Chủ đề dư luận
Giáo dục & Khoa học
Thông tin giáo dục
Để môi trường giáo dục không có bạo lực
7-12-2018
Liên tiếp hai sự việc giáo viên yêu cầu học sinh tát bạn học xảy ra trong những ngày vừa qua (tại Quảng Bình và TP. Hà Nội) đã khiến dư luận bức xúc. Trường học luôn phải là môi trường mang đến niềm vui, hạnh phúc, sự an toàn cho học sinh, tuy nhiên với những trường hợp cá biệt này lại có nguy cơ khiến học sinh trở thành những con người bạo lực. Phóng viên báo Lao động Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với bà Tô Thụy Diễm Quyên, cố vấn giáo dục toàn cầu của Microsoft, về giải pháp để khắc phục tình trạng bạo lực học đường.

t10_071218_1.jpg
Bà Tô Thụy Diễm Quyên, cố vấn giáo dục toàn cầu của Microsoft

Bạo lực là hành vi không được chấp nhận trong môi trường giáo dục

* P.V: Thưa bà, sự việc một cô giáo ở Quảng Bình chỉ đạo học sinh tát 230 cái vào mặt bạn chỉ vì em này bị một học sinh khác tố là nói tục đã khiến dư luận hết sức bức xúc. Thế nhưng, khi sự việc này chưa kịp lắng thì lại có thông tin một cô giáo ở TP. Hà Nội yêu cầu học sinh tát bạn cùng lớp được đăng tải. Bà có bình luận gì?

- Bà Tô Thụy Diễm Quyên: Thực sự tôi không biết phải nói gì nữa. Tôi thực sự không thể hiểu nổi tại sao trong khi vụ việc “230 cái tát” ở Quảng Bình đang gây xôn xao dư luận, hầu như người dân nào cũng biết mà lại có một giáo viên tiếp tục phạm vào lỗi này.

* P.V: Cô giáo ở Quảng Bình cho rằng vì áp lực thi đua, thành tích nên đã dẫn đến sai lầm nói trên. Bà có cho rằng đây thực sự là nguyên nhân của vấn đề không?

- Bà Tô Thụy Diễm Quyên: Áp lực thành tích chỉ là cái cớ chứ đây không phải là lý do. Lý do nằm ở chính người thực hiện hành vi đó. Tôi cho rằng cô giáo trong vụ việc này không có nền tảng giáo dục; không có nền móng hoặc nền móng của cô không phù hợp với giáo dục. Thứ hai, giáo viên này không có phương pháp giáo dục vì nếu có phương pháp thì sẽ không dùng đến bạo lực.

Trường học là nơi dạy cho con người học cách làm “người”, trong khi hành động bạo lực lại là cái phản ánh phần “con” trong “con người”. Do vậy, người nào dùng bạo lực trong giáo dục thì cần phải xem xét lại. Nếu đây là quan điểm thì những người có quan điểm này không phù hợp với giáo dục. Còn nếu xem bạo lực là phương pháp thì cần phải xem xét và điều chỉnh lại. Nhưng dù là quan điểm hay phương pháp thì cũng không thể chấp nhận được trong môi trường giáo dục.

Trên thực tế, cũng có những người mà khi còn nhỏ phải chịu bạo hành nhưng vẫn thành công khi trưởng thành nhưng số lượng này không nhiều. Tôi có một người bạn, thuở nhỏ cô ấy được giáo dục bằng cách dùng bạo lực để trở thành một đứa trẻ “ngoan”. Cô ấy là một người rất giỏi và có nhiều tài lẻ. Nhưng sau khi kết hôn, vì chiều theo ý của chồng, sợ chồng ghen tuông nên đã không dám thể hiện tài năng, sở trường của bản thân. Bản thân cô ấy thường xuyên bị chồng bạo hành nhưng không hề phản kháng và cô ấy chấp nhận điều này như một thực tế hiển nhiên.

Ví dụ trên cho thấy nếu sử dụng bạo lực như là một phương pháp để giáo dục thì rất có thể chúng ta sẽ tạo nên một thế hệ chỉ biết cúi đầu tuân phục người khác, không được thể hiện chính kiến của bản thân; thậm chí là khuyến khích con người có xu hướng giải quyết mọi việc bằng phương pháp bạo lực.

t10_071218_2.jpg
Trường học là nơi dạy học sinh cách làm người, bạo lực là hành vi không được chấp nhận trong môi trường giáo dục (ảnh minh họa)

* P.V: Ðồng ý rằng áp lực chỉ là cái cớ mà cô giáo ở Quảng Bình trong vụ việc trên nêu ra. Nhưng có một thực tế rõ ràng là đội ngũ giáo viên hiện đang phải hằng ngày đối diện với rất nhiều áp lực.

- Bà Tô Thụy Diễm Quyên: Áp lực hay không là do con người. Nếu Hiệu trưởng đánh giá cao giáo viên nào mà lớp của họ thường xuyên được đứng hạng nhất thi đua thì giáo viên của trường đó sẽ có xu hướng tìm cách ép buộc học sinh phải tuân thủ theo nội quy của nhà trường. Tương tự như thế ở những cấp quản lý cao hơn.

Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy “hiệu ứng domino” này. Nếu như các cấp đặt chỉ tiêu thi đua từ cấp trên xuống cấp dưới, trong khi ai cũng muốn đạt được thành tích cao để “làm đẹp” bản báo cáo lên cấp trên thì rất dễ hiểu nếu giáo viên lại đặt gánh nặng thi đua lên học sinh. Thử tưởng tượng, tất cả những chỉ tiêu, thành tích từ cấp trên xuống cấp dưới là một hình tháp ngược thì mỗi học sinh đang phải là cái đáy nhỏ gánh chịu tất cả những áp lực nói trên. Trong khi đó, học sinh lẽ ra phải là trung tâm của hoạt động giáo dục, là nhân vật trung tâm được mọi người, mọi thiết chế, quy định... bao bọc và hành động để mang lại điều tốt đẹp nhất.

Giải pháp để vượt qua cơn nóng giận

* P.V: Chúng ta làm cách nào để học sinh biết được những quyền của mình; biết được những điều gì người khác không được phép làm với các em, để các em phản ứng lại khi bị xâm phạm quyền lợi?
 
- Bà Tô Thụy Diễm Quyên: Tại sao cả Việt Nam đều biết đến câu chuyện 1 học sinh phải chịu “231 cái tát” (230 cái do bạn tát, 1 cái do chính cô giáo tát)? Vì rất nhiều cơ quan, các phương tiện truyền thông đã vào cuộc và cùng nói về câu chuyện này. Vậy tại sao không nhân chuyện này, các cơ quan truyền thông và hệ thống giáo dục, các ban ngành chịu trách nhiệm về vấn đề trẻ em vào cuộc để truyền thông về quyền của trẻ em. Một cách đơn giản nhất là chúng ta thể hiện quyền trẻ em thông qua hình ảnh các poster được treo ở những nơi dễ quan sát nhất. Khi trẻ em đã biết quyền của mình thì các em sẽ biết cách tự bảo vệ mình. 

* P.V: Trong quá trình giảng dạy, chắc chắn sẽ có những tình huống khiến giáo viên trở nên nóng giận. Lời khuyên của bà dành cho giáo viên để giải quyết những tình huống này là gì?

- Bà Tô Thụy Diễm Quyên: Có 2 phương pháp. Một là phương pháp “Ðầu - Tim - Tay”. Chẳng hạn, có 1 học sinh không học bài nhiều lần, giáo viên sẽ nói chuyện với em ấy như sau: “Ðây là lần thứ 5 con không thuộc bài (Ðầu). Cô đang rất lo lắng cho con. Vì con là 1 đứa trẻ thông minh, cô thấy nếu con chăm chỉ học tập thì con có thể học giỏi hơn cả bạn đang đứng nhất lớp nữa. Nhưng bây giờ con lại đang có những biểu hiện làm cho cô phải lo lắng (Tim). Con hãy cho cô biết tại sao con không học bài. Cô sẽ cùng con tìm cách giải quyết (Tay)”. Với cách giải quyết này, học sinh chắc chắn sẽ nghe cô giáo hơn là cô la rầy các em. Phương pháp này sẽ giúp chuyển hoá đứa trẻ vì cô đã cho thấy cô thực sự quan tâm đến trẻ và mong muốn điều tốt đẹp cho trẻ, chứ không phải vì thành tích của cô hay của một người nào khác.

Phương pháp thứ 2 là phương pháp Nghĩ về kết quả. Nếu học sinh không học bài mà cô la mắng em ấy trước cả lớp nghĩa là cô đang bị cảm xúc dẫn dắt hành vi. Ðiều này còn có thể khiến giáo viên dẫn đến hành vi bạo lực đối với trẻ. Kết quả là học sinh sẽ mất kết nối với giáo viên, không yêu quý giáo viên và sẽ càng khó để nghe lời giáo viên hơn nữa. Vì vậy, khi có tác động dẫn đến cảm xúc tiêu cực, giáo viên đừng để sự việc diễn tiến theo cảm xúc mà nên nghĩ đến kết quả mình mong muốn. Từ kết quả đó, giáo viên tìm cách chạm đến trái tim để làm học sinh thay đổi hành vi. Giáo viên hãy cùng học sinh tìm và đề ra giải pháp. Khi đó, học sinh sẽ có động lực để thực hiện. Bởi vì khi người học tham gia vào quá trình tự giáo dục thì quá trình đó chắc chắn sẽ thành công.

Ðiều quan trọng là bản thân giáo viên phải có nền tảng giáo dục và phương pháp giáo dục tốt. Khi đã có nền tảng tốt, có lòng yêu thương trẻ con thì tôi tin chắc người thầy sẽ không bao giờ dùng hình phạt bằng bạo lực mà sẽ tìm ra phương pháp tích cực khác thay cho bạo lực.

* PV: Xin cảm ơn bà.

Hải Yến
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)
Thông tin doanh nghiệp