Chủ đề dư luận
Kinh tế
Đời sống & tiêu dùng
“Vị đắng” mía đường
7-12-2018
Năng suất, giá bán và lợi nhuận đều thấp cộng với khó khăn trong tiêu thụ khiến nhiều nông dân từ bỏ cây mía. Do đó, diện tích mía trên địa bàn tỉnh liên tục sụt giảm.
“Thủ phủ” mía sắp hết… mía

Gia đình anh Lường Tuấn Oanh, ấp 1, xã Trị An, huyện Vĩnh Cửu đang có gần 2 ha mía, tức là chỉ bằng 1/10 so với 5 năm trước. Gia đình anh hiện là một trong 3 hộ cuối cùng còn bám trụ với cây mía tại “thủ phủ” mía Trị An.

t6_071218_1.jpg
Lợi nhuận từ cây mía quá thấp khiến nhiều người trồng mía bỏ nghề, thu hẹp diện tích

Giá bán thấp, năng suất giảm cùng với cơ chế thu mua thiếu hợp lý của nhà máy đường khiến người trồng mía ở xã Trị An đua nhau “từ bỏ” cây mía. “Sở dĩ mình trồng tiếp vì đang còn hợp đồng đã ký trước đó với nhà máy. Ngoài ra, do trước đó cũng đầu tư tiền tỷ mua máy móc sản xuất mía nên giờ nếu bỏ không trồng thì máy móc cũng không biết làm gì. Thế nhưng, nếu tình hình vẫn ảm đạm như vậy thì chắc sang năm cũng bỏ mía”, anh Oanh cho hay.

Nhiều năm trước, xã Trị An được mệnh danh là “thủ phủ” cây mía của huyện Vĩnh Cửu vì có hàng trăm ha mía và trên địa bàn xã có Nhà máy đường Biên Hòa - Trị An đóng chân. Tuy nhiên, đến nay, cả xã chỉ còn khoảng 5 ha mía với 3 hộ dân cuối cùng còn bám trụ với cây mía. Người trồng lần lượt bỏ nghề vì không thể sống nổi với cây mía.

Trước đó, cũng đã có “tia hy vọng le lói” cho người trồng mía ở đây. Năm 2014, UBND xã Trị An vận động người dân tham gia vào dự án cánh đồng lớn trên cây mía do Nhà máy đường Biên Hòa - Trị An làm chủ. Lúc đầu, cánh đồng lớn có diện tích hơn 50 ha mía. Niên vụ mía 2014 - 2015, người trồng mía tham gia dự án cánh đồng lớn… thắng lớn. Năng suất mía mô hình cánh đồng lớn đạt bình quân hơn 90 tấn/ha, cao hơn 30 tấn/ha so với các vùng nguyên liệu mía khác của nhà máy. Về chất lượng, chữ đường mía trồng mới ở xã Trị An đạt bình quân 9,2 CCS, cao hơn bình quân mía trong khu vực 0,19 CCS. Từ đó, thu nhập của người trồng mía cánh đồng lớn đạt khoảng 90 triệu đồng/ha, cao hơn khoảng 17 triệu đồng/ha so với các vùng khác. Người trồng mía ở đây có được khoản lợi nhuận khoảng 34 triệu đồng/ha.

Tuy nhiên “niềm vui ngắn chẳng tày gang”, sau vụ đầu thắng lợi, vụ mía thứ 2, người trồng mía đã ngay lập tức nếm vị… đắng. Năng suất mía giảm mạnh chỉ còn 55 tấn/ha, kéo theo đó, lợi nhuận của người trồng cũng giảm sút. Sang niên vụ 2016 - 2017, gần như toàn bộ diện tích mía trong dự án cánh đồng lớn đã bị người dân phá bỏ. Ðầu năm 2018, Nhà máy đường Biên Hòa - Trị An xin chấm dứt thực hiện dự án cánh đồng lớn trên cây mía tại xã Trị An. Dự án chính thức bị “khai tử” vì không còn ai ở đây trồng mía.

Phó chủ tịch UBND xã Trị An Nguyễn Thúc Quân cho hay, người trồng mía từ bỏ cây mía vì lợi nhuận quá thấp do năng suất sụt giảm nghiêm trọng. Một nguyên nhân khác là việc thu mua mía thiếu hợp lý của Nhà máy đường Biên Hòa - Trị An. “Nhà máy không có lịch thu hoạch tốt, thời gian thu hoạch kéo dài nên ảnh hưởng đến việc chăm sóc mía vụ tiếp theo làm năng suất giảm”, ông Quân cho hay. Cụ thể, nhà máy đường thu hoạch kiểu “da beo”, nay chặt chỗ này một ít, mai chặt chỗ khác một ít nên rất khó để người trồng chăm sóc mía. Ðịa phương cũng không thể bơm nước tưới cho số diện tích đã được thu hoạch vì sẽ làm ngập diện tích chưa thu hoạch. Do đó, mía tái sinh chết rất nhiều. “Sau thu hoạch vụ đầu, diện tích gốc mía chặt sớm bị chết khoảng 25 - 30%, có khi chết lên đến 40%. Chết nhiều thì năng suất vụ sau giảm”, ông Quân cho biết.

