Chủ đề dư luận
Thời Sự
Vấn đề & Sự kiện
Nỗ lực tìm kiếm hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Sân bay Biên Hòa Tết Mậu Thân 1968: Nửa thế kỷ tìm kiếm và đón các anh về… (Bài 1)
10-7-2017
Sau nhiều ngày nỗ lực tìm kiếm, vào trưa 13-4-2017, Đội tìm kiếm đã phát hiện được nơi chôn tập thể gồm những di vật, hài cốt liệt sĩ hy sinh trong trận đánh đêm 31-1-1968. Công tác quy tập, cất bốc đã được tiến hành chu đáo, trách nhiệm thiêng liêng. Lễ truy điệu và an táng sẽ được Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQVN tỉnh và TP. Biên Hòa tổ chức trang trọng vào sáng ngày 12-7 tới tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh.

Bài 1: Nỗi đau khôn nguôi

Trận đánh lịch sử vào Sân bay Biên Hòa rạng sáng 31-1-1968 đã để lại dấu ấn quyết định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược của quân và dân ta. Trong trận đánh ác liệt này, nhiều chiến sĩ của Sư đoàn 5 và Căn cứ U1 Biên Hòa đã mãi mãi nằm lại trong sân bay, không kịp chứng kiến ngày toàn thắng, non sông thống nhất, đất nước độc lập tự do. Việc tìm kiếm, quy tập và đưa các anh về Nghĩa trang liệt sĩ là trách nhiệm của những người còn sống, thế hệ hôm nay, thể hiện đạo lý truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Nỗi đau to lớn

Cho đến nay, đã gần nửa thế kỷ qua đi nhưng ký ức về trận đánh và những hy sinh của nhiều chiến sĩ ta vẫn không bao giờ phai mờ trong ký ức của những người cựu chiến binh đã từng tham gia trận đánh Tết Mậu Thân 1968. Tại căn nhà nhỏ nằm khuất trong hẻm sâu ở ấp 1, xã Phước Thái, huyện Long Thành, ông Lâm Văn Âu, nguyên Đại đội trưởng đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Sư đoàn 5 trực tiếp đánh trận Sân bay Biên Hòa đêm 31-1-1968 kể lại: Khi đến hàng rào thứ nhất của đường băng sân bay đã được Đại đội 1 mở hàng rào, Đại đội 2 tiến vào đầu đường băng đã chứng kiến cảnh hàng chục chiến sĩ của Đại đội 1 hy sinh nằm la liệt. “Cuộc đời tôi đi kháng chiến đã đánh cả trăm trận từ cấp trung đội trở lên, nhưng chưa có trận nào ác liệt như trận đánh vào Sân bay Biên Hòa. Nhìn cảnh chiến sĩ ta hy sinh ở tuổi mười tám đôi mươi, thật sự là nỗi đau to lớn không thể nào mờ phai trong tâm trí tôi”, ông Âu xúc động kể.

4.jpg
Ông Lâm Văn Âu (trái) và ông Đặng Thanh Hương kể về trận đánh


Ông kể tiếp, khi được lệnh tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, hai Tiểu đoàn 1 và 2 của Sư đoàn 5 được chỉ định tấn công phía Đông sân bay Biên Hòa theo 4 mũi. Sân bay Biên Hòa là một trong những trọng điểm chiến tranh cục bộ của Mỹ ở miền Nam Việt Nam nên chúng đã tăng tiếp viện cho các đơn vị của chúng quanh sân bay để đánh trả quân đội ta. “Với lực lượng không cân sức, bộ đội ta phải rút ra khỏi sân bay và hy sinh rất nhiều trong trận đánh này. Như những gì tôi trực tiếp tham gia và chứng kiến thì trong trận Tết Mậu Thân 1968, Tiểu đoàn 1 đã hy sinh gần 400 người”, ông Âu nói.

Còn cựu chiến binh Đặng Thanh Hương, năm nay đã 84 tuổi, nhớ lại: “Trận đánh Sân bay Biên Hòa năm 1968 là một trận đánh ác liệt nhất cả quy mô, mức độ và hy sinh rất nhiều. Những chiến sĩ trẻ đã nằm lại trong các địa điểm tại sân bay, giờ tìm được đưa về an táng là khát khao không chỉ của những người đồng đội, mà là mong muốn của toàn thể xã hội, người thân, gia đình. Dù ác liệt, dù hy sinh nhưng anh em vẫn động viên nhau và tin vào ngày toàn thắng”.

Nỗ lực tìm kiếm

Trong nỗ lực tìm kiếm liệt sĩ hy sinh tại Sân bay Biên Hòa, Đại tá Mai Xuân Chiến, Phó chính ủy, Bộ CHQS tỉnh, Phó ban thường trực Ban chỉ đạo 1237 tỉnh chia sẻ: “Tôi tin nếu chúng ta quyết tâm, chúng ta sẽ tìm được các anh, các chú. Còn sức, thì còn tìm để đưa các anh, các chú về nghĩa trang”.

