Chủ đề dư luận
Giáo dục & Khoa học
Câu chuyện giáo dục
Để không còn những hình phạt phản tác dụng
5-1-2018
Ngày 2-1, trên trang Facebook Diễn đàn sáng tạo giáo dục Việt Nam đã có buổi giao lưu trực tuyến được rất nhiều giáo viên quan tâm, theo dõi. Chủ đề của buổi giao lưu này là “Giải pháp nào để xử lý kỷ luật học sinh”.
Trước đó, chủ đề “Những hình phạt phản tác dụng và phản sư phạm” cũng đã được nhiều người quan tâm, chia sẻ. Những câu chuyện “mắt thấy tai nghe” được kể lại chắc chắn khiến cho những người làm công tác giáo dục phải lưu tâm. Nhiều giáo viên có thể lấy đó làm bài học kinh nghiệm để có cách ứng xử phù hợp với học sinh của mình, tránh gây nên những tổn thương về mặt tâm lý cho học sinh, dù chỉ là vô tình.

Những vết thương khó chữa lành

Một bạn gái tham gia diễn đàn chia sẻ: “Thời mẫu giáo, mình bị cô nhốt vào nhà vệ sinh. Giờ mỗi lần đi qua trường mẫu giáo, nhìn vào mình thấy không mấy thiện cảm, chỉ thấy sợ dù biết giờ chẳng ai bắt nhốt được mình cả. Hồi lớp 1, mình được vào đội văn nghệ hát mừng 20-11. Cô dặn mặc váy. Hôm đó các bạn có váy nhưng mình thì không, vì mẹ không đủ tiền mua váy cho. Hôm ấy lên đứng vào hàng để hát thì cô kéo xuống, không cho hát cùng. Việc này khiến mình rất mặc cảm, xấu hổ. Cho tới giờ mình cũng không dám hát trước đám đông”.

t10_050118_1.jpg
Thực hiện tốt kỷ luật học đường sẽ hạn chế học sinh vi phạm đồng thời xây dựng được văn hóa học đường. Trong ảnh: Học sinh Trường THCS Phước An, huyện Nhơn Trạch trong giờ học

Một câu chuyện khác: “Hồi học lớp 10, thầy giám thị đang dạy. Em lỡ tay bẻ cây viết gây ồn, vậy mà thầy kêu ra đứng trước cửa lớp đứng bẻ cây viết cho đến nát cây viết thì thôi. Lúc đó em không nhận ra được bài học nào cả. Thầy cô đi qua đi lại, em chỉ thấy quê thật quê và muốn trốn đi ở đâu đó và càng cảm thấy sợ giáo viên hơn. Không muốn học môn của thầy nữa nên em học môn đó điểm rất thấp. Giờ nhắc lại vẫn còn thấy buồn…”.

Ðó chỉ là hai trong số rất nhiều hình phạt “vô lý”, phản tác dụng, phản sư phạm được kể lại trong diễn đàn. Giáo viên đưa ra hình phạt có thể đã quên câu chuyện từ rất lâu nhưng nó lại trở thành những tổn thương về mặt tâm lý, tình cảm không thể chữa lành của học sinh.

Những câu chuyện đó có thể xảy ra đã khá lâu nhưng ở thời điểm hiện tại hàng loạt hình phạt phản tác dụng vẫn đang được rất nhiều giáo viên, nhà trường áp dụng. Ðiển hình như: Bắt học sinh chép phạt vì cho rằng khi chép học sinh sẽ nhớ bài và lần sau chịu khó học thuộc bài. Thực tế, việc chép phạt không những không giúp học sinh nhớ bài mà còn làm mất thời gian học tập của học sinh. Ðiều này cũng đã được các chuyên gia giáo dục nêu ra trong chương trình truyền hình “Thầy cô chúng ta đã thay đổi”.

Một hình phạt khác cũng khá phổ biến là nêu tên học sinh vi phạm trong buổi chào cờ của toàn trường. Nhiều ý kiến cho rằng, biện pháp này sẽ khiến học sinh mặc cảm, xấu hổ, gây tổn thương về mặt tâm lý; thậm chí có thể gây tác dụng ngược là càng khiến các em ngỗ ngược, bất cần và có hành động xấu hơn.

Cơ hội quý giá để dạy học sinh làm đúng

Cô Phạm Ðào, giáo viên Trường THCS Phan Bội Châu (tỉnh Hải Dương) chia sẻ: “Tôi thường xuyên dạy lớp cuối khối. Nghìn lẻ một các lỗi, từ học tập đến ứng xử. Giận sôi người các thầy cô ạ. Nhưng mỗi lần kìm chế được cảm xúc, không nóng vội, tôi thấy nhẹ lòng, may quá, mình không phạm lỗi. Có lúc phạt trò mình cứ áy náy mãi. Hạ sách. Phải tìm cách thôi”.

