Chủ đề dư luận
Thời Sự
Trong dòng sự kiện
Giải pháp “thuận thiên”…
19-6-2019
Đồng bằng sông Cửu Long là một trong 12 đồng bằng lớn của thế giới nên vai trò, vị trí của nó đối với nền nông nghiệp Việt Nam đã rõ. Bởi đồng bằng này chỉ chiếm 13% diện tích, 19% dân số của cả nước nhưng hàng năm, sản xuất 56% lương thực, 40% sản lượng thủy hải sản, góp phần giữ vững an ninh lương thực, an ninh dinh dưỡng quốc gia và còn góp phần nuôi sống một phần nhân loại.
Thế nhưng, đồng bằng sông Cửu Long, nơi có gần 18 triệu cư dân miền Tây sinh sống và lao động đang đứng trước những thách thức nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Theo các nhà khoa học, đến năm 2100, đất Chín Rồng có thể bị nhấn chìm trong nước, nếu tốc độ chuyển biến hiện nay cứ tiếp tục. Đó là dự báo dài hơi về số phận của một trong ba đồng bằng lớn của thế giới, sẽ chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu với những hậu quả chưa thể tiên lượng hết được. Nhưng với dẫn chứng khoa học, các nhà nghiên cứu dự báo rằng, nếu tình trạng nước biển dâng với tốc độ từ 73 - 100cm thì 80 năm nữa, sẽ có gần 40% diện tích mặt đất và 38% dân số đồng bằng của đồng bằng trù phú này sẽ bị ảnh hưởng.

Trước mắt, theo các nhà khoa học đến từ Đại học Utrecht của Hà Lan - một đất nước Bắc Âu nằm dưới mực nước biển, có nhiều kinh nghiệm ứng phó với độ dâng của biển cả, sau 25 nghiên cứu rộng khắp đồng bằng Cửu Long để tìm giải pháp cho tương lai, họ đã phát hiện việc khai thác nguồn nước ngầm quá mức của nông dân đồng bằng đã khiến đất bị sụt lún. Theo ông Philip Minderhoud, một nhà nghiên cứu các hệ thống dưới mặt đất và nước ngầm thuộc Đại học Utrecht, người đứng đầu nhóm nghiên cứu cho hay: Từ chỗ người nông dân, không ai nghĩ đến việc khai thác nước ngầm, nhưng từ hơn 30 năm trở lại đây, bình quân mỗi ngày có khoảng 2,5 triệu lít nước đã bị rút khỏi tầng nước ngầm của đồng bằng sông Cửu Long. Nước bị rút khỏi tầng nước ngầm với khối lượng ngày càng lớn, làm cho cấu trúc bên dưới “hỏng chân”, là nguyên nhân khiến đồng bằng bị sụt lún với mức độ trung bình 1cm mỗi năm. Đó là chưa kể các cấu trúc nhân tạo trên mặt đất như: nhà cửa, cầu cống, đường sá và các trầm tích như phù sa, cát sỏi từ thượng nguồn đổ về giảm 40% so với trước, cũng là nguyên nhân gây sụt lún, sạt lở ở đồng bằng. Góp phần làm cho sự việc trở nên trầm trọng hơn, khi hàng chục triệu tấn cát được khai thác trên sông Mê Kông, kể cả các con sông lớn nhỏ ở đồng bằng Cửu Long, nhất là các con sông Tiền, sông Hậu, Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, đã làm thay đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, bờ biển. Ông Marc Goichot, chuyên gia đặc trách về nước thuộc Chương trình Tiểu vùng sông Mê Kông, bày tỏ quan ngại nếu tình trạng này cứ tiếp diễn.