Kể lại hành trình và quyết tâm tìm kiếm, Đại tá Mai Xuân Chiến cho hay, ông thường vào mạng và các trang kỷ vật kháng chiến, đi tìm đồng đội để tìm kiếm thông tin. Trong một lần tìm kiếm trên mạng, ông đã thấy tấm hình chụp hiện trường các trận đánh Sân bay Biên Hòa năm 1968 có ghi một nội dung ngắn gọn “Sân bay Biên Hòa có một ngôi mộ bộ đội cộng sản”. Từ thông tin này, Đại tá Chiến đã tìm gặp kiến trúc sư  Nguyễn Xuân Thắng và anh hùng quân đội Chế Trung Hiếu đang sống tại Hải Phòng. Qua anh Thắng và ông Hiếu, Đại tá Mai Xuân Chiến đã có thông tin về 2 cựu binh Mỹ là Bob Connor và E. Martin, trong đó E. Martin là người sở hữu bức ảnh, tấm bản đồ và trực tiếp chỉ huy chôn cất các hài cốt liệt sĩ bộ đội ta hy sinh. “Khi tôi ngỏ ý muốn biết rõ thông tin, cựu binh Mỹ E. Martin còn nghi ngờ và hỏi lại ông có chức vụ hoặc phụ trách gì để tôi tin mà cung cấp. Tôi đã phải báo cáo Ban chỉ đạo tỉnh, soạn một công văn ngắn đóng dấu Phó ban thường trực Ban chỉ đạo 1237 tỉnh mới được cựu binh Mỹ chia sẻ”, Đại tá Chiến cho biết. Từ thông tin của 2 cựu binh Mỹ, cùng nhiều thông tin của các cựu chiến binh Sư đoàn 5 và U1 Biên Hòa, Bộ CHQS tỉnh đã tổ chức hội thảo, thu thập củng cố thông tin và tiến hành tìm kiếm, quy tập.

Với quyết tâm cao, nỗ lực tìm kiếm của tỉnh, trưa ngày 13-4-2017, những mẫu di vật, những mảnh hài cốt đầu tiên của liệt sĩ hy sinh tại Sân bay Biên Hòa đã được tìm thấy. Trực tiếp chỉ huy đội quy tập, Đại tá Mai Xuân Chiến xúc động nói: “Không còn nghi ngờ gì nữa, đây chính là di vật, hài cốt của các liệt sĩ Sư đoàn 5 và U1 Biên Hòa đã hy sinh năm 1968”. Đợt 1 tìm kiếm tạm thời kết thúc vào ngày 17-6 nhưng thông tin về mộ liệt sĩ vẫn tiếp tục được ghi nhận qua điện thoại, địa chỉ email của Đại tá Chiến như tâm niệm của ông: “Còn sức, còn phải tìm kiếm cho ra hài cốt để đưa các anh về với đồng đội”.

Cũng theo Đại tá Mai Xuân Chiến, nhờ thông tin của hai cựu binh Mỹ và cuộc tìm kiếm có kết quả tại Sân bay Biên Hòa, đến nay, qua email các cựu binh Mỹ cung cấp thêm nhiều vị trí có mộ liệt sĩ ở Sân bay Biên Hòa; đồng thời kết nối cung cấp thông tin về liệt sĩ hy sinh tại Sân bay Tân Sơn Nhất. Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo và đang khảo sát tìm kiếm. Cung cấp hỗ trợ nguồn tin cho Bộ CHQS tỉnh Bình Phước củng cố thông tin tìm kiếm liệt sĩ hy sinh tại Sân bay Lộc Ninh.

Ngày 10-10-2016 diễn ra cuộc gặp gỡ giữa Ðại tá Mai Xuân Chiến và Kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng. Sau cuộc trao đổi này, một lượng lớn công việc được tiến hành: từ liên hệ thông tin với 2 cựu binh Mỹ đến tổ chức hội thảo gặp gỡ các nhân chứng, làm việc với Trung đoàn 935 (Sư đoàn Phòng không 370); Sư đoàn 5 (Quân khu 7), Tiểu đoàn Ðặc công U1 Biên Hòa; phối hợp tổ chức phát quang, đốt cỏ tranh gần 20 ha khu vực nghi có hài cốt. Chiều tối ngày 16-3-2017, hai cựu binh Mỹ là Bob Conner và E. Martin đã có mặt tại Sân bay Biên Hòa. Sáng 18-3-2017, cuộc tìm kiếm chính thức bắt đầu. 10 giờ 30 phút ngày 13-4-2017, những mẫu di vật, mảnh xướng đầu tiên của liệt sĩ đã được tìm thấy tại hướng chính Ðông sân bay Biên Hòa.

N. Trinh
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 22/09/2018 11:18:20 SA
    Đồng chí Trần Đại Quang đột ngột qua đời ở tuổi 62, khi còn đang dang dở nhiệm kỳ đảm nhận trọng trách Chủ tịch nước, để lại nỗi mất mát to lớn, lòng đau xót, tiếc thương...
  • 29/12/2017 1:02:51 SA
    Sau đây là 10 sự kiện nổi bật có tác động lớn đến kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai trong năm 2017, do Hội Nhà báo Đồng Nai bình chọn.
  • 10/11/2017 12:40:49 SA
    Sau 32 năm đất nước đổi mới, thế và lực của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được khẳng định. Tầm vóc và ý nghĩa cách mạng sâu sắc của công cuộc đổi mới ở Việt Nam ...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)