Chủ đề dư luận
Công đoàn
Người và nghề
Bầu “hồ lô” thành đồ mỹ nghệ
N. Hòa - H. Thảo
Giám đốc Trung tâm bồi dưỡng chính trị thị xã Long Khánh Bùi Hồng Sơn được nhiều người gọi vui là “ông bầu mát tay”. Sở dĩ như vậy vì ông chính là người mang giống bầu hồ lô từ nơi khác về gieo trồng trên đất Long Khánh. Cứ hạt nào do ông gieo xuống là y như rằng cho bầu trái xum xuê, to, đẹp... Những trái bầu này nếu đem bán làm thực phẩm, giá chỉ 5.000 đồng một trái, nhưng đem đánh bóng rồi làm thành đồ thủ công như đèn bàn, bình đựng nước… thì sẽ có giá từ 150.000 - 300.000 đồng mỗi trái. 

“Ông bầu mát tay”

Ông Sơn cho biết, có dịp đi thăm thú nhiều nơi và thấy có nơi bán đồ lưu niệm là trái bầu hồ lô khô. Ông nghĩ, sao không làm ra nhiều loại đồ thủ công mỹ nghệ từ trái bầu, mà chỉ dùng trái bầu phơi khô đánh bóng rồi đem ra bán? Nghĩ vậy, ông ra tận Thanh Hóa mua giống bầu hồ lô và tranh thủ những lúc rảnh rỗi, ông gieo, trồng ngay tại khuôn viên của trung tâm. 

trang89_290515_3.jpg
Bầu hồ lô cao sản

Khuôn viên trước và sau Trung tâm bồi dưỡng chính trị thị xã đều được phủ một màu xanh mướt, nào các loại cây ăn quả như vú sữa, mận, bơ… cho đến các loại rau xanh nhưng gây ấn tượng nhất vẫn là những giàn bầu hồ lô quanh năm trĩu quả. Bầu hồ lô được ông trồng lệch nhau về thời gian và cứ sau ba tháng thì thu hoạch một lần, thu hoạch xong lứa này ông lại tiếp tục trồng ngay lứa khác. Mỗi lứa cho thu hoạch khoảng 150 quả. Người dân xung quanh thấy bầu của ông trồng cho nhiều quả có hình dáng lạ nên xin giống về trồng. Ấy vậy mà cứ phải qua năm lần bảy lượt gieo hạt, thậm chí ông Sơn phải xuống tận nơi trồng cho mới có quả được.

Nhìn những trái bầu to, tròn và bắt mắt, ông nghĩ cách tìm đầu ra cho sản phẩm này. Sau những ngày đêm trằn trọc, ông tạo ra những chiếc đèn trang trí và nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ khác từ trái bầu hồ lô. Ông Sơn tâm sự: “Là một người con quê ở miền Trung, tuổi thơ của tôi đã gắn liền với những trái bầu hồ lô. Thế nhưng bầu hồ lô mang ra bán làm thực phẩm thì giá rất thấp, trong khi đó mình có thể dùng làm đồ trang trí, bình đựng nước, đèn ngủ, đèn bàn và đèn trang trí... sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn”.

Từ trái bầu hồ lô thành đồ thủ công mỹ nghệ

Ông Sơn hào hứng cho biết: “Bầu do tôi trồng có nhiều trái, nhưng mình phải dành thời gian, và ngắm nghía chúng thật lâu mới phát hiện ra vẻ đẹp riêng của chúng. Từ đó, mà quyết định lựa chọn ra những trái có giá trị thẩm mỹ nhất để già và kết hợp chúng thành những sản phẩm như mong muốn”.

trang89_290515_4.jpg
Chiêc đèn trang trí được làm từ quả bầu hồ lô

Ông Sơn cho biết thêm, những trái bầu được lựa chọn là những trái vừa, không quá lớn, có eo trên và dưới cân đối và được chăm sóc kỹ, không bị vênh méo, không bị ong chích. Sau khi thu hoạch, thời điểm bầu chưa khô hẳn là lúc dùng khoan để đục lỗ, tạo hình cho quả bầu theo ý muốn. Chờ cho trái bầu khô, sẽ gắn bóng đèn và treo đèn theo nhiều cách khác nhau. Thân đèn và chân đèn cũng được tạo ra từ những cây gỗ thiên nhiên, có độ cứng và độ bền để tăng chất lượng cho sản phẩm. Cụ thể, phần thân đèn được tạo ra từ các cành cây khô có hình dáng thích hợp, thường sử dụng cành cây bằng lăng được cắt tỉa hàng năm. Phần chân đèn sử dụng thân cây tạp có đường kính từ 25cm trở lên cắt thành lát độ dày khoảng 4 - 5cm. Cuối cùng, ông cẩn thận lắp ghép các linh kiện điện như công tắc, đuôi, bóng đèn vào...

