Chủ đề dư luận
Giáo dục & Khoa học
Tin khoa học & công nghệ
Tạo cơ chế thuận lợi đổi mới khoa học - công nghệ
Nguyệt Hà
Phát biểu tại hội thảo về “Tổ chức đầu tư, cơ chế tài chính và chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ” do Bộ Khoa học - công nghệ (KH-CN) và UBND tỉnh Đồng Nai phối hợp tổ chức mới đây, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Phú Cường nhấn mạnh, những năm qua, Đồng Nai đã tích cực hỗ trợ để đổi mới KH-CN.
Theo đó, việc đổi mới thực hiện theo hướng xóa bỏ cơ chế xin - cho; đổi mới quy trình xét duyệt, tuyển chọn, ban hành các cơ chế tài chính trong hoạt động nghiên cứu, ứng dụng. Từ đó, đã huy động được nguồn lực các cấp, các ngành và thu hút nguồn nhân lực rộng rãi trên mọi lĩnh vực cùng tham gia hoạt động nghiên cứu, ứng dụng; thiết lập tốt cơ chế liên kết giữa ba nhà: nhà khoa học, nhà quản lý, nhà doanh nghiệp, góp phần gắn kết nghiên cứu với thực tế sản xuất, đời sống.

Nỗ lực tăng lợi thế cạnh tranh

Phó giám đốc Sở KH-CN Huỳnh Minh Hậu cho biết: “Khảo sát thực tế từ 676 doanh nghiệp giai đoạn 2004 - 2014 cho thấy, trình độ công nghệ có chuyển biến qua từng năm. Kết quả khảo sát năm 2014 cho thấy, hệ số năng lực công nghệ (TCC) về con người, tổ chức, kỹ thuật và thông tin chung của tỉnh Ðồng Nai có hệ số 0,6726, nghĩa là đang nằm ở mức khá và tăng 0,01% so cùng kỳ 2013. Trong đó, ngành chế biến thực phẩm có TCC đứng đầu trong 5 nhóm ngành chủ lực; tiếp theo là điện tử TCC vươn lên đứng thứ 2; ngành dệt may tăng ổn định đứng thứ 3…”.

trang5_130415_1.jpg
Bí thư Tỉnh ủy Trần Đình Thành thăm mô hình ứng dụng Công nghệ cao tại Công ty TNHH Việt Nông, Trung tâm Công nghệ sinh học Đồng Nai

Thứ trưởng Bộ KH-CN Trần Việt Thanh nhấn mạnh, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hiện chiếm đa số và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế đất nước. Hằng năm, khối này tạo thêm trên nửa triệu lao động mới, sử dụng 51% lao động xã hội và đóng góp hơn 40% GDP. Nếu tổ chức, thực hiện tốt chiến lược đổi mới công nghệ sẽ là bài học thành công của nhiều doanh nghiệp trong cả nước, nhất là khu vực vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Cũng theo Thứ trưởng Trần Việt Thanh, đối diện với cơ hội và thách thức mới khi cộng đồng kinh tế ASEAN (EAC) được thành lập vào cuối năm nay, Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) chuẩn bị ký kết, yêu cầu đặt ra đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ là làm thế nào tận dụng cơ hội mới để thoát khỏi tình trạng “năng lực cạnh tranh kém”.

Phó tổng giám đốc Công ty Navetco Trần Xuân Hạnh cho biết, nhiều năm nay, nhờ hoạt động KH-CN được triển khai mạnh mẽ đã đưa đến nền tảng phát triển và thành công của doanh nghiệp này. Theo ông Hạnh, sự gắn kết giữa nghiên cứu và sản xuất trong một hệ thống quản lý chung đã giúp cho hoạt động của công ty phát triển không ngừng, trong đó, tạo ra nền tảng cho sản xuất kinh doanh, cơ sở cho hợp tác nghiên cứu, điều kiện cho đào tạo cán bộ, đặc biệt cải thiện rõ rệt năng lực cạnh tranh trên thương trường….

Phó giám đốc Sở KH-CN Huỳnh Minh Hậu cho biết thêm, hằng năm, Sở KH-CN tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện có hiệu quả mô hình hỗ trợ KH-CN theo cơ chế 50% - 70%. Cụ thể với các đề tài, dự án KH-CN có tính khả thi cao trong lĩnh vực giáo dục, y tế, an ninh - quốc phòng do UBND huyện và ngành thực hiện thì Sở KH-CN sẽ hỗ trợ huyện, ngành 70% kinh phí, còn 30% là ngân sách của huyện, ngành. Còn với các đề tài, lĩnh vực thuộc ngành khác, Sở KH-CN cũng hỗ trợ 50%, còn lại ngân sách của huyện. Cơ chế này tác động, khuyến khích huyện, ngành chủ động rà soát tính khả thi của đề tài, dự án, góp phần phát triển địa phương. Từ năm 2008 - 2015, đã có 13 đề tài, dự án được hỗ trợ từ nguồn kinh phí này với tổng giá trị trên 6,5 tỷ đồng và hơn 11 tỷ đồng từ sự đóng góp của doanh nghiệp và cộng đồng. 