Không sống được với cây mía, nhiều người phá mía để trồng cây khác lợi nhuận cao hơn. Theo Phó chủ tịch UBND xã Trị An Nguyễn Thúc Quân, giờ gần như toàn bộ diện tích mía ở Trị An đã được người dân thay thế bằng cây có múi, đặc biệt là cây cam. “Thủ phủ mía sắp hết mía rồi. Cũng không trách được người dân, bởi không cần nhìn đâu xa chỉ cần nhìn sang xã Hiếu Liêm kề bên. Dân Hiếu Liêm thu tiền tỷ mỗi năm nhờ cam thì người dân Trị An bỏ mía trồng cam cũng dễ hiểu”, ông Quân cho biết.

Lối ra nào cho cây mía?

Không chỉ tại Trị An, nhiều vùng trồng mía lớn trên địa bàn tỉnh, nông dân cũng đang “tháo chạy” khỏi cây mía vì lợi nhuận quá thấp. Thống kê của Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn cho thấy, trong khoảng 5 năm trở lại đây, diện tích mía toàn tỉnh giảm dần theo từng năm. Năm 2012, Ðồng Nai có hơn 10.600 ha mía thì đến cuối năm 2017, con số này chỉ còn lại hơn 8.300 ha. Không chỉ giảm mạnh về diện tích, năng suất cũng giảm dần. Niên vụ 2016 - 2017, năng suất mía bình quân trên địa bàn tỉnh chỉ đạt gần 60 tấn/ha, giảm 16 tấn/ha so với vụ trước đó.

Trước thực trạng đi xuống của cây mía, mới đây UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch phát triển sản xuất mía đường đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh nhằm tìm hướng đi cho người trồng mía và ngành sản xuất mía đường. Từ thực tế, kế hoạch đã đưa ra định hướng chính là “giảm lượng, tăng chất” để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Cụ thể, đến năm 2020, Ðồng Nai sẽ giảm diện tích trồng mía về mức hơn 7.600 ha. Ðến năm 2030, diện tích trồng mía duy trì khoảng hơn 6.500 ha. Song song với việc giảm diện tích, các biện pháp ứng dụng khoa học - kỹ thuật, cơ giới hóa và giống mới vào sản xuất để nâng năng suất mía bình quân lên mức 68 - 70 tấn/ha năm 2020. Ðến năm 2030, năng suất mía bình quân đạt 70 - 72 tấn/ha, chữ đường bình quân đạt 10 - 11 CCS.

Ðặc biệt, kế hoạch cũng nhấn mạnh đến việc phải phát triển vùng nguyên liệu mía đường theo hướng hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn. Theo UBND tỉnh, hiện Ðồng Nai đã có các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, chính sách hỗ trợ dự án dồn điền, đổi thửa tạo thành cánh đồng lớn. Ðây là thuận lợi để phát triển vùng nguyên liệu mía đường theo hướng hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn.

Theo ông Nguyễn Thúc Quân, từ thực tế sản xuất mía trên địa bàn xã Trị An, việc xây dựng các cánh đồng lớn để có được những vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn cần phải giải quyết hài hòa được lợi ích giữa các bên tham gia. Bởi, vấn đề không chỉ nằm ở năng suất, sản lượng mà còn nằm ở cơ chế vận hành, chính sách thu mua. “Thực tế dự án cánh đồng lớn cây mía trên địa bàn xã hoạt đông rất tốt, người dân và nhà máy phối hợp tốt trong quá trình trồng, chăm sóc. Thế nhưng chỉ cần khâu thu hoạch bất hợp lý là không đạt hiệu quả. Thu hoạch chậm, dàn trải khiến năng suất vụ sau giảm, lợi nhuận giảm nên người dân nản lòng bỏ mía. Do đó, để phát triển được, các khâu phải thật phù hợp, nhất là khâu thu hoạch chứ nếu vẫn như hiện nay thì không người dân nào dám tham gia cánh đồng lớn”, ông Quân cho hay.

Kết thúc cánh đồng lớn, nhiều người trồng vẫn nợ tiền nhà máy
Theo UBND xã Trị An, hiện dự án cánh đồng lớn cây mía đã kết thúc nhưng nhiều hộ trồng mía vẫn còn nợ tiền đối với Nhà máy đường Biên Hòa - Trị An. Theo đó, khi tham gia dự án, người trồng mía được nhà máy cho ứng trước vốn để đầu tư giống, vật tư nông nghiệp. Tuy nhiên, do năng suất thấp, lợi nhuận thấp nên hiện nay khi dự án đã kết thúc nhiều hộ dân vẫn chưa thể hoàn trả xong khoản vốn ứng trước này.

Phạm Tùng
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 18/12/2018 8:40:34 CH
    Toàn bộ hơn 30 lò mổ heo sạch, quy mô lớn được đầu tư bài bản trong tỉnh đang có nguy cơ phá sản do không thể cạnh tranh với các lò mổ không phép (lò mổ lậu). Trong khi đ...
  • 18/12/2018 7:40:50 CH
    Là đô thị loại I, dân số trên 1,3 triệu người nhưng công tác thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt của TP. Biên Hòa vẫn chưa được quan tâm thực hiện thấu đáo. Đặc biệt, ở khu...
  • 18/12/2018 8:41:32 CH
    Ngày 17-12, UBND huyện Định Quán bắt đầu tiến hành chi trả tiền hỗ trợ cho ngư dân làng bè La Ngà bị thiệt hại do cá chết hàng loạt.
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)
Thông tin doanh nghiệp