vật này gắn với hồn cốt người Việt, hiền hậu và giản đơn… Bộ sưu tập mới chỉ là “mảnh ghép” nhỏ chưa đầy đủ, vậy nên thời gian tới, tôi sẽ dành thời gian tiếp tục công việc sưu tầm, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa này”, anh Sằn Sình Hứng nói.

Hiện nay, hoạt động tìm kiếm “quá khứ” vẫn đang diễn ra ở khắp mọi nơi, được nhiều cá nhân và tổ chức bắt tay thực hiện. Điều đó giúp chúng ta khẳng định rằng, sẽ còn nhiều câu chuyện hay qua tiếng nói của cổ vật. Việc lưu giữ những cổ vật xưa cũ ở Biên Hòa - Đồng Nai, không đơn thuần là tình cảm, hay thỏa mãn sự chiêm ngưỡng, khám phá dấu xưa mà còn lưu giữ kho tàng văn hóa Việt cổ phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học lịch sử - văn hóa vùng đất 320 năm hình thành và phát triển.

Ly Na
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 21/05/2019 7:59:22 CH
    Mỗi độ tháng 5 về, khi những chùm phượng vĩ  nở đỏ rực sân trường thì phong trào chụp ảnh kỷ yếu cũng bắt đầu nhộn nhịp. Những năm gần đây, chụp ảnh kỷ yếu đã trở th...
  • 19/05/2019 9:20:19 CH
    Nói đến hai từ “nghệ thuật” là nói đến sự sáng tạo và truyền cảm hứng, xuất phát từ niềm đam mê, tâm huyết. Nghệ thuật tạo hình bong bóng và biến hóa trong ảo thuật cũng ...
  • 19/05/2019 9:08:55 CH
    Hội Văn học - nghệ thuật (VH-NT) tỉnh vừa ra thông báo về việc thực hiện bài viết hướng tới kỷ niệm 40 năm thành lập Hội VH-NT tỉnh (1979 - 2019).
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)