Hơn 1 năm qua, ông Sơn đã tạo ra 50 tác phẩm mỹ nghệ từ trái bầu hồ lô là những chiếc đèn bàn, đèn chùm phòng khách, đèn ngủ, đèn treo tường… làm vật lưu niệm hoặc dùng làm quà biếu tặng trong những dịp cưới hỏi, sinh nhật. Những chiếc đèn được làm từ trái bầu hồ lô không chỉ dừng lại như một vật dụng đẹp, thân thiện với thiên nhiên mà mỗi chiếc đèn còn có hồn, ngôn ngữ riêng có của nó, truyền tới người xem, người được tặng những cảm xúc khác nhau. Rất nhiều tác phẩm của ông Sơn đã làm nao lòng người xem như tác phẩm: Phu Phụ; Mẫu  Tử; Huynh Ðệ; Sư Huynh... xuất phát từ đôi mắt tinh tế và một tâm hồn giàu cảm xúc. 

Nâng cao giá trị kinh tế của bầu hồ lô

Ngồi lặng thinh nhìn những chiếc đèn từ bầu hồ lô, ông Sơn chia sẻ, mỗi trái bầu ngoài thị trường bà con chỉ bán được với giá 5.000 đồng/trái để làm thực phẩm. Nếu để già phơi khô, đánh bóng và bán ở các quầy lưu niệm thì có giá khoảng 150.000đồng/trái. Còn nếu sáng tạo ra những sản phẩm mỹ nghệ như trên thì giá vào khoảng 300.000 đồng/trái. Hơn nữa, với điều kiện khí hậu ở nước ta, có thể trồng trái bầu hồ lô trên phạm vi cả nước. Riêng ở miền Ðông Nam bộ, trong đó có Ðồng Nai, bầu hồ lô có thể trồng quanh năm, đặc biệt là vào mùa khô sẽ cho năng suất rất cao.

trang89_290515_5.jpg
Ông Sơn với các sản phẩm mỹ nghệ từ bầu hồ lô

“Hiện tại, tôi cùng một số đồng nghiệp đang làm ở quy mô nhỏ và còn mang tính chất thử nghiệm, nhưng tôi nghĩ rằng, nếu được đầu tư và quan tâm hơn nữa, sản phẩm này có thể được nhân rộng, nâng cao giá trị cho những trái bầu hồ lô. Từ đó, bà con có thể tăng thêm thu nhập, không chỉ ở việc bán bầu với giá cao hơn mà chính họ cũng có thể tận dụng lúc nhàn rỗi để chế tạo ra được những sản phẩm mỹ nghệ của mình”.

Trong Hội thi sáng tạo Khoa học - kỹ thuật tỉnh Ðồng Nai năm 2014, sáng tạo “Sản phẩm mỹ nghệ từ trái bầu hồ lô” của ông đã được đánh giá là sản phẩm đạt yêu cầu kỹ thuật và có tính sáng tạo, ý tưởng phong phú, mang tính thẩm mỹ cao và xuất sắc giành được giải nhì trong hội thi.

Trên thị trường, đã có nhiều công ty kinh doanh hạt giống cung cấp nhiều loại giống bầu hồ lô như giống bầu hồ lô ngắn ngày (12.000 đồng/gói 10 hạt), bầu hồ lô mi ni (15.000 đồng/gói 10 hạt)…

Theo TS. Nguyễn Mai Thơm, Bộ môn Canh tác học (Trung tâm Thực nghiệm và đào tạo nghề - Học viện Nông nghiệp Việt Nam), cây bầu hồ lô (Lagenari vugaris), thuộc họ bầu bí (Cucurbitaceae), có thể trồng quanh năm, tuy nhiên vào mùa mưa nhiều, cây dễ bị nhiễm một số loại sâu, bệnh hại. Nhóm nghiên cứu đã thu thập được 12 dòng giống bầu hồ lô và khảo sát đánh giá khả năng thích nghi của các giống bầu tại mô hình trình diễn. Các dòng giống có màu sắc khác biệt, đặc biệt là hình dạng quả rất đa dạng. Mô hình trình diễn khảo sát tập đoàn được gieo hạt vào ngày 10-12-2014 trên diện tích 400m2, giàn theo tường đứng và mặt giàn phẳng đã cho ra khoảng trên 400 quả có hình dạng và màu sắc khác nhau.

Kết quả tuyển chọn ban đầu đã đánh giá được 6/12 dòng giống bầu hồ lô có khả năng thích nghi cao, có hình dáng đẹp, đa dạng như hồ lô eo thắt, hồ lô dạng chùy, hồ lô dạng chày, hồ lô đáy to… với tuổi thọ trung bình của các dòng giống bầu khoảng 6 tháng, thời gian nở hoa đực khoảng 45 - 50 ngày và cho ra hoa cái khoảng 55 - 60 ngày sau trồng.

BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 18/06/2019 8:43:02 CH
    Từ nhiều tháng nay, đều đặn mỗi tháng 2 lần, nhóm từ thiện do bà Lai Thị Út (bà Út Lai), ấp Bàu Trâm, xã Bàu Trâm, TP. Long Khánh làm trưởng nhóm nấu hàng trăm phần cơm đ...
  • 16/06/2019 10:01:48 CH
    Đó là chị Lương Thị Bảo Thùy, 38 tuổi, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) xã Bảo Quang, TP. Long Khánh. Hiện MTTQ xã đang duy trì, phát động gần 15 mô hình được nhiề...
  • 13/06/2019 8:45:19 CH
    Với kinh nghiệm 17 năm làm việc ở bộ phận phát triển dự án, anh Mai Thế Hải, Công ty hữu hạn chế tạo công nghiệp và gia công chế biến hàng xuất khẩu Việt Nam (chuyên sản ...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)