Thầy Trần Hoàng Hiệp, một chuyên gia đào tạo về kỹ năng quản lý và kỹ năng mềm cho nhiều công ty, tập đoàn lớn, mỗi năm, thầy có một lớp “Huấn luyện ngoại khóa tư duy và kỹ năng sống cho tuổi teen” trong vòng 3 tuần. Thầy Hiệp chia sẻ: “Liên quan đến việc xử phạt học sinh, chúng ta xử phạt khi các cháu vi phạm. Vậy chúng ta cần phải định nghĩa lại là khi nào các cháu vi phạm để xử phạt cho đúng. Thực tế, có rất nhiều bi kịch đã xảy ra bởi chúng ta nhận định rằng một học sinh vi phạm và xử phạt học sinh đó. Tôi cho rằng giáo dục và đào tạo có nguyên lý của nó là: “Làm sai, làm sai và làm sai. Nhưng ít hơn, ít hơn và ít hơn”. Mỗi lần các cháu làm sai là một lần chúng ta có cơ hội quý giá để dạy các cháu. Vậy khi các cháu làm sai có phải là các cháu vi phạm hay không? Và tại sao chúng ta lại phạt các cháu? Tôi cho rằng làm sai không có nghĩa là đáng bị xử phạt. Nếu các cháu làm sai, làm chưa đúng thì cần phải được giúp đỡ để cháu làm lại cho đúng”.

Thầy Hoàng Anh Ðức, chuyên gia giáo dục Ðại học Thành Tây, chuyên gia giáo dục Microsoft thì chia sẻ: Hiệp hội các nhà tâm lý học giáo dục của Mỹ đã liệt kê ra nhóm 7 câu hỏi đơn giản nhất và khuyến khích giáo viên thực hành khi thấy một vấn đề bất thường xảy ra trong lớp. Câu hỏi 1: “Chuyện gì đã xảy ra?” Câu hỏi này giúp giáo viên hình dung được chuyện gì đã thực sự xảy ra. Câu hỏi 2: “Nó đã xảy ra như thế nào?” Câu hỏi này giúp giáo viên hiểu rõ hơn vấn đề. Bởi vì từ một góc nhìn khác nhau chúng ta có thể thấy được vấn đề khác nhau. Câu hỏi 3: “Em đóng vai trò gì trong việc vừa xảy ra?” Câu hỏi 4: “Em đã bị ảnh hưởng như thế nào bởi việc mình làm ra?” (trong trường hợp hành động mà học sinh gây ra đem lại một hậu quả nào đó!) Câu hỏi 5: “Bên cạnh em có ai khác bị ảnh hưởng bởi việc mà em đã làm?”. Câu hỏi 6: “Em có thể làm gì để sửa lỗi cho việc đó?” Câu hỏi 7: “Sau này, em có thể làm gì để có được những hành động tốt hơn, đem lại kết quả tốt đẹp hơn?”.

Những câu hỏi nêu trên sẽ giúp giáo viên và học sinh hiểu rõ nhau hơn, đồng thời đưa ra được hướng xử lý tích cực. Cũng theo thầy Hoàng Anh Ðức, các thầy cô phải luôn luôn có một phương án dự phòng khi xử lý kỷ luật học sinh. Nếu phương án đưa ra bị “thất bại” thì giáo viên sẽ không ngỡ ngàng trước phản ứng của học sinh. Tránh rơi vào tình trạng trở nên tức giận khi giải pháp đưa ra bị học sinh “từ chối”. Thầy Hoàng Anh Ðức cũng cho rằng, các thầy cô, nhà trường không nên nhầm lẫn giữa kỷ luật học đường và hình phạt trong học đường. Nếu xây dựng được kỷ luật học đường tốt sẽ hạn chế học sinh vi phạm, đồng thời xây dựng được môi trường văn hóa học đường tốt. Tuy nhiên, để làm được điều này, giáo viên, nhà trường phải biết tiếp nhận và tôn trọng sự khác biệt của học sinh.

Hoài An
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 06/09/2018 10:34:38 CH
    Những ngày khởi đầu năm học mới 2018 - 2019, ngành Giáo dục tiếp tục “vướng” phải nhiều “điều tiếng”. Trong đó, thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận xã hội vẫn là sác...
  • 24/07/2018 8:44:49 CH
    1. Thông tin về sai phạm trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 ở một số tỉnh miền núi phía Bắc đã khiến cho tất cả những ai quan tâm đến nền giáo dục nước nhà không khỏi đa...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)
Thông tin doanh nghiệp