Tập trung vào những mô hình hiệu quả

Thứ trưởng Trần Việt Thanh nhận định, hoạt động quản lý nhà nước trên lĩnh vực KH-CN về hỗ trợ đổi mới công nghệ vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, khó khăn. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến, đổi mới công nghệ chưa thực sự hấp dẫn và có đủ cơ sở pháp lý để thúc đẩy, hấp dẫn doanh nghiệp tham gia… nên doanh nghiệp KH-CN khó tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Ngoài ra, đầu tư kinh phí cho KH-CN còn dàn trải, thiếu tập trung; chế độ chính sách thúc đẩy hoạt động nghiên cứu còn nhiều hạn chế. 

Theo TS. Nguyễn Hữu Cường, Cục phát triển thị trường Bộ KH-CN, sự lạc hậu về công nghệ và kỹ thuật đã và đang tạo ra các sản phẩm thấp và không ổn định, làm hạn chế khả năng cạnh tranh bằng giá (khi giá thành các sản phẩm trong nước thường cao hơn các sản phẩm nhập khẩu từ 20 đến 40%). Một trong những yếu tố quan trọng cho đổi mới công nghệ là nguồn nhân lực KH-CN. Theo các số liệu điều tra gần đây cho thấy nguồn lực quan trọng này chỉ chiếm 7,24% lực lượng lao động, trong đó có 71,9% trình độ  đại học, 26,9% cao đẳng, 0,9% thạc sĩ, trình độ tiến sĩ là 0,14%.

Cũng theo TS. Nguyễn Hữu Cường, hiện nay việc chuyển giao công nghệ được thực hiện qua hai hình thức chính: qua các dự án liên doanh với doanh nghiệp nước ngoài, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (FDI) chiếm tới 90% và thông qua việc mua bán công nghệ trên thị trường chỉ chiếm khoảng 10%. Tuy nhiên, nhiều hợp đồng công nghệ thực hiện theo hình thức thứ nhất cũng chỉ tập trung vào khai thác nhân công rẻ, giá đất thấp, tiêu tốn năng lượng và tránh các tiêu chuẩn môi trường ở chính các quốc gia đầu tư, do vậy hàm lượng công nghệ được chuyển giao còn thấp, chủ yếu là các công đoạn cuối cùng trong chuỗi giá trị.

Ðể tổ chức đầu tư, cơ chế tài chính và chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ có hiệu quả, cần tiến hành rà soát, phân loại chính xác hiện trạng công nghệ của các doanh nghiệp, xem xét nhu cầu đổi mới công nghệ của ngành, lĩnh vực sản xuất hàng hóa có lợi thế cạnh tranh quốc gia như nông nghiệp, sản xuất công nghiệp phụ trợ. Cần áp dụng các mô hình công ty mẹ, công ty con trong quá trình đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp SME, doanh nghiệp phụ trợ, hình thành các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp KH-CN trong hệ thống công ty mẹ, công ty con.

Khẳng định vai trò của cơ quan quản lý, Thứ trưởng Trần Việt Thanh cho rằng, trong những năm qua, nhiều cơ chế, tổ chức, đầu tư tài chính và chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ đã được ban hành như: xây dựng các khu công nghệ cao trong nông nghiệp, công nghiệp; các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh cùng với chính sách ưu đãi về thuế cho doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực KH-CN. Ðể tháo gỡ những khó khăn, Bộ sẽ tiếp tục có nhiều hỗ trợ trong giai đoạn tới, song việc thực hiện cấp kinh phí cho các nhiệm vụ KH-CN thông qua quỹ phát triển KH-CN; các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ; những khó khăn, vướng mắc của các địa phương trong thực hiện các chương trình phát triển KH-CN cần tiếp tục được rà soát, tháo gỡ để có lộ trình đưa KH-CN nói chung, đổi mới công nghệ nói riêng thực sự có hiệu quả theo hướng xóa bỏ cơ chế xin - cho, tập trung vào những doanh nghiệp, những mô hình hiệu quả thực sự, không dàn trải, tránh lãnh phí.
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)