Những tác động của thiên nhiên, nhất là tác động của con người làm cho đồng bằng sông Cửu Long sụt lún, bờ sông bị sạt lở, bờ biển bị xâm thực diễn ra rất nhanh, ngày càng phức tạp, gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế - xã hội cho toàn khu vực, trong một báo cáo của Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn, đã nhận định như vậy. Theo đó, toàn vùng đồng bằng có 564 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển với tổng chiều dài 840km. Sạt lở bờ sông có 512 điểm với chiều dài 566km, trong đó sạt lở được đánh giá đặc biệt nguy hiểm đến tính mạng, tài sản của người dân có 55 điểm với chiều dài 173km. Sạt lở bờ sông mỗi năm làm mất từ 300 - 500 ha đất, khiến hàng chục hộ dân phải di dời, làm đảo lộn sinh kế của hàng chục ngàn hộ dân, khiến tình trạng nghèo đói gia tăng. Riêng bờ biển, cả phía Đông và phía Tây có 52 điểm sạt lở nguy hiểm với chiều dài 284km và tình trạng này đã làm suy thoái nghiêm trọng rừng ngập mặn với trên 28.000 ha bị sóng biển cuốn trôi. Trong đó, riêng tỉnh Cà Mau, từ 2007 đến nay, có gần 9.000 ha rừng phòng hộ ven biển bị biến mất do xâm thực bờ biển.

Cùng với sụt lún, sạt lở, tình trạng xâm mặn ngày càng sâu vào trong đồng bằng từ 50 - 60km, thậm chí 90km như đợt hạn mặn “thế kỷ” diễn ra năm 2016, thật sự là một thách thức trước mắt cũng như lâu dài đối với đồng bằng sông Cửu Long.

Với độ lún 1cm, nước biển dâng như hiện nay và việc mất từ 300 - 500 ha đất mỗi năm, “con tàu” miền Tây thực sự đang chìm. Nhưng với tầm nhìn thế kỷ đến năm 2100, Đảng và Nhà nước Việt Nam với tư duy thông thoáng, chịu lắng nghe, đang có nhiều giải pháp huy động trí tuệ của các nhà khoa học trong cả nước và sức mạnh từ kinh nghiệm của người dân đồng bằng; tranh thủ sự trợ giúp về trí tuệ, kinh nghiệm, tài chính từ các tổ chức quốc tế, quốc gia để cố gắng kéo dài việc “chìm” của đồng bằng bằng các giải pháp công trình và phi công trình theo tinh thần hài hòa, thích nghi với thiên nhiên, hạn chế đến mức tối đa thiệt hại cho con người.

Trên 300 năm qua, người đồng bằng đã sống chung với mùa nước nổi, hẳn bây giờ và mai sau, người đồng bằng theo lẽ “thuận thiên”, tin tưởng rằng, họ sẽ thích nghi với tình trạng ngập mặn nhưng vẫn sống được trên mảnh đất mà cha ông đã khai khẩn. Tất nhiên, họ cũng sẽ sống cũng theo lẽ “thuận thiên” và “thuận thiên” ở đây, có nghĩa là nắm vững quy luật của đất trời, kết hợp với việc ứng dụng những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để ứng phó với biến đổi khí hậu một cách có hiệu quả. Những gì mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kết luận sau hai năm thực hiện Quyết định 120 của Chính phủ là định hướng hết sức quan trọng cho đồng bằng sông Cửu Long có niềm tin về sức sống của miền đất này một cách lâu dài trước tác động của biến đổi khí hậu.

Như Nguyệt
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 25/08/2019 10:01:01 CH
    Quý bạn đọc đang cầm trên tay số báo 909, cũng là số báo khép lại chặng đường dài hoạt động của Lao động Đồng Nai, cơ quan ngôn luận của Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai,...
  • 22/08/2019 10:17:36 CH
    Theo các nhà nghiên cứu lịch sử cận đại Việt Nam, toàn bộ tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được kết tinh trong bản Di chúc thiêng liêng mà Người để lại cho to...
  • 20/08/2019 10:56:43 CH
    Theo báo cáo của Liên hợp quốc, mỗi năm lượng rác thải nhựa thải ra môi trường đủ để bao quanh 4 lần bề mặt trái đất. Trung bình mỗi phút có 1.000 túi nhựa được tiêu thụ